II OZ 247/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2314/07 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" w W. na postanowienie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia postanawia 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) przyznać na rzecz Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" w W. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Stowarzyszeniu Ekologicznemu "[...]" w W. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi tejże organizacji na postanowienie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca organizacja jest stowarzyszeniem zwykłym a wszystkie wydatki związane z działalnością pokrywane są z prywatnych środków jej czterech aktualnych członków. Zdaniem Sądu rozpoznającego wniosek Stowarzyszenie nie wykazało, iż spełniona została przezeń przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji stwierdził, że udzielanie pomocy stowarzyszeniu zwykłemu w postaci zwolnienia od kosztów sądowych stanowi faktycznie przerzucanie ciężaru finansowego jego działalności na Skarb Państwa. Ponadto brak zapewnienia w statucie stałego źródła dochodów, chociażby w postaci obowiązkowych składek członkowskich nie może przemawiać za uprzywilejowanym traktowaniem skarżącego Stowarzyszenia przy rozpatrywaniu jego wniosków o przyznanie prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie Ekologiczne "[...]" w W. wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem strony skarżącej Sąd nie odniósł się do jej możliwości ponoszenia kosztów sądowych a nadto, że ponosi już niemałe koszty działalności społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest częściowo zasadne. Zgodnie z przepisem art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Istotna przy tym jest aktualna rzeczywista sytuacja majątkowa strony ubiegającej się o prawo pomocy a nie potencjalna możliwość uzyskiwania przez nią środków finansowych, bądź też wskazywanie jaką drogą środki te mogą być uzyskane. Są to przesłanki pozaprawne, które nie mogą być brane pod uwagę w kontekście powołanej wyżej regulacji ustawowej. Strona skarżąca wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów toczącego się postępowania. Według złożonego oświadczenia składki w członkowskie nie pokrywają wydatków związanych z działalnością Stowarzyszenia. Istotnym jest także fakt, iż organizacja ta zrzesza zaledwie cztery osoby. Nie daje to podstaw do zaakceptowania stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu, dlatego też na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił je i rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżącemu poprzez jego uwzględnienie.