III SA/Łd 754/07

WyrokWSA w Łodzi2008-03-27

Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania wtórnika tablic rejestracyjnych jest czynnością materialno-techniczną podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a jeśli tak, to czy organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie w tej sprawie, nie pouczając strony o prawie i trybie zaskarżenia?
Ratio decidendi
Odmowa wydania wtórnika tablic rejestracyjnych jest czynnością materialno-techniczną podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 8, 9 i 105 § 1 k.p.a., nie pouczając strony o prawie i trybie zaskarżenia tej czynności oraz umarzając postępowanie mimo jego przedmiotowości. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Spółka A wystąpiła z wnioskiem o wydanie wtórnika tylnej tablicy rejestracyjnej pojazdu. Starosta umorzył postępowanie, uznając, że pojazd dwukrotnie zmienił właściciela i Spółka powinna wystąpić o jego ponowną rejestrację, a nie o wtórnik. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 200,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2008 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania wtórnika tablic rejestracyjnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 200,00 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 11 czerwca 2007 roku A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o wydanie wtórnika tablic rejestracyjnych pojazdu marki: [...] nr rej. [...] o nr podwozia [...] oświadczając jednocześnie, że "do utraty (zagubienia) tylnej tablicy rejestracyjnej ciągnika samochodowego doszło podczas normalnej eksploatacji pojazdu na trasie z Włoch do Polski". W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 21 czerwca 2007 roku Starosta [...] wyjaśnił wnioskodawcy, iż w związku z tym, że pojazd dwukrotnie zmienił właściciela, w celu dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego Spółka powinna wystąpić z wnioskiem o jego zarejestrowanie, a nie o wydanie wtórnika tablic rejestracyjnych. W piśmie z dnia 28 czerwca 2007 roku Spółka podtrzymała wniosek o wydanie wtórnika tablic rejestracyjnych pojazdu, wnosząc jednocześnie o wydanie decyzji administracyjnej w przepisanej prawem formie. Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 73, art. 78 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 roku w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie wydania wtórnika tablic rejestracyjnych pojazdu: marki [...] nr [...] wszczętego na wniosek A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że będący przedmiotem wniosku pojazd marki [...] został w dniu 25 sierpnia 2006 roku wniesiony tytułem aportu przez Spółkę A do B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. Zmiana właściciela pojazdu wywołała po stronie nabywcy i zbywcy pojazdu powstanie obowiązków, o których mowa w art. 78 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W dniu 17 stycznia 2007 roku Spółka B. odsprzedała pojazd marki [...] Spółce A., co z kolei spowodowało, że procedura przekazania dokumentów powinna zostać ponowiona, a Spółka A. jako następny nabywca pojazdu powinna zgłosić jego nabycie. Poczynione w sprawie ustalenia faktyczne wykazały natomiast, że wynikająca z przepisu art. 78 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym procedura nie została przeprowadzona, a fakt zbycia i nabycia pojazdu nie został zgłoszony właściwemu organowi. Starosta podkreślił, iż pomimo dwukrotnej zmiany w zakresie prawa własności pojazdu, w obrocie prawnym nadal funkcjonuje decyzja Starosty [...] z dnia [...] o rejestracji pojazdu ale nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych. W ocenie organu Spółka powinna więc ubiegać o rejestrację nabytego samochodu, a nie o uzyskanie wtórnika tablic rejestracyjnych, które zostały wydane przed dwukrotną zmianą właściciela pojazdu. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Podniosła zarzut naruszenia § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie oznaczania i rejestracji pojazdów oraz art. 73, art. 78 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie, że wniosek o wydanie wtórnika tablic rejestracyjnych jest bezprzedmiotowy wobec faktu zagubienia tablic przed dwukrotną zmianą właściciela pojazdu. W uzasadnieniu Spółka wskazała, iż na skutek dokonanych przesunięć majątkowych pojazd obecnie powrócił do podmiotu, który legitymuje się decyzją o rejestracji. Odwołując się do treści § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie oznaczania i rejestracji pojazdów strona wskazała, że fakt zmiany właściciela pojazdu w przeszłości i powrót prawa własności pojazdu do podmiotu, na który pojazd został zarejestrowany nie ma znaczenia dla możliwości skorzystania z uprawnień wynikających z powołanego przepisu. W świetle natomiast uchwały składu pięciu sędziów NSA z dnia 18 grudnia 2000 roku - sygn. akt OPK 20/2000, skoro zbywca nie jest legitymowany do domagania się jakichkolwiek zmian w zakresie rejestracji pojazdu, to po ponownym uzyskaniu własności Spółce A. jako właścicielowi przysługuje prawo do żądania wydania wtórnika tablic rejestracyjnych. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż kwestie związane z zagubieniem tablic rejestracyjnych zostały uregulowane w § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Przepis ten stanowi, że w przypadku zagubienia tablic (tablicy) rejestracyjnych organ rejestrujący na wniosek właściciela pojazdu wydaje nowy dowód rejestracyjny pojazdu i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne z nowym numerem rejestracyjnym oraz nalepkę kontrolną po: 1) oddaniu dotychczasowego dowodu rejestracyjnego; 2) przedstawieniu karty pojazdu, jeżeli była wydana, 3) złożeniu przez właściciela stosownego oświadczenia pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań. Zarówno bowiem wydanie dowodu rejestracyjnego pojazdu i zalegalizowanie tablic (tablicy) rejestracyjnych z nowym numerem rejestracyjnym oraz nalepki kontrolnej, jak również wydanie zalegalizowanych tablic rejestracyjnych (wtórnika) z zachowaniem dotychczasowego numeru rejestracyjnego jest nierozerwalnie związane z instytucją rejestracji pojazdu, która stanowi pierwotny warunek dla realizacji powyższej normy. Powołując się natomiast na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym mowa jest o dwóch czynnościach organu rejestrującego: o dokonaniu rejestracji oraz o wydaniu dowodu rejestracyjnego i tablic (tablicy) rejestracyjnych. Samo wydanie dowodu rejestracyjnego jest tylko czynnością materialno – techniczną. Oczywistym jest zatem, zdaniem organu odwoławczego, że skoro wydanie tablic rejestracyjnych jest czynnością materialno – techniczną to również wydanie wtórnika tablicy rejestracyjnej jest czynnością, z którą przepisy nie wiążą obowiązku wydania decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie bowiem w formie decyzji administracyjnej zagadnienia stanowiącego czynność materialnoprawną stanowi naruszenie prawa skutkujące w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzeniem nieważności decyzji. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji jest trafne, a istniejąca w obrocie prawnym decyzja z dnia [...] o rejestracji przedmiotowego pojazdu nie wywołuje żadnych skutków prawnych z powodu dwukrotnej zmiany właściciela pojazdu. Odnosząc się natomiast do zarzutów strony skarżącej organ odwoławczy podkreślił, iż właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu, w przypadku natomiast zawiadomienia o nabyciu pojazdu zarejestrowanego organ rejestrujący dokonuje rejestracji pojazdu na wniosek właściciela pojazdu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podtrzymany został zarzut naruszenia art. 73 ust. 1, art. 78 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w związku z § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 roku w sprawie oznaczania i rejestracji pojazdów oraz art. 73, art. 78 ust. 1 i 2, art. 7 i art. 10 k.p.a poprzez przyjęcie, że Spółka, która stała się ponownie właścicielem pojazdu i dysponuje nadal rejestracją pojazdu wystawioną na Spółkę nie może domagać się wydania wtórnika tablic rejestracyjnych z uwagi na fakt ich zagubienia. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż w motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie wskazał, z jakiej przyczyny i na jakiej podstawie prawnej Spółka powinna dokonać ponownej rejestracji pojazdu, jeśli posiada decyzję o rejestracji pojazdu i nie jest podmiotem uprawnionym do dokonania rejestracji na rzecz podmiotu, który przez krótki okres czasu był właścicielem pojazdu wskutek wniesienia pojazdu do Spółki tytułem aportu ale nie dopełnił czynności rejestracyjnych. Zdaniem strony skarżącej, fakt zmiany właściciela pojazdu w przeszłości i powrót prawa własności pojazdu do podmiotu, na który pojazd był zarejestrowany nie wyklucza możliwości zastosowania przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie oznaczania i rejestracji pojazdów. Nie zrozumiałym ponadto jest w ocenie strony skarżącej twierdzenie organu, że z wnioskiem o rejestrację pojazdu powinna wystąpić Spółka A. a nie Spółka B. skoro z wnioskiem o wydanie wtórnika tablic rejestracyjnych wystąpiła Spółka A. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 8, 9 i 105 § 1 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest wyjaśnienie, w jakiej formie prawnej winno nastąpić wydanie, bądź też odmowa wydania, tablic rejestracyjnych. Zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108 z 2005r. poz. 908 ze zm.) rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. W myśl zaś § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 133 poz.1123 ze zm.) w przypadku zagubienia tablic rejestracyjnych organ rejestrujący, na wniosek właściciela pojazdu, wydaje nowy dowód rejestracyjny pojazdu i zalegalizowane tablice rejestracyjne z nowym numerem rejestracyjnym oraz nalepkę kontrolną po: 1) oddaniu dotychczasowego dowodu rejestracyjnego 2) przedstawieniu karty pojazdu, jeżeli była wydana 3) złożeniu przez właściciela stosownego oświadczenia pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań. Zgodnie natomiast z treścią § 12 ust. 4 cytowanego rozporządzenia w przypadkach, o których mowa w ust. 1-3, organ rejestrujący, na wniosek właściciela pojazdu, może wydać zalegalizowane tablice rejestracyjne (wtórnik) z zachowaniem dotychczasowego numeru rejestracyjnego po przedstawieniu przez właściciela pojazdu: 1) dowodu rejestracyjnego 2) przedstawieniu karty pojazdu, jeżeli była wydana 3) stosownego oświadczenia pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań. Kwestia formy prawnej w jakiej winna nastąpić rejestracja pojazdu oraz wydanie tablic rejestracyjnych była już kilkakrotnie rozważana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powszechnie prezentowany jest pogląd, iż sama rejestracja pojazdu następuje w drodze decyzji administracyjnej, zaś wydanie dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych jest czynnością materialno – techniczną. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie 5 sędziów z dnia 15 listopada 1999 roku, sygn. OPK 24/99 (ONSA nr 2 z 2000r. poz. 54) oraz w uchwale w składzie 7 sędziów z dnia 24 września 2001 roku w sprawie o sygn. OPS 6/01 (ONSA nr 1 z 2002r. poz.7). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych uchwałach. Wydanie tablic rejestracyjnych (bądź ich wtórników) jest zatem czynnością materialno – techniczną. W przekonaniu Sądu jest to czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i jest ona zaskarżalna do sądu administracyjnego. Nie budzi bowiem wątpliwości fakt, iż jest to czynność z zakresu administracji publicznej. Wydanie tablic rejestracyjnych (bądź ich wtórników) należy do kompetencji starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania właściciela pojazdu. Starosta jako organ administracji jest właściwy dla spraw związanych z wydaniem tablic, a więc czynność ta jest czynnością z zakresu administracji publicznej. Nie ulega również wątpliwości, iż czynność wydania tablic dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z ustawy z 20 czerwca 1997 roku oraz rozporządzenia z 22 lipca 2002 roku. Właściciel pojazdu, w sytuacjach określonych w art. 73 ust.1 wymienionej ustawy oraz § 12 cytowanego rozporządzenia, jest uprawniony do otrzymania tablic zaś starosta, po spełnieniu przesłanek określonych w tych przepisach, ma obowiązek wydać tablice. Należy zatem uznać, iż wydanie tablic rejestracyjnych jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku i czynność ta podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wnosiła o wydanie tablicy rejestracyjnej podnosząc fakt zagubienia tablicy dotychczas wydanej. Skoro wydanie tablicy rejestracyjnej (bądź jej wtórnika) jest czynnością materialno – techniczną to również odmowa wydania tablicy jest taką czynnością. Brak jest bowiem przepisu prawa materialnego, z którego wynikałoby upoważnienie organu administracji do załatwienia sprawy odmowy wydania tablic w formie decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy trafnie powołał się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż załatwienie sprawy w formie decyzji dotyczy sytuacji gdy z mocy przepisów prawa załatwienie sprawy winno nastąpić w tej formie prawnej. Skoro zaś nie ma przepisu, który upoważniałby organ do załatwienia sprawy odmowy wydania tablic w formie decyzji, to nie ma podstaw do załatwienia tej sprawy w tej formie prawnej. W sytuacji kiedy organ administracji uznaje, iż nie zostały spełnione przesłanki do wydania tablic rejestracyjnych (bądź ich wtórników) winien rozstrzygnąć o tym w odpowiednim piśmie. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje bowiem zasada pisemności określona w art. 14 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sprawy należy załatwić w formie pisemnej. Organ administracji winien zatem pismem poinformować stronę, że w jego ocenie, nie zostały spełnione przesłanki do wydania tablic, pouczając jednocześnie o możliwości zaskarżenia tej czynności do sądu administracyjnego, po uprzednim wyczerpaniu trybu postępowania określonego w art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 21 czerwca 2007 roku Starosta [...] poinformował stronę skarżącą, iż nie może ona obecnie ubiegać się o wydanie wtórnika tablic rejestracyjnych lecz powinna zarejestrować pojazd. Pismo to jest zatem odmową wydania wtórnika tablic i czynność ta podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Obowiązkiem organu administracji było pouczenie strony o prawie i trybie zaskarżenia tej czynności. Organ administracji winien zatem pouczyć skarżącą Spółkę o terminie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, określonym w art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku, a następnie o możliwości zaskarżenia czynności do sądu administracyjnego. Pismo z 21 czerwca 2007 roku takiego pouczenia nie zawiera. W odpowiedzi na to pismo strona skarżąca, w dniu 28 czerwca 2007 roku złożyła podanie wnosząc o wydanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji, gdyż nie zgadza się ze stanowiskiem organu i chce je zaskarżyć do Sądu. Organ administracji był zobowiązany wyjaśnić cel złożenia tego podania. Po pouczeniu o prawie i trybie zaskarżenia do Sądu czynności odmowy wydania wtórnika tablic, organ winien ustalić, czy podanie to stanowi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, tym bardziej, że zostało ono złożone w czternastodniowym terminie, o którym mowa w art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku. Organ nie pouczył jednak strony o możliwości zaskarżenia czynności do Sądu ani nie wyjaśnił charakteru pisma z 28 czerwca 2007 roku. Stanowi to naruszenie przepisów art. 8 i 9 k.p.a., które zobowiązują organy do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. W odpowiedzi na pismo strony z dnia 28 czerwca 2007 roku organ administracji I instancji umorzył postępowanie, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało to rozstrzygnięcie w mocy. Zdaniem Sądu, umorzenie postępowania w rozpoznawanej sprawie stanowiło naruszenie przepisu art.105 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Należy zaznaczyć, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego. Bezprzedmiotowość postępowania to inaczej brak przedmiotu postępowania. Bezprzedmiotowość taka obejmuje różne sytuacje. Ma ona miejsce w przypadku, gdy przyznanie uprawnień stronie stało się zbędne, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy, gdy strona rezygnuje z rozpatrzenia jej sprawy, gdy sprawa przestała mieć charakter sprawy administracyjnej, bądź gdy strona utraciła przymiot strony. Wyliczenie to nie jest wyczerpujące i nie obejmuje wszystkich sytuacji wystąpienia bezprzedmiotowości postępowania. W rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W ocenie Sądu nie została spełniona przesłanka umorzenia, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. W dalszym ciągu istniał przedmiot postępowania, jakim było żądanie strony wydania wtórnika tablic rejestracyjnych. Strona skarżąca cały czas jednoznacznie formułowała swoje żądanie, zaś w piśmie z 28 czerwca 2007 roku wnosiła nawet aby jej sprawę rozstrzygnąć w takiej formie prawnej, która umożliwiałaby jej złożenie skargi do Sądu. Nie zgadzała się bowiem ze stanowiskiem organu, że nie może otrzymać wtórnika tablic i chciała aby sprawę rozstrzygnął Sąd. Skoro cały czas istniał przedmiot postępowania to niedopuszczalne było umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Umorzenie postępowania kończyło postępowanie w sprawie odmowy wydania wtórnika tablic rejestracyjnych, mimo, że czynność materialno – techniczna organu, jaką stanowiło pismo z 21 czerwca 2007 roku była kwestionowana przez stronę i Spółka chciała ją zaskarżyć w przewidzianej prawem formie i trybie. W istocie organy administracji uniemożliwiły Spółce zaskarżenie do sądu administracyjnego czynności odmowy wydania wtórnika tablic. Strona skarżąca tym samym została pozbawiona możliwości złożenia skargi i oceny przez Sąd prawidłowości czynności odmowy wydania wtórnika tablic. Dodać również należy, iż mimo, że organy administracji nie pouczyły strony o prawie i trybie zaskarżenia czynności odmowy wydania wtórnika tablic rejestracyjnych, to także uniemożliwiły Spółce ponowne ubieganie się o wydanie wtórnika tych tablic. Niemożliwe jest bowiem ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną o ile istnieje tożsamość podmiotowa i przedmiotowa obu spraw. Ma wówczas miejsce tzw. res iudicata i dotyczy to także przypadku gdy wcześniej wydano decyzję umarzającą postępowanie. Pozbawienie strony możliwości zaskarżenia czynności odmowy wydania wtórnika tablic poprzez umorzenie postępowania, doprowadziłoby do sytuacji, że w razie ponownego wystąpienia Spółki o wydanie wtórnika tych tablic organ administracji zmuszony byłby wówczas umorzyć to postępowanie powołując się na fakt, iż sprawa została już wcześniej załatwiona decyzją umarzającą postępowanie. Oznacza to, że strona w ogóle nie miałaby możliwości ubiegania się o wydanie wtórnika tablic ani odwołania się do Sądu od rozstrzygnięcia odmawiającego jej wydania tego wtórnika. Powstanie takiej sytuacji byłoby niedopuszczalnym naruszeniem praw strony w postępowaniu administracyjnym. Należy zaznaczyć, iż organy administracji obu instancji odmiennie uzasadniały przyczyny umorzenia postępowania. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż postępowanie zostało umorzone, gdyż Spółka winna się ubiegać o rejestrację nabytego pojazdu, a nie o wydanie wtórnika tablic rejestracyjnych. W związku z czym, w ocenie Starosty [...], rozpoznanie wniosku o wydanie wtórnika tablic stało się bezprzedmiotowe. W rzeczywistości organ I instancji umorzył postępowanie, gdyż strona skarżąca nie wystąpiła z takim wnioskiem, jakiego oczekiwał organ. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium wskazuje natomiast, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż brak jest podstaw do wydania decyzji administracyjnej o odmowie wydania wtórnika tablic rejestracyjnych. Analiza uzasadnień decyzji organów obu instancji wskazuje, iż organy przedstawiły odmienną argumentację uzasadniającą umorzenie postępowania. Okoliczność ta nie ma jednak większego znaczenia. W przekonaniu Sądu w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsce taka sytuacja, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W dalszym ciągu istnieje przedmiot postępowania, jakim jest żądanie strony wydania wtórnika tablic, zaś umorzenie postępowania uniemożliwiło Spółce zaskarżenie do Sądu czynności odmowy wydania wtórnika tablic, jaką było pismo organu z 21 czerwca 2007 roku. Wskutek umorzenia postępowania strona została pozbawiona możliwości złożenia skargi na tę czynność i skontrolowania przez sąd administracyjny prawidłowości podjęcia tej czynności. Odnośnie podniesionych w skardze zarzutów dotyczących zasadności odmowy wydania wtórnika tablic rejestracyjnych to kwestia ta nie była przedmiotem rozważań Sądu. W rozpoznawanej sprawie ocena Sądu dotyczyła prawidłowości decyzji o umorzeniu postępowania, a nie tego, czy zostały spełnione przesłanki do wydania wtórnika tablic, określone w § 12 rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 roku. W związku z czym, zawarta w skardze, polemika Spółki ze stanowiskiem organów administracji, co do tego, czy wtórnik tablic rejestracyjnych winien być wydany stronie, nie była przedmiotem oceny Sądu. Reasumując Sąd uznał, iż odmowa wydania wtórnika tablic rejestracyjnych jest czynnością materialno – techniczną podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego, po wyczerpaniu trybu określonego w art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku. Organy administracji powinny pouczyć stronę o prawie i trybie zaskarżenia tej czynności, czego jednak nie uczyniły. Nie wyjaśniły także charakteru pisma Spółki z dnia 28 czerwca 2007 roku, lecz umorzyły postępowanie mimo, że nie stało się ono bezprzedmiotowe, uniemożliwiając w ten sposób stronie zaskarżenie czynności do Sądu. Naruszyły tym przepisy art. 8, 9 i 105 § 1 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 roku, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...]. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Wobec uwzględnienia skargi, o kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny pouczyć stronę o prawie i trybie zaskarżenia do Sądu czynności materialno – technicznej odmowy wydania wtórnika tablic rejestracyjnych, a w szczególności o treści art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organy winny również wezwać stronę do wyjaśnienia charakteru jej pisma z 28 czerwca 2007 roku, a w szczególności ustalić, czy pismo to jest wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W zależności od odpowiedzi strony na wymienione wezwanie, organy administracji winny podjąć dalsze czynności w sprawie. a.ł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło