VI SA/Wa 85/08

WyrokWSA w Warszawie2008-03-26

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Halina Emilia Święcicka, Olga Żurawska-Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wydania zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym, mimo że pojazd ten jest używany przez publiczny zakład opieki zdrowotnej do transportu krwi i jej składników, co może mieć kluczowe znaczenie dla ratowania życia ludzkiego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że organy administracji publicznej naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej i wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji. Organ nie rozważył w sposób wystarczający specyfiki działalności skarżącego polegającej na transporcie krwi, która ma kluczowe znaczenie dla ratowania życia, ani nie wykazał, w jaki sposób przyznanie zezwolenia na dodatkowy pojazd uprzywilejowany wpłynęłoby negatywnie na bezpieczeństwo ruchu drogowego, w porównaniu do potencjalnych konsekwencji braku możliwości szybkiego dostarczenia krwi.
Stan faktyczny
Skarżący, publiczny zakład opieki zdrowotnej, wnioskował o zezwolenie na uprzywilejowanie piątego pojazdu w ruchu drogowym, argumentując, że jest on niezbędny do szybkiego i efektywnego transportu krwi i jej składników, co ma kluczowe znaczenie dla ratowania życia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wydania zezwolenia, uznając, że obecna liczba czterech pojazdów uprzywilejowanych jest wystarczająca i że planowane transporty krwi nie są związane z bezpośrednim ratowaniem życia, a zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych negatywnie wpłynie na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego i dowolność w wyważeniu interesów.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2007 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2008 r. sprawy ze skargi R. [...] z siedzibą w G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz R. [...] z siedzibą w G. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej MSWiA lub organ) decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] września 2007 r., którą działając na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku R. [...]z siedzibą w G. (dalej skarżący lub R.[...]), odmówił zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu samochodowego marki F. [...] nr rej. [...], nr nadwozia [...]. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (dalej ustawy) pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być pojazd samochodowy jednostki niewymienionej w pkt 1 - 11 tego przepisu, jeżeli jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego - na podstawie zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu [...] sierpnia 2007 r. do MSWiA wpłynął wniosek R.[...] o przyznanie zezwolenia na używanie pojazdu samochodowego marki F. [...] nr rej. [...] jako uprzywilejowanego w ruchu drogowym. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że R.[...] jest publicznym zakładem opieki zdrowotnej, a jego zadaniem ustawowym i statutowym jest zaopatrywanie w krew i jej składniki klinik, szpitali i innych zakładów opieki zdrowotnej. Zaopatrywanie to ma charakter ciągły, częstokroć wykonywane jest na hasło "ratunek", co obliguje go do natychmiastowego dostarczenia krwi i jej składników, czego nie da się wykonać bez możliwości skorzystania z sygnału dźwiękowego i świetlnego, którym dysponują pojazdy uprzywilejowane. W razie nagłej potrzeby ratowania życia i zdrowia ludzkiego wnioskodawca musi mieć możliwość skorzystania ze środka transportu uprzywilejowanego w ruchy drogowym. Pojazdy uprzywilejowane w ruchu drogowym, które posiada na mocy wcześniejszych decyzji MSWiA, są jedynymi, których używa do tych celów, gdyż w związku z restrukturyzacją pomorskich jednostek ochrony zdrowia znacznemu ograniczeniu uległy usługi Samodzielnej Kolumny Transportu Sanitarnego. Pojazdy te średnio sześć razy w miesiącu używają świateł uprzywilejowania, w celu szybkiego dostarczenia krwi i jej składników dla jednostek ochrony zdrowia. Rozpatrując wniosek, organ (mając na uwadze, że R.[...] dysponuje już 4 pojazdami uprzywilejowanymi w ruchu) pismem z dnia 20 sierpnia 2007 r. zwrócił się do wnioskodawcy o wyjaśnienie, czym spowodowana jest konieczność kolejnego zwiększenia liczby pojazdów korzystających z uprzywilejowania w ruchu drogowym. W odpowiedzi R.[...] poinformował (por. pismo z dnia 3 września 2007 r. w aktach administracyjnych zatytułowane "uzupełnienie wniosku"), iż posiadane pojazdy (w liczbie 4 samochodów) służą do zaopatrywania w krew i jej składniki ponad trzydziestu jednostek zakładów opieki zdrowotnej, położonych na terenie całego województwa pomorskiego. Ponadto wykorzystywane są do bieżącej, codziennej obsługi 8 oddziałów terenowych. W przypadku konieczności wydania krwi na hasło "ratunek", dział ekspedycji ma możliwość określenia, gdzie się ona znajduje i skierowania kierowcy "będącego najbliżej". W tej sytuacji korzystanie przez każdy z samochodów będących w jego dyspozycji z uprzywilejowania w ruchu drogowym daje możliwość szybkiego i bezzwłocznego zareagowania w sytuacjach nagłych związanych bezpośrednio z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego. Poza tym każde użycie świateł uprzywilejowania jest wcześniej zgłaszane i ściśle ewidencjonowane. W uzasadnieniu decyzji odmownej, wydanej przez MSWiA, podano między innymi, że: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym reguluje zasady ruchu na drogach publicznych oraz w strefach zamieszkania, warunki dopuszczenia pojazdów w ruchu, wymagania w stosunku do osób kierujących pojazdami i innych uczestników ruchu oraz zasady kontroli ruchu drogowego. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy zezwolenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji może zostać udzielone jedynie jednostkom, których pojazdy, proponowane do uprzywilejowania w ruchu drogowym, będą używane w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Organ zwrócił uwagę, iż zgodnie z dotychczasową linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczy to stałego i bezpośredniego wykorzystywania pojazdów, nie zaś w hipotetycznych sytuacjach, które mogą wystąpić w nieokreślonej przyszłości. Odnosząc się do argumentacji skarżącego organ podniósł, iż podstawą do uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdu nie może być fakt, że w sytuacji konieczności wydania krwi na hasło "ratunek" skarżący ma możliwość skierowania pojazdu będącego najbliżej. Pozostawanie pojazdów w gotowości na wypadek konieczności ich wykorzystania nie może być podstawą do wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdów na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy. Zdaniem organu, skarżący nie wykazał, że obecna liczba 4 pojazdów uprzywilejowanych w ruchu drogowym, będących w jego dyspozycji, jest niewystarczająca do realizacji pilnych transportów krwi. Ponadto podkreślił, iż art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy może być stosowany w wyjątkowo uzasadnionych przypadkach. Nie bez znaczenia jest także to, że ograniczenie liczby pojazdów korzystających z uprzywilejowania w ruchu drogowym ma wpływ na bezpieczeństwo pozostałych uczestników tego ruchu. Poruszanie się pojazdu uprzywilejowanego, w warunkach natężającego się stale ruchu drogowego, powoduje dodatkową dezorganizację i zagrożenie bezpieczeństwa innych uczestników ruchu. Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił organowi w szczególności nieodniesienie się do argumentacji wskazującej, że uprzywilejowanie dla pojazdów będących w jego posiadaniu daje możliwość szybkiego i bezzwłocznego reagowania w sytuacjach związanych bezpośrednio z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego, umożliwiając skrócenie oraz optymalizowanie trasy przejazdu przy użyciu sygnałów ostrzegawczych, w sytuacji gdy wszystkie pojazdy znajdują się w ciągłym ruchu. Według skarżącego pojazdy uprzywilejowane, które posiada, wykorzystywane są do "stałego i bezpośredniego używania w związku z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego", co wynika z zadań statutowych R.[...], do których należy "rutynowe prowadzenie działalności związanej z dostarczaniem krwi na hasło ratunek (...)". Zatem "nie ma możliwości wskazania, jaka liczba pojazdów uprzywilejowanych jest bądź nie jest wystarczająca do realizacji (tych) zadań". Status pojazdu uprzywilejowanego należy przyznawać w tej sytuacji każdemu pojazdowi wykorzystywanemu do transportu krwi. Nadto organ nie wyjaśnił na czym opiera przekonanie, że zwiększenie o jedną sztukę liczby pojazdów uprzywilejowanych wywoła większe zagrożenie drogowe. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie uwzględnił powyższej argumentacji. Ponownie rozpatrując sprawę podniósł m.in., że wydając decyzję wziął także pod uwagę naczelną zasadę ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jaką jest zasada bezpieczeństwa ruchu drogowego. W ocenie organu, materiał dowodowy zebrany w sprawie nie daje podstaw do uznania, iż do realizacji zadań związanych z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego niezbędne jest korzystanie z większej niż obecnie liczby pojazdów uprzywilejowanych w ruchu drogowym, posiadanych przez stronę skarżącą (obecnie R.[...] dysponuje 4 takimi pojazdami). W szczególności treść ww. pisma z dnia 3 września 2007 r. uzupełniającego wniosek daje - wg organu - podstawy do stwierdzenia, że pojazdy uprzywilejowane w ruchu drogowym na mocy wcześniejszych decyzji organu, pozostające w dyspozycji skarżącego, wykorzystywane są do bieżącej codziennej obsługi oddziałów terenowych. Tymczasem zezwalając na ich uprzywilejowanie przyjął, iż będą wykorzystywane do transportu krwi na hasło "ratunek". Planowane transporty krwi, w celu uzupełniania zapasów w banku krwi, nie wymagają uprzywilejowania w ruchu drogowym, gdyż nie są to transporty krwi związane z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Organ zaprzeczył zapatrywaniu strony skarżącej, iż wydając w sprawie decyzję odmowną oparł swoje stanowisko jedynie na stwierdzeniu, że pozostawanie pojazdów w gotowości na wypadek konieczności ich wykorzystania nie może być podstawą do wydania wnioskowanego zezwolenia. Stwierdzenie to jest bowiem ustosunkowaniem się do argumentu strony dotyczącego usprawnienia pracy R.[...]. Odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia na czym opiera przekonanie, że zwiększenie o jedną sztukę liczby pojazdów uprzywilejowanych na drogach wywoła większe zagrożenie drogowe stwierdził, iż jest oczywiste, że ograniczenie liczby pojazdów uprzywilejowanych, w tym również o jeden pojazd, ma wpływ na bezpieczeństwo pozostałych uczestników ruchu drogowego. Według organu strona nie wykazała, że obecna liczba pojazdów uprzywilejowanych w ruchu drogowym będących w jej dyspozycji jest niewystarczająca do realizacji pilnych transportów krwi. Biorąc pod uwagę ilość wyjazdów z użyciem pojazdów uprzywilejowanych oraz fakt, iż nie każdy transport krwi wymaga uprzywilejowania w ruchu drogowym - w ocenie organu - obecna liczba 4 pojazdów uprzywilejowanych w dyspozycji strony w pełni pozwoli na realizację jej zadań związanych z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Brak podstaw do uznania, że "proponowany do uprzywilejowania" (dodatkowy) pojazd "używany jest stale i bezpośrednio w związku z ratowaniem życia i zdrowia". Skarżący zaskarżył ww. decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając im: ■ naruszenie przepisów art. 7 oraz art. 107 § 2 k.p.a., ■ dowolność i nienależyte wyważenie interesu społecznego i uzasadnionych interesów obywateli; wniósł o uchylenie tych decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący zasadniczo nawiązał do argumentacji przytoczonej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Według skarżącego, organ nie przedstawił dostatecznego uzasadnienia na podstawę odmowy ww. zezwolenia, tj. nie wyjaśnił, w jaki sposób naruszone zostanie bezpieczeństwo w ruchu drogowym w sytuacji, kiedy uczestniczyć w nim będzie "jedna z pięciu karetek, gwarantująca w danym momencie dostarczenie krwi w możliwie najkrótszym czasie", zwłaszcza że używanie sygnalizacji przez te pojazdy odbywa się wyłącznie w przypadkach dostarczania krwi na hasło "ratunek". Ponadto podstawą do wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na kolejny pojazd nie była okoliczność braku wystarczającej liczby pojazdów do realizacji pilnych transportów krwi, ale możliwość szybkiego i bezzwłocznego reagowania w sytuacjach związanych z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego przez wysłanie karetki możliwie krótką i optymalną trasą przejazdu, gdy wszystkie pojazdy znajdują się w ruchu, a czas ma w takich sytuacjach decydujące znaczenie. Poza tym nie wzięto w sprawie pod uwagę interesu społecznego oraz nie wyważono skutków, jakie wiążą się z ewentualnym brakiem dostarczenia na czas krwi mogącej ratować życie. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko. Akcentując uznaniowy charakter podjętego rozstrzygnięcia i nieprzekroczenie granic tego uznania, podkreślił że w jego opinii do realizacji zadań związanych z transportem krwi na hasło "ratunek", nie jest konieczne posiadanie przez skarżącego kolejnego pojazdu uprzywilejowanego w ruchu drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności czy celowości rozstrzygnięcia. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Skargę, analizowaną stosownie do powyższych kryteriów kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd, należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu z dnia [...] września 2007 r. zapadły z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kwestię uprzywilejowania pojazdów na gruncie ustawy Prawo o ruchu drogowym reguluje art. 53 tej ustawy. W ust. 1 przepis ten stanowi, że pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być pojazd samochodowy: 1) jednostek ochrony przeciwpożarowej; 2) pogotowia ratunkowego; 3) Policji; 4) jednostki ratownictwa chemicznego; 5) Straży Granicznej; 6) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; 7) Agencji Wywiadu; 7a) Centralnego Biura Antykorupcyjnego; 7b) Służby Kontrwywiadu Wojskowego; 7c) Służby Wywiadu Wojskowego; 8) Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej; 9) Służby Więziennej; 10) Biura Ochrony Rządu; 10a) kontroli skarbowej; 10b) Służby Celnej; 11) Inspekcji Transportu Drogowego; 12) jednostki niewymienionej w pkt 1-11, jeżeli jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego – na podstawie zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Podstawę materialnoprawną podjętego w sprawie przez organ rozstrzygnięcia, odmawiającego stronie skarżącej zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym w/w pojazdu samochodowego F.[...] nr rej. [...], stanowi w/w art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy. Z przepisu tego wynika, że zezwolenie takie jest wydawane w ramach uznania administracyjnego, przy spełnieniu wymienionych w tym przepisie przesłanek, a więc jeżeli pojazd jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego; przy czym zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 1999 r. II SA 547/99, wyrok NSA z 9 października 1998 r. II SA 1081/98, wyrok NSA z 2 lutego 1999 r., II SA 1750/98) chodzi tutaj o przypadki bezpośrednich - faktycznych działań związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, a nie działań ewentualnych i hipotetycznych, które mogą wystąpić w bliżej nieokreślonej przyszłości. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu jak każde inne, ale zakres tej kontroli jest ograniczony - sąd administracyjny bada bowiem, jak już wzmiankowano, zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i objętego nią rozstrzygnięcia. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, tak że nie można mu postawić zarzutu dowolności. By uniknąć tego zarzutu, organ winien rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne i prawne sprawy, a następnie wykazać jakie powody przemawiały za takim a nie innym rozstrzygnięciem. Wprawdzie sam wybór rozstrzygnięcia dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza granicami kontroli sądowej, jednak proces dojścia do niego jest tą kontrolą objęty. To, że decyzja ma charakter uznaniowy nie zwalnia bowiem organu administracji od respektowania przy jej podjęciu procedur i zasad określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Jedną z takich zasad jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organ prowadzący postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Stosownie do tego przepisu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej realizuje szereg przepisów szczegółowych, a zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym. Nakładają one na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie na podstawie całokształtu materiału dowodowego (poddanego wszechstronnej analizie) organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.). Treść uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w sprawie powinna dokumentować wypełnienie przez organ wymienionych obowiązków procesowych i odnosić się do zakresu przeprowadzonego postępowania. Organ winien w tym względzie przestrzegać wymogów uzasadnienia decyzji - faktycznego i prawnego, określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Motywy decyzji, obejmujące kryteria jakimi się kierował podejmując rozstrzygnięcie, winny nawiązywać w swoich ocenach wprost do stanu faktycznego istotnego w sprawie, w tym obejmować swoją treścią stanowisko organu względem argumentacji strony postępowania. Zdaniem Sądu wzmiankowane reguły postępowania administracyjnego, w szczególności odnoszące się do wymogów uzasadnienia decyzji, nie były w niniejszej sprawie przestrzegane. W konsekwencji nie wykazano w niej należytej dbałości w ocenie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności stanu faktycznego sprawy. W świetle art. 7 k.p.a. organ obwiązany jest rozważyć czy słuszny interes strony i względy społeczne przemawiają za uwzględnieniem jej żądania, bacząc przy tym na to, że interes społeczny (publiczny) z samego założenia nie może być traktowany jako przeciwieństwo interesu indywidualnego, a zadaniem organu podejmującego decyzje w sferze uznania administracyjnego jest harmonizowanie, czy też godzenie tych interesów. Zwłaszcza o okolicznościach niniejszej sprawy indywidualny interes skarżącego prowadzącego działalność w zakresie krwiodawstwa i krwiolecznictwa, w tym zaopatrującego zakłady opieki zdrowotnej w krew i jej składniki i wykorzystującego do tej działalności pojazdy samochodowe korzystające z uprzywilejowania w ruchu drogowym, nie może być przeciwstawiony interesowi społecznemu wyrażającemu się w bezpieczeństwie ruchu drogowego, skoro ta działalność również wykonywana jest w interesie społecznym. Dostarczanie krwi jest tak samo ważne jak działanie na rzecz bezpieczeństwa w ruchu drogowym, gdyż w obu tych aspektach działalności chodzi w ostatecznym rachunku o zdrowie i życie ludzkie. Jak już wzmiankowano, dopuszczalność wydania decyzji pozytywnej co do uprzywilejowania pojazdu w ruchu drogowym uwarunkowana jest - w świetle art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym – w pierwszym rzędzie ustaleniem, że wnioskowany do uprzywilejowania pojazd jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Dopiero przesądzenie tej kwestii otwiera organowi drogę do wydania zezwolenia na to uprzywilejowanie. Pojazdy skarżącego R.[...] co do zasady uznawane są przez organ za pojazdy używane w związku z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego, skoro wcześniej organ ten zezwolił na uprzywilejowanie w ruchu drogowym 4 innych pojazdów należących do skarżącego. W ocenie Sądu uznawanie pojazdów służących do transportu krwi i jej składników za pojazdy używane w związku z ratowaniem życia i zdrowia jest zasadne. Wynika to z ich przeznaczenia determinowanego rodzajem i charakterem prowadzonej przez R.[...] działalności w zakresie krwiodawstwa i krwiolecznictwa, obejmującej w szczególności wykonywanie zadań w zakresie pobierania krwi i oddzielania jej składników oraz zaopatrzenia w krew i jej składniki zakładów opieki zdrowotnej (por. § 4 i nast. statutu R.[...] oraz art. 23 w zw. z art. 27 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi – Dz. U. Nr 106, poz. 681 ze zm., w świetle którego regionalne centra krwiodawstwa są samodzielnymi publicznymi zakładami opieki zdrowotnej, które m.in. zaopatrują zakłady opieki zdrowotnej w krew i jej składniki oraz w produkty krwiopochodne). Działalność ta ma szczególny charakter. Krew jest bowiem elementem niezbędnym przy wielu zabiegach medycznych, których czas wykonania ma niejednokrotnie istotne i decydujące znaczenie dla ich skuteczności. Braku krwi nie można zastąpić żadnym innym składnikiem. Zatem od właściwej organizacji tej działalności, a przede wszystkim od sprawnego wykonywania transportu krwi, zależy często zdrowie lub życie ludzkie. Pojazdy samochodowe, które służą do tego transportu odpowiadają w tej sytuacji kryterium używania w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy, nawet gdy nie za każdym razem wykonują transport na hasło "ratunek". Liczy się bowiem, że w każdym czasie - stosownie do potrzeb – mogą do takiego transportu służyć. Co do zasady organ może więc wydać zezwolenie na uprzywilejowanie tych pojazdów w ruchu drogowym, co zresztą uczynił już względem w/w 4 innych pojazdów strony skarżącej. Odmówił natomiast takiego zezwolenia na piąty, zgłoszony przez stronę skarżącą do uprzywilejowania w/w pojazd marki F.[...]. W warstwie uznaniowej tej decyzji oparł się w szczególności na ustaleniu, iż pojazdy uprzywilejowane w ruchu pozostające w dyspozycji skarżącego, wykorzystywane są do bieżącej obsługi oddziałów terenowych, to jest do planowanych transportów krwi, które nie są związane z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, jak również wskazał na wpływ ograniczenia liczby pojazdów uprzywilejowanych na bezpieczeństwo pozostałych uczestników ruchu. Uznał przy tym, że obecnie 4 pojazdy uprzywilejowane w dyspozycji skarżącego pozwalają mu na realizację zadań związanych z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Jednak w ocenie Sądu uzasadnienie tego stanowiska przez organ jest zbyt powierzchowne i ogólnikowe. Przede wszystkim organ nie ustosunkował się do argumentacji skarżącego, który wskazywał w sprawie na uwarunkowania prowadzonej działalności, w tym jej organizację obliczoną na stworzenie możliwości szybkiego reagowania w sytuacjach nagłych, związanych bezpośrednio z ratowaniem życia i zdrowia. Należy tu odnotować, że częstotliwość i miejsce takich sytuacji nie jest do przewidzenia, jednak to one determinują transporty krwi na hasło "ratunek". Zatem akcentowana w skardze optymalizacja trasy przejazdu samochodu / karetki, przez stworzenie i wykorzystanie możliwości wysłania go możliwie najkrótszą drogą, ma znaczenie przy decydowaniu o zezwoleniu na uprzywilejowanie w ruchu drogowym kolejnego pojazdu strony. Podejmując decyzję w tym zakresie organ winien więc dokładnie rozważyć rodzaj, zakres i specyfikę zadań R.[...], w tym wziąć pod uwagę obszar na którym zadania te są wykonywane. Wnioski z tych ustaleń winny uwzględniać podstawowy cel transportu krwi na hasło "ratunek", jakim jest czas tej dostawy, gdyż od tego w dużym stopniu zależy, czy życie lub zdrowie ludzkie zostanie uratowane. Zważywszy natomiast, iż są to wartości nadrzędne, nie tylko nie mogą być pominięte, jako element stanu faktycznoprawnego tej sprawy, ale należy je traktować jako wyznaczające kierunek jej załatwienia. Leżą bowiem w interesie społecznym, którego organ – w ocenie Sądu – nie uwzględnił w sprawie w zakresie niezbędnym, czym naruszył w/w art. 7 k.p.a. W szczególności nie wyjaśnił na czym opiera przekonanie, że zwiększenie o jeden liczby samochodów uprzywilejowanych, służących do przewozu / transportu krwi, wywoła na drogach większe zagrożenie społeczne (bezpieczeństwo ruchu), niż ewentualność konsekwencji niedowiezienia krwi na czas. Jeżeli natomiast organ uznaje, że obecna liczba 4 pojazdów samochodowych w dyspozycji skarżącego - uprzywilejowanych w ruchu, gwarantuje realizację pilnych transportów krwi, to nie może takiego ustalenia skwitować wyłącznie ogólną uwagą, że skarżący nie wykazał, że jest to liczba niewystarczająca. Skarżący we wniosku oraz w w/w piśmie uzupełniającym wniosek podał przesłanki podjętego starania o uprzywilejowanie w ruchu drogowym dodatkowego pojazdu, podkreślając zaopatrywanie w krew ponad trzydziestu jednostek opieki zdrowotnej z terenu województwa pomorskiego, jak również wskazując dlaczego – jego zdaniem – dopiero korzystanie przez każdy z samochodów z uprzywilejowania w ruchu umożliwia bezzwłoczne zareagowanie w sytuacjach nagłych, związanych bezpośrednio z ratowaniem życia i zdrowia. Nie podzielając tej argumentacji organ obowiązany był szczegółowo, na bazie analizy uwarunkowań prowadzonej przez R.[...] działalności statutowej, wykazać jej bezzasadność. Organ tymczasem potraktował wniosek strony skarżącej jak podobne mu wystąpienia innych jednostek organizacyjnych, które widzą potrzebę posiadania pojazdów uprzywilejowanych, jednak ich zadania zazwyczaj nie obejmują bezpośrednich czynności obliczonych na ratowanie życia i zdrowia. Stąd zapewne pewna schematyczność i powierzchowność ustaleń, które legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wcześniejsze zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym 4 pojazdów skarżącego dowodzą, że organ widział potrzebę ich wydania. Obecnie odmawiając takiego zezwolenia na piąty pojazd nie wyjaśnił dostatecznie przyczyn tego rozstrzygnięcia, w tym nie podał dlaczego interes społeczny w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego przeważył – w jego ocenie – nad interesem społecznym w zapewnieniu zakładom opieki zdrowotnej ważnego w ich działalności elementu, jakim jest krew służąca do ratowania życia i zdrowia. Wszak działalność skarżącego R.[...] – z uwagi na jej charakter – należy postrzegać, jako leżącą w interesie społecznym, gdyż wykracza ona poza indywidualny interes strony. Podejmując rozstrzygniecie organ winien mieć to na uwadze i wypowiedzieć się m. in., czy transport krwi i jej składników, ze względu na jego niewątpliwą specyfikę i cele w jakich jest wykonywany, można potraktować jak każdy inny transport, który uprzywilejowania nie wymaga. Organ obowiązany jest też ustalić, czy właściwości fizyczne krwi i jej składników skutkują obwarowaniem ich transportu określonymi rygorami – zwłaszcza czasowymi – by nadawały się do stosowania zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli tak, to należy te rygory uwzględnić przy ocenie, czy służące do tego transportu pojazdy są w tej sytuacji używane w przypadkach bezpośrednich faktycznych działań związanych z ratowaniem życia lub zdrowia, nawet jeżeli transport ten nie jest wykonywany na hasło "ratunek", tylko należy do kategorii przewozów planowanych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ uzupełni ustalenia dotyczące wnioskowanego do uprzywilejowania w/w pojazdu strony w wyżej podanym kierunku i rozważy, czy i w jaki sposób interes społeczny i słuszny interes strony przemawiają za wydaniem bądź odmową wydania dochodzonego przez R.[...] zezwolenia. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i nast. p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło