II SA/Kr 35/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Krystyna Daniel NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2008 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Decyzją z dnia [...].07.2007 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].02.1998 r., (nr [...]) zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości objętej Kw [...] składającej się: - z działki Nr [...] o pow. 0.3304 ha położonej w obrębie Nr [...] b.dz. adm. [...] na działki Nr: [...] o pow 0.0170 ha. [...] o pow. 0.3134 ha - z działki Nr [...] o pow 0.3767 ha położonej w tym samym obrębie na działki Nr: [...] o pow. 0,0231 ha, [...] o pow 0.3536 ha - działając na podstawie art. 28 k p a w zw. z art. 157 § 3 k.p.a odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji. W uzasadnieniu podniesiono ze wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji może skutecznie złożyć strona postępowania, w którym zapadła skarżona decyzja, lub jej następca prawny, jeżeli przedmiotem postępowania były prawa dziedziczne lub zbywalne. W orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, iż w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości stronami są wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości podlegającej podziałowi, bo tylko w ich sferze prawnej decyzja o podziale wywiera określone skutki prawne polegające w szczególności na przyznaniu korzyści polegającej na tym. iż stają się właścicielami (użytkownikami wieczystymi) nieruchomości składającej się z większej liczby działek niż byli do momentu zatwierdzenia podziału. Decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości nie powoduje natomiast żadnych zmian w sferze prawa własności. W orzecznictwie sądowym konsekwentnie odmawia się statusu strony w postępowaniu o podział nieruchomości podmiotom, które swoje prawa do nieruchomości wywodzą zarówno z ograniczonych praw rzeczowych jak i praw obligacyjnych (por. wyrok NSA z 13.07.2000 r. sygn. akt II SA/GD 1024/99 Lex nr 44203, wyrok NSA z 7.02.2002 r. sygn. akt l SA 1710/00 Lex nr 82813, wyrok NSA z 24.09.2003 r. sygn. akt l SA 2515/01 Lex nr l59259). W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż w dacie wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] o pow. 0,3304 ha i działki [...] o pow. 0,3767 właścicielem działek był Skarb Państwa we władaniu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a zatem te podmioty były stronami postępowania o zatwierdzenie projektu podziału tej działki, gdyż tylko one odniosły z decyzji korzyść. Decyzja zatwierdzająca projekt podziału w żaden sposób nie wpłynęła na sytuację prawną osób trzecich. A więc Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K. nie może być uznana za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości składającej się z działek nr [...] i [...], a tym samym złożony wniosek o stwierdzenie nieważności nie może wywołać zamierzonego celu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. (znak: [...]) utrzymało w mocy decyzje z dnia [...].07.2007 r. podnosząc w uzasadnieniu, że stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. jest trafne Kwestie podnoszone przez wnioskodawcę dotyczące faktycznej możliwości dojazdu do nieruchomości, tej oceny zmienić nie mogą bowiem jak to wyjaśniono w orzecznictwie sądów administracyjnych nawet w sytuacji, gdyby skarżący nabył służebność gruntową obciążającą dzieloną nieruchomość także wówczas postępowanie podziałowe nie dotyczyłoby jego interesu prawnego, ponieważ - stosownie do art. 290 § 2 kc - w razie podziału nieruchomości obciążonej, służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższa decyzje złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" i zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28 kpa przez przyjęcie, że Skarżącej w przedmiotowym postępowaniu nie przysługiwał przymiot strony postępowania ze względu na brak interesu prawnego wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].07.2007 r., oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przeoisanych. W uzasadnieniu skarżąca Spółdzielnia podniosła, że : - decyzja których stwierdzenia nieważności domaga się wydana została z rażącym naruszeniem art. 93 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który to przepis wprost zakazuje podziału nieruchomości, jeżeli projektowane działki nie będą miały dostępu do drogi publicznej, do czego doszło w omawianym stanie faktycznym, W wyniku wykonania decyzji objętych wnioskiem o stwierdzenie nieważności budynki nr [...], [...] i [...] utraciły dostęp do drogi publicznej a Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie była stroną i nie wiedziała o toczących się postępowaniach. - skarżąca posiada interes prawny w przeprowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowych, a wywodzi go z art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami (odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami, obowiązującej w dniu wydawania decyzji znak [...]) bowiem wskutek przeprowadzenia podziału nieruchomości położone przy [...] (będące w posiadaniu Spółdzielni Mieszkaniowej [...]) oraz [...] i [...] utraciły dostęp do drogi publicznej, tj. [...] poprzez ul. [...] - skarżąca nie uczestniczyła w postępowaniu działowym, nie mogła więc zaskarżyć wydanych decyzji w trybie zwykłym, co nie oznacza, że nie posiada interesu prawnego w postępowaniu działowym i nie ma legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Zgodnie bowiem z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 18.01. 2006 r., sygn. akt l SA/Wa 1410/04, stroną postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji, - decyzja, której unieważnienia domaga się skarżąca, wpłynęła bezpośrednio na jej sytuację prawną stanowiąc ponadto naruszenie art. 140 Kodeksu cywilnego i uniemożliwiając korzystanie z nieruchomości przy [...] zgodnie z jej społeczno gospodarczym przeznaczeniem. Błędny jest pogląd, że Skarżąca przedstawia jedynie swój interes faktyczny, jak wykazano, Skarżąca "legitymuje się konkretnym, aktualnym i sprawdzalnym obiektywnie interesem prawnym, w postaci konieczności zapewnienia dojazdu lokatorom, służbom sanitarnym i porządkowym a w szczególności straży pożarnej, pogotowia ratunkowego, zakładu energetycznego", W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego, istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji i na podstawie przekazanych akt sprawy. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" p.o.p.s.a.), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy lit. "c"). Nie można zaskarżonej decyzji, czy poprzedzającej ja decyzji zarzucić naruszenia prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 kpa). Przeto podstawowym obowiązkiem organu jest ustalenia czy z żądaniem występuje strona. Sprawa w której zapadła zaskarżona decyzja dotyczy zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd, co do podmiotów mających atrybut strony w tego rodzaju postępowaniu jest oczywiście uzasadniony i Sąd w składzie orzekającym go podziela. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą którą można wskazać jako podstawę swego prawa lub obowiązku i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Norma ta należeć może do każdej gałęzi prawa, ale rzecz polega na tym, że ta musi ona mieć zastosowanie w konkretnej sytuacji do konkretnego podmiotu prawa. W przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami z wnioskiem o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości może wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny, aby żądać czynności organu, l tylko te podmioty mogą być stronami tego rodzaju postępowania. Podział nieruchomości w żaden sposób nie może wpłynąć na prawa podmiotów korzystających w sposób legalny lub tylko faktyczny z dzielonej nieruchomości. Podział nie likwiduje żadnych praw podmiotów korzystających z dzielonej nieruchomości. Można więc w skrócie powiedzieć, że podział nieruchomości nie powoduje bezpośredniego wpływu na sferę prawną skarżącej Spółdzielni a to nie pozwala na uznanie jej za stronę. Jak się wydaje skarżąca Spółdzielnia nie odróżnia w niniejszej sprawie interesu prawnego od faktycznego. A odróżnić go będzie mogła, jeżeli zada sobie pytanie, czy podział w jakiś sposób ograniczył jej prawa. W jaki sposób podział geodezyjny nieruchomości mógł wpłynąć na ograniczenie jej prawa dostępu do drogi publicznej, czy innego sposobu korzystania z niej ? W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja naruszały prawo, na podstawie art. 151 p.o.p.s.a należało orzec jak w sentencji.