I SA/Bk 596/07

WyrokWSA w Białymstoku2008-03-27

Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Piotr Pietrasz, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące podziału kwoty uzyskanej z egzekucji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz przepisy dotyczące wydawania decyzji kasacyjnych (art. 138 § 2 k.p.a.)?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące podziału kwoty uzyskanej z egzekucji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) ani przepisów dotyczących wydawania decyzji kasacyjnych (art. 138 § 2 k.p.a.). Wady w ustaleniu stanu faktycznego przez organ pierwszej instancji, wymagające przeprowadzenia postępowania dowodowego, oraz zmiana stanu faktycznego spowodowana uchyleniem klauzuli wykonalności przez sąd, uzasadniały zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy, wydając postanowienie kasacyjne, nie mógł merytorycznie rozstrzygnąć sprawy, gdyż stanowiłoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności i pozbawiłoby pozostałych wierzycieli możliwości kwestionowania podziału.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podziału kwoty uzyskanej z egzekucji administracyjnej. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał podziału kwoty, ale pozostawił część środków w depozycie z uwagi na uchylenie klauzuli wykonalności tytułu wykonawczego. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając błędy w wyliczeniu odsetek. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie art. 15 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a., twierdząc, że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy merytorycznie i nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), asesor WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Marcin Kojło, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2007 r. nr [..] w przedmiocie uchylenia i przekazania do ponownego rozpoznania postanowienia w sprawie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] 10.2007 r. nr PN [...], uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. [..]007 r. nr [...] w sprawie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia. W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Pani B. K. przez Naczelnika lnika Urzędu Skarbowego w S. z tytułu zaległości podatkowych, należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zostało zajęte wynagrodzenie za pracę, które zajął także komornik sądowy w egzekucji prowadzonej na rzecz Agencji Ochrony Mienia "C" Spółka z o.o. w Warszawie, T. S., P. R., P. [..] Spółka z o.o. w Krakowie oraz "U" Spółka z o.o. (następcą prawnym została Spółka "M" Sp. z o.o. w likwidacji z/s w S.). Wskutek zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową postanowieniem z 25.02.2005 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Suwałkach wyznaczył Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji. Następnie zawiadomieniem z [..].08.2006 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zajął wierzytelność zobowiązanej w Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "W" z/s w W. W wyniku zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową do tej wierzytelności Sąd Rejonowy w Suwałkach I Wydział Cywilny postanowieniem z 25.10.2006 r. sygn. akt [...] wyznaczył Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji. Wskutek tego Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. otrzymał do realizacji należności na rzecz Przedsiębiorstwa Budownictwa Mieszkaniowego "I" Sp. z o.o. w R., I. Ż., A. K. (zwanego dalej Skarżacym), F. Sp. z o.o. w W., Syndyka Masy Upadłości "K" Przedsiębiorstwo K. Obsługi Budownictwa Sp. z o.o. w K. (następcą prawnym została Spółka "W." sp. z o.o. w Ł.) oraz "H." (Poland) Sp. z o.o. w W. Z zajętej wierzytelności w Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "W" z/s w W. uzyskano 29.12.2006 r. kwotę 1.760.348,07 zł. Postanowieniem z [..] 08.2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dokonał podziału tej kwoty pomiędzy wierzycieli, przeznaczając uzyskaną kwotę na zaspokojenie należności wymienionych w art. 115 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uwagi na to, iż kwota uzyskana z zajętej wierzytelności nie wystarczyła na zaspokojenie wszystkich należności zakwalifikowanych do kategorii szóstej, w odniesieniu do nich organ egzekucyjny zastosował zasadę proporcjonalności. Kwotę przyznaną Skarżącemu w wysokości 502.014,58 zł, zaliczoną do szóstej kolejności zaspokojenia, organ egzekucyjny postanowił pozostawić w depozycie do czasu przedłożenia przez niego tytułu wykonawczego zaopatrzonego w sądową klauzulę wykonalności. Pozostawienie tej kwoty w depozycie organ egzekucyjny argumentował uchyleniem przez Sąd Okręgowy w Warszawie orzeczeniem z 25.04.2007 r., sygn. akt [...] (teczka nr 4, k. 40 akt administracyjnych) klauzuli wykonalności nadanej tytułowi wykonawczemu sygn. akt [..] z 30.05.2006 r. (teczka nr 3, k.3 akt administracyjnych) przysądzającemu należności Skarżącego od B. K. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji zażalenie wniósł Skarżący, "W." Sp. z o.o. w Ł. oraz "M." Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w S. W zażaleniu wniesionym pismem z 13.08.2007 r. (teczka nr 4, k. 17-19 akt administracyjnych) Skarżący zarzucił naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podniósł, że nakaz zapłaty podlega wykonaniu, ponieważ postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z [..].04.2007 r. o uchyleniu postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności temu nakazowi zapłaty nie jest prawomocne z uwagi na wniesienie zażalenia do Sądu Apelacyjnego w Warszawie. W zażaleniu z 17.08.2007 r. "W." Spółka z o.o. (teczka nr 4, k. 20-22 akt administracyjnych) wystąpiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej przyznania Skarżącemu kwoty 540.647,19 zł oraz Komornikowi Sądowemu Rewiru II przy Sądzie Rejonowym w L. kosztów egzekucyjnych w kwocie 61.140,00 zł w sprawie sygn. akt [...] i sporządzenie uzupełniającego planu podziału kwoty 601.787,19 zł pomiędzy pozostałych wierzycieli. Spółka podniosła, że uchylenie klauzuli wykonalności nadanej nakazowi zapłaty nie uprawniało organu egzekucyjnego do przyznania Skarżącemu należności zasądzonej tym nakazem oraz pozostawienia tej wierzytelności w depozycie, ponieważ Skarżący nie uzyskał zabezpieczenia powództwa. W zażaleniu "M." Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w S. z 16.08.2007 r. (teczka nr 4, k. 13-16 akt administracyjnych) zarzuciła zaniżenie należnych Spółce odsetek ustawowych o 20.411,00 zł oraz zakwestionowała zasadność przyznania kosztów egzekucyjnych Skarżącemu z uwagi na uchylenie klauzuli wykonalności nadanej nakazowi zapłaty. Dyrektor Izby Skarbowej w B. po rozpatrzeniu zażaleń, postanowieniem z 11.10.2007 r. uchylił w całości postanowienie o podziale kwoty uzyskanej z wierzytelności i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uznano za słuszny zarzut "M." Sp. z o.o. w likwidacji, iż organ egzekucyjny zaniżył wierzytelności Spółki o 20.398,99 zł poprzez niewłaściwe wyliczenie należnych Spółce odsetek ustawowych od egzekwowanych wierzytelności. Ponadto ustalono, że organ egzekucyjny wyliczył także w niewłaściwej wysokości kwotę odsetek za zwłokę od wierzytelności Agencji Ochrony Mienia "C." Sp. z o.o. w W., F. Sp. z o.o. z/s w Warszawie, Skarżącego, "W." Sp. z o.o. z/s w Ł. oraz I. Ż. - "I." w W. Spowodowało to wyliczenie w nieprawidłowej wysokości wskaźnika udziału wierzytelności tych wierzycieli w kwocie podlegającej podziałowi na należności zakwalifikowane do szóstej kolejności, ponieważ w ogólnej kwocie należności egzekwowanych na ich rzecz, uwzględniono zaniżone kwoty odsetek za zwłokę. W związku z tym organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia mając na uwadze konieczność dokonania ponownego podziału kwoty uzyskanej z egzekucji. Orzeczenie sprawy co do istoty przez organ odwoławczy, czyli uchylenie postanowienia organu egzekucyjnego i dokonanie podziału przez organ odwoławczy stanowiłoby – w opinii tego organu - w tej sprawie naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 k.p.a., której treścią jest możliwość dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, po raz pierwszy w pierwszej instancji, a następnie w drugiej instancji. Wyjaśniono również, że z uwagi na przyjęty sposób rozstrzygnięcia sprawy nieuprawnione byłoby zajęcie stanowiska przez organ odwoławczy w kwestii zasadności przyznania należności Skarżącemu wynikających z tytułu wykonawczego, w odniesieniu do którego została uchylona sądowa klauzula wykonalności, a także w kwestii pozostawienia w depozycie organu egzekucyjnego kwoty wynikającej z tego tytułu oraz odnośnie przyznanych Skarżącemu i Komornikowi Sądowemu Rewiru II przy Sądzie Rejonowym w L. kosztów egzekucyjnych powstałych w egzekucji prowadzonej na podstawie tego tytułu wykonawczego. Stanowiłoby to bowiem naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. W skardze wywiedzionej na postanowienie organu odwoławczego pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, tym samym brak ponownego rozpatrzenia sprawy. Ponadto zarzucono naruszenie art. 138 § 2 w związku z art. 136 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia uchylającego postanowienie organu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy nie zachodziły przesłanki do wydania takiego postanowienia. Skarżący podniósł, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż przyczyną nieprawidłowego sporządzenia planu podziału były jedynie błędy rachunkowe, dlatego nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a jedynie taka podstawa może uzasadnić wydanie decyzji kasacyjnej. W związku z tym zarzucił, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 2 w związku z art. 136 k.p.a. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazano, że wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Stwierdzono również, że decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęta tylko w sytuacjach określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w I instancji, nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Taki rodzaj decyzji organu odwoławczego, stanowiący wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów (art. 136 kpa), to ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy. Zarzucono, że uchylenie postanowienia w sprawie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji spowodowało naruszenie wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania. Podkreślono, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych w myśl zasady dwuinstancyjności postępowania, organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, iż ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania stron i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia. Na poparcie słuszności tego twierdzenia powołano orzeczenia sądów administracyjnych, w których wskazano, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określoną w art. 15 k.p.a., organ administracji publicznej orzekający w postępowaniu odwoławczym nie może ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, lecz zobowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Nie jest on również związany granicami odwołania zakreślonymi przez wnoszącą je stronę i nie może w związku z tym ograniczyć się tylko do rozpatrzenia zarzutów strony podniesionych w odwołaniu i dokonania oceny ich zasadności. Nie może także ograniczyć się do badania zgodności z prawem zakwestionowanej przez stronę decyzji, lecz powinien zbadać decyzję również z punktu widzenia celowości, słuszności, gospodarności i rzetelności rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucił, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie odniesiono się do zawartego w zażaleniu zarzutu naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 6 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem pełnomocnika, treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia świadczy o tym, iż pozostawiono te kwestie do rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji, co było niedopuszczalne. Na poparcie słuszności twierdzenia, iż pozostawienie zarzutów podnoszonych w zażaleniu do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest niedopuszczalne pełnomocnik powołał się na wyrok NSA z 14.08.1987 r., sygn. akt IV SA387/87. Ponadto wskazał, że w wyroku WSA w Warszawie z 09.11.2005 r., sygn. akt lll SA/Wa 2576, LEX nr 192618, Sąd uznał, że wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania wymusza na organie odwoławczym odniesienie się w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji nawet do tych twierdzeń strony, które omówiono już raz w rozstrzygnięciu organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwane dalej p.p.s.a. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że postanowienie będące przedmiotem skargi nie narusza prawa. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy; nie stwierdzono ponadto naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało bądź mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w tym przepisów wskazanych przez Skarżącego. Skarga dotyczy zasadniczo jednej kwestii, a mianowicie zasadności orzeczenia przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., przy czym zarzucono organowi drugiej instancji także naruszenie art. 15 k.p.a. Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 138 § k.p.a. należy wskazać, iż niewątpliwie wydanie decyzji (postanowienia) kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w trybie ww. artykułu, jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Należy wskazać, że zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 Nr 229, poz. 1954 ze zm.), jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy tego kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełnić, a nie modyfikować przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasadniczo nie regulują kwestii związanych z rodzajem rozstrzygnięć, jakie mogą być podjęte przez organ odwoławczy na skutek rozpatrzenia środków zaskarżenia składanych przez uprawnione podmioty w toku postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji organ odwoławczy na skutek rozpatrzenia zażalenia na postanowienie wydane w sprawie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji na podstawie art. 150a u.p.e.a. zobowiązany jest do wydania jednego z rodzajów rozstrzygnięć określonych w przepisie art. 138 w związku z art. 144 k.p.a. Ponadto odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oznacza konieczność uwzględnienia specyfiki postępowania egzekucyjnego oraz pozycji procesowej organu egzekucyjnego. W postępowaniu, w którym zapadło zaskarżone postanowienie na skutek zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową Sąd Rejonowy w S. wyznaczył Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji. Wadliwe ustalenie przez ten organ kwoty odsetek za zwłokę sześciu wierzycielom, których należności zostały zaliczone do szóstej kolejności zaspokojenia, co zostało stwierdzone w postępowaniu odwoławczym, zasadnie organ odwoławczy uznał za przesłankę uchylenia postanowienia w sprawie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Miało to bowiem wpływ na wyliczenie wskaźnika udziału poszczególnych wierzytelności w kwocie podlegającej podziałowi na należności zakwalifikowane do szóstej kolejności. Organ odwoławczy należycie uwzględnił specyfikę postępowania egzekucyjnego, w tym także to, iż wobec jednego zobowiązanego organ egzekucyjny może prowadzić egzekucję na rzecz wielu wierzycieli, w tym - co jest szczególnie istotne - o sprzecznych interesach. Należy podzielić pogląd organu odwoławczego, że dokonanie, w tej konkretnej sprawie, podziału przez ten organ w ramach reformacji, stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej wart. 15 k.p.a. Treścią tej zasady jest możliwość dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, po raz pierwszy w pierwszej instancji, a następnie w drugiej instancji. W tym przypadku ewentualne rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy sprawy, co do istoty, czyli dokonanie nowego podziału, oznaczałoby pozbawienie pozostałych wierzycieli, których należności także zaliczone zostały do kategorii szóstej, możliwości kwestionowania podziału kwoty w administracyjnym toku postępowania. Postanowienie organu odwoławczego było bowiem orzeczeniem ostatecznym w administracyjnym toku instancji. Warto nadmienić, iż wadliwe ustalenie przez organ pierwszej instancji wysokości odsetek wiązało się z wadliwym ustaleniem stanu faktycznego. Nie był to jedynie zwykły błąd rachunkowy. Usunięcie tej nieprawidłowości wymagało przeprowadzenie postępowania dowodowego. Należy ponadto podkreślić, iż za orzeczeniem kasacyjnym przemawiała okoliczność związana z oddaleniem w dniu 4.10.22007 r. przez Sąd Apelacyjny w Warszawie zażalenia Skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie o uchyleniu klauzuli wykonalności nadanej tytułowi wykonawczemu przysądzającemu należności Skarżącemu od pani B. K. Okoliczność powyższa spowodowała, iż w toku drugiej instancji dowody zebrane w toku pierwszej instancji przestały być aktualne. Wiązało się to ze zmianą stanu faktycznego. Stanowiło to – w opinii Sądu – przesłankę do wydania postanowienia w trybie art. 138 § 2 k.p.a. (zob. też J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z dnia 26 czerwca 1997, sygn. akt II SA/Wr 854/96, OSP 1998, z. 6, poz. 108). Niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia tej przesłanki uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, nie stanowiło naruszenia prawa, które miało lub też mogło mieć jakikolwiek wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W związku z tym zarzuty i argumentacja podniesiona przez Skarżącego, dotycząca naruszenia 138 § 2 k.p.a., nie mogą stanowić podstawy do uznania, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa. Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 15 k.p.a. należy wskazać, iż faktycznie zasadą jest, iż decyzja (postanowienie) wydane przez organ drugiej instancji w zasadzie winno dotyczyć dwóch kwestii, a mianowicie rozpoznania i rozstrzygnięcia po raz drugi sprawy oraz po drugie, ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu (zażaleniu). Należy jednakże zauważyć, że zasada ta w znacznie ograniczonym zakresie donosi się do decyzji (postanowienia) kasacyjnej wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a., albowiem organ odwoławczy nie dokonał w nim po raz drugi rozstrzygnięcia sprawy. Postanowienie to ma charakter wyłącznie formalny. Przekazując sprawę organ odwoławczy może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Chodzi tu jednak o wskazanie okoliczności faktycznych, które mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Takie też uwagi poczynił ten organ, a dotyczyły one kwestii związanych z poprawnym wyliczeniem wysokości odsetek mających wpływ na wysokość wierzytelności podlegających podziałowi. Organ odwoławczy nie może natomiast przesądzać treści rozstrzygnięcia sprawy. W opinii Sądu wypowiedzenie się przez organ drugiej instancji, co do słuszności zarzutów podniesionych w zażaleniu Skarżącego - a zatem wypowiedź dotycząca meritum sprawy – stanowiłaby ingerencję w rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a to z kolei godziłoby w zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło