III SA/Wr 432/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Asesor WSA Bogumiła Kalinowska, Magdalena Jankowska–Szostak (sprawozdawca), , Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. sprawy ze skargi D. Ś. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania skarżącej wraz z synem z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]., o numerze [...] Wojewoda działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity z 2006 r. Dz.U. nr 139 poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. Ś. utrzymał w mocy decyzję Burmistrz Miasta B. z dnia [...]. o numerze [...] orzekającą o wymeldowaniu D. Ś. wraz z synem K. Ś. z miejsca pobytu stałego w B. przy ul. S. Z akt sprawy wynika, że z wnioskiem o wymeldowanie D. Ś. wraz z synem wystąpili właściciele lokalu E. i R. Ś., którzy swe żądanie uzasadnili faktem niezamieszkiwania strony w domu przy ul. S. w B. . W podaniu o wymeldowanie wyjaśnili, iż D. Ś. była żoną ich syna i wyprowadziła się zabierając wszystkie swoje rzeczy i obecnie mieszka w P. D. przy ul. R. . Dodali, że z byłą synową nic ich nie łączy ponieważ syn jest po rozwodzie i podziale majątku. W złożonych w dniu [...]. zeznaniach D. Ś. przyznała , że od końca czerwca 2006 r. nie mieszka już wraz z dzieckiem w spornym lokalu. Twierdziła jednak, iż dom opuściła niedobrowolnie, ale na prośbę męża, " który poprosił ją o opuszczenie lokalu do końca czerwca" . Jednocześnie zeznała, że od miesiąca czerwca 2006r. wynajmowała biuro w szkole podstawowej nr 7, ponieważ nie miała dokąd pójść. Dodała ponadto, że w efekcie zamieszkiwania w tym lokalu jej syn, K. Ś. zachorował na astmę i jest uczulony na roztocza, pleśnie i grzyby. Składając zeznania, D. Ś., podała również, iż z lokalu przy ul. [...] w B. zabrała tylko rzeczy osobiste, natomiast reszta rzeczy pozostała nadal w tym lokalu. Strona podała jednocześnie, że chwilowo mieszka w P. ale nie stać jej na to mieszkanie i będzie je musiała opuścić. Nadto dodała, iż cała rodzina męża jej nienawidzi wobec czego nie przebywa w lokalu przy Sygn. akt III SA/Wr 432/07 ul. [...] a jej zdaniem wniosek o wymeldowanie spowodowany był "nienawiścią po rozwodzie". Wnioskodawczyni E. Ś. przesłuchiwana w toku postępowania pierwszoinstancyjnego w dniu [...]. oświadczyła, iż jej synowa D. Ś. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] od sierpnia 2006 r., zabrała z lokalu wszystkie swoje rzeczy codziennego użytku i od tamtej pory nie pojawia się w lokalu. Dodała ponadto, iż kiedy D. Ś. zamieszkiwała w spornym lokalu nie było w nim żadnych interwencji policji, podała, że jej synowa mieszka obecnie w P. D. przy ul. [...]. W trakcie postępowania przed organem I instancji, w dniu [...]., zeznawał jako świadek R. Ś. były mąż D. Ś.. W swoich zeznaniach oświadczył, iż jego była żona nie zamieszkuje w lokalu przy ul. S. w B. od [...] lokal opuściła dobrowolnie zabierając wszystkie swoje rzeczy, obecnie przebywa wraz z dzieckiem w P. D., gdzie wynajmuje mieszkanie. Świadek podał jednocześnie, iż podczas wspólnego mieszkania nigdy nie dochodziło do interwencji policji. Organ administracyjny I instancji zwrócił się do Komisariatu Policji w B. z prośbą o sprawdzenie czy D. Ś. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. W odpowiedzi Komisariat Policji w B. poinformował, że Strona nie przebywa w lokalu przy ul S. w B. od sierpnia 2006 r., obecnie przebywa w P. D. przy ul. R.. W tym stanie rzeczy, w ocenie organu administracyjnego I instancji, przyjąć należało, iż D. Ś. wraz z synem K. Ś. opuścili miejsce zameldowania na pobyt stały trwałe i dobrowolnie co uzasadnia wymeldowanie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ administracyjny podkreślił, że z materiału dowodowego zebranego w trakcie postępowania wynika, iż D. Ś. i syn K. Ś. nie zamieszkują w spornym lokalu przy ul [...] w B. od lipca 2006r. Nadto organ dodał, że opuszczenie tego lokalu było dobrowolne i jest trwałe, gdyż w lokalu tym skarżąca nie zamieszkuje, nie ma tam swoich rzeczy, a po opuszczeniu miejsca pobytu stałego ponownie tam nie zamieszkała. Organ zwrócił Sygn. akt III SA/Wr 432/07 także uwagę na fakt, iż strona nie występowała na drogę prawną o przywrócenie możliwości zamieszkania. Podkreślił także, iż utrzymywanie w ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu osoby, pomimo stwierdzonego faktu opuszczenia przez nią miejsca zameldowania oznaczałoby tolerowanie fikcji meldunkowej, niedopuszczalnej przepisami prawa. Skarżąca wniosła odwołanie, w którym ponownie podkreśliła fakt, iż lokal opuściła nie z własnej woli , ale na "prośbę" męża dodała też , iż przypadku jej wymeldowania nie będzie mogła wejść do lokalu aby zabrać pozostawione przez nią rzeczy. Wojewoda rozpoznając sprawę podzielił stanowisko organu I instancji i wskazał, że podstawą wymeldowania stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tym przepisem organ wydaje, na wniosek stron lub z urzędu, decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i dopełniła obowiązku wymeldowania. Organ odwoławczy podniósł, że przeprowadzone postępowanie administracyjne pozwoliło na ustalenie faktu niezamieszkiwana D. Ś. i syna K. Ś. w lokalu przy ul [...] w B. i potwierdzenia, iż obecnie zamieszkuje ona wraz z synem w P. D. przy ul. [...]. Nadto organ odwoławczy stwierdził, iż D. Ś. nie wskazała wiarygodnych okoliczności potwierdzających przymuszenie do opuszczenia lokalu, nie podjęła także środków prawnych wskazujących na zamiar powrotu do lokalu. Organ II instancji dobitnie podkreślił, iż stwierdzenie w odwołaniu, że odwołująca się opuściła lokal na prośbę męża nie jest równoznaczny z przymuszeniem jej do opuszczenia lokalu, gdyż za niedobrowolne opuszczenie lokalu uznawane są sytuacje gdy w stosunku do strony stosowana jest przemoc fizyczna lub psychiczna i okoliczności te są właściwie udokumentowane. Organ podkreślił również, że stwierdzenie, iż wymeldowanie może utrudnić wejście do lokalu po pozostawione rzeczy wskazuje na trwałe im dobrowolne opuszczenie lokalu, z którego strona pragnie jedynie zabrać pozostawione rzeczy. W ocenie organu odwoławczego D. Ś. opuściła wraz z dzieckiem miejsce zameldowania na pobyt stały dobrowolnie, nie dopełniając obowiązku meldunkowego. Sygn. akt III SA/Wr 432/07 Nie godząc się z ostatecznym rozstrzygnięciem D. Ś. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż mieszkania przy ul[...] w B. nie opuściła dobrowolnie ani trwałe, bowiem została do tego zmuszona przemocą psychiczną, podkreśliła iż nie była w stanie przebywać sama w obecności męża. Skarżąca oświadczyła, iż powrót do lokalu przy ul. [...] w B. wykluczał też z brak kluczy do tego lokalu. Podniosła ponadto, iż wymeldowanie z pobytu stałego skazuje ją i syna na statut osób bezdomnych co uniemożliwi jej otrzymanie kredytu. Skarżąca dodała, iż po ślubie na rozbudowę domu przy ul. [...] w B. zrealizowała w Banku PKO dwie książeczki mieszkaniowe. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami stwierdził co następuje; Zgodnie z treścią art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 poz.1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej ( §1) , a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm. powoływanej w dalszych wywodach w skrócie jako p.p.s.a.) sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Powyższe oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynika sprawy ( art. 145 p.p.s.a.) W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje nie uchybiają obecnie obowiązującemu prawu. Sygn. akt III SA/Wr 432/07 Stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. zwanej dalej w skrócie ustawą ewidencyjną), który stanowił podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia tej sprawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle powyższej regulacji ustalenia w sprawie wymagało zatem, czy zachodziła wymieniona wyżej przesłanka faktyczna konieczna do dokonania wymeldowania, czy nastąpiło opuszczenia miejsca pobytu przez skarżącą. Przy czym nadmienić należy, że źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu i nie ma znaczenia do dokonania tej czynności to czy strona posiadała i nawet aktualnie posiada, czy tez utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 października 2004 r., V SA 3089/03, LEX nr 16072; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r., V SA 1398/02, LEX nr 159189). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się, także zasługujący na aprobatę pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy ewidencyjnej jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Natomiast sam zamiar, jako przejaw woli opuszczającego lokal , winien być oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie treści ujętych w oświadczeniach zainteresowanej osoby. W oparciu o powyższe rozważania, załatwienie sprawy wymeldowania D. Ś. z miejsca pobytu stałego wymagało ustalenia przez organy administracyjne obu instancji, czy opuściła ona miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny, w rozumieniu przepisu art. 15 ust 2 ustawy ewidencyjnej, bez dokonania obowiązku wymeldowania. Zaznaczyć przy tym należy, że dokonania takie powinny zostać poczynione zgodnie z przepisami prawa procesowego. W myśl art. 7 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr Sygn. akt III SA/Wr 432/07 98, poz. 1071 ze zm. ) zwanej dalej w skrócie k.p.a. wyrażającego między innymi zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, zgodnie z wymogami określonymi w treści art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć i zebrać cały materiał dowodowy. Ocena zgodnie z powyższymi zasadami zebranego materiału powinna być dokonana w granicach przewidzianej prawem swobody ( art. 80 k.p.a.) natomiast decyzja zawierać musi powołanie podstawy prawnej i ustalenia faktyczne (art. 107 §1 i § 3 k.p.a.). Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Sąd przyjął, iż organy meldunkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy , materiał ten został oceniony w granicach prawem przewidzianej swobody, co w efekcie doprowadziło do prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, przedstawionego w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji. Zgodnie z prawidłowo dokonanymi ustaleniami uznać należało, iż wymagana prawem przesłanka wymeldowania skarżącej z synem z miejsca pobytu stałego zaistniała w postaci ustania pobytu D. Ś. z dzieckiem w lokalu przy ul. [...] w B.. Fakt opuszczenia przez skarżąca wraz z synem przedmiotowego lokalu nie był zresztą przez D. Ś. kwestionowany. Jak podała strona, w zeznaniach złożonych w dniu[...]., opuściła ona lokal z końcem [...] Z twierdzeń skarżącej ( treści odwołania, skargi i zeznań złożonych przed Sądem) wynika też , iż od [...] zamieszkuje ona w różnych miejscach w wynajmowanych mieszkaniach. W tym stanie rzeczy zgodzić się należy ze stwierdzeniem, iż zachodziła niezgodność pomiędzy danymi o miejscu zamieszkania i pobytu, zgłoszonymi w ewidencji, a stanem faktycznym. Natomiast twierdzenia skarżącej mające wskazywać na niedobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz bezprawne utrudnianie powrotu do tego miejsca nie znajdują potwierdzenia w prawidłowo zgromadzonym i ocenionym materiale dowodowym. Prawidłowo, w ocenie Sądu, organy meldunkowe uznały , że niezamieszkiwanie przez D. Ś. w miejscu zameldowania świadczy o tym, że opuściła ona miejsce pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny, w rozumieniu ustawy ewidencyjnej. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącej nie zostało potwierdzone w prowadzonym postępowaniu, aby opuszczenie mieszkania przez skarżącą, Sygn. akt III SA/Wr 432/07 spowodowane było bezprawnym działaniem innych osób, ani też aby w podobny sposób uniemożliwiono jej powrót do lokalu. Na aprobatę zasługuje stanowisko organów meldunkowych, które podkreśliły, iż podnoszony przez stronę fakt opuszczenia lokalu na "prośbę" męża nie jest równoznaczny z przymuszeniem do opuszczenia lokalu. Nadto trafnie organy administracyjne zwróciły uwagę, iż twierdzenie skarżącej jakoby wymeldowanie mogło utrudnić jej wejście do lokalu po pozostawione rzeczy wskazuje na trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu, z którego strona zamierzała tylko zabrać pozostawione rzeczy, a nie do niego wrócić. W trakcie postępowania administracyjnego przesłuchano świadka wskazanego przez wnioskodawców i świadek ten potwierdził fakt niezamieszkiwania przez skarżącą w lokalu przy ul. [...] w B. od [...]. Powyższy fakt potwierdził również Komisariat Policji w B. Wobec nie podważenia tej okoliczności przez skarżącą, wręcz przeciwnie przyznania przez nią faktu opuszczenia tego lokalu, kwestią wymagającą wyjaśnienia w postępowaniu pozostał jedynie charakter opuszczenia miejsca zameldowania i wola skarżącej w tym względzie. Należy w tym miejscu podkreślić, iż skarżąca pomimo twierdzenia w toku postępowania (w odwołaniu i zeznaniach z dnia 7 marca 2007r.), iż nie wyprowadziła się z lokalu dobrowolnie nie przedstawiła ona żadnej ( celowe pokreślenie Sądu) inicjatywy dowodowej aby uprawdopodobnić swoje stanowisko. W szczególności skarżąca nie wnioskowała o przesłuchanie świadków, którzy potwierdziliby przedstawione przez skarżąca okoliczności opuszczenia miejsca zameldowania. Nadto skarżąca o znęcaniu się psychicznym męża wobec niej wspomina dopiero w skardze na decyzję organu II instancji i przed Sądem, natomiast w swoich zeznaniach złożonych w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego i w treści odwołania nie mówi nic na ten temat. Takie zachowanie skarżącej w świetle faktów, że rozwód między stronami został orzeczony bez orzekania o winie i skarżąca opuściła sporny lokal przed zakończeniem postępowania rozwodowego wskazuje jednoznacznie, iż zamiarem skarżącej, po rozpadzie jej małżeństwa, było opuszczenie lokalu będącego własnością rodziców męża i zamieszkanie w innym miejscu. Zdaniem Sądu organy meldunkowe dokonując ustaleń odnoszących się do charakteru opuszczenia przez skarżącą miejsca zameldowania i woli skarżącej w tym Sygn. akt III SA/Wr 432/07 zakresie nie uchybiły wymaganiom procedury dowodowej omówionym już szerzej w uzasadnieniu tego wyroku. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego za równoznaczną z opuszczeniem lokalu , w rozumieniu art. 15 ust, 2 ustawy meldunkowej należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została do lokalu niedopuszczona, jeżeli osoba ta nie wyczerpała środków prawnych w celu przywrócenia naruszonego stanu posiadania lub zastosowane środki prawne okazały się nieskuteczne. Skarżąca nie podjęła żadnych kroków prawnych od momentu opuszczenia przez nią lokalu do chwili obecnej, które mogłyby jej umożliwić powrót i spokojne zamieszkiwanie w spornym lokalu. Słusznie więc organy podkreśliły, iż skarżąca nie występowała na drogę prawną o przywrócenie możliwości zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Nawet gdyby przyjąć, iż skarżąca w chwili opuszczeni lokalu kierowała się obawą przed mężem, to brak podjęcia skutecznych środków prawnych celem powrotu i ponownego zamieszkania uzasadnił przyjęcie, iż sporny lokal skarżąca opuściła dobrowolnie i trwale. Z przedstawionych wyżej względów skoro podniesione zarzuty są nieuzasadnione a decyzja nie uchybia prawu, skarga podlega oddaleniu. Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.