IV SA/Wa 103/08
WyrokWSA w Warszawie2008-03-28
Skład orzekający: Anna Szymańska, Grzegorz Czerwiński, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych może zostać wydana bez uwzględnienia potencjalnego wpływu na stan prawny i faktyczny nieruchomości sąsiednich oraz czy operat wodnoprawny sporządzony na zlecenie wnioskodawcy może być uznany za wystarczający dowód?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie pozwolenia wodnoprawnego. Operat wodnoprawny, mimo sporządzenia na zlecenie wnioskodawcy, spełniał wymogi formalne i stanowił wystarczający dowód. Obawy skarżących dotyczące zalania terenów nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, a zastosowane środki techniczne i warunki pozwolenia zapewniały ochronę przed nadmiernym przepływem wód.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. L. i A. L. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, która uchyliła i zmieniła decyzję Wojewody M. w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu Przedsiębiorstwa Państwowego "P." do Potoku S. Skarżący obawiali się zalania swoich działek w związku z ilością odprowadzanych wód i kwestionowali rzetelność sporządzonego operatu wodnoprawnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. L. i A. L. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego - oddala skargę -
Decyzją z dnia (...) czerwca 2007 roku, Nr (..) Wojewoda M. udzielił pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód Przedsiębiorstwu Państwowemu "P.", z siedzibą ul. (...) , (...) W., tj. na odprowadzanie do Potoku S., wylotem z Oczyszczalni Wód Deszczowych przy ul. (..) wód opadowych i roztopowych z terenu PP "P.", w ilości Qmax = 1,53 m3/s.
Pozwolenie wodnoprawne udzielone zostało przy zastrzeżeniu następujących warunków:
1. jakość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych nie może przekraczać
następujących wartości: zawiesina ogólna- 100 g/m3, substancje
ropopochodne -15 g/m3.
2. prowadzenia pomiarów zawartości substancji wymienionych, a także
zawartości azotu amonowego i azotu ogólnego oraz węgla organicznego
w odprowadzanych ściekach, co najmniej dwa razy w roku, w celach
kontrolnych;
3. partycypacji w kosztach eksploatacji Potoku S. poniżej wylotu,
w kwocie 82446,42 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa tysiące czterysta
czterdzieści sześć złotych i 42 grosze) rocznie, wnoszonych na konto
Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. do dnia
31 marca każdego roku; przy czym opłata za korzystanie z odbiornika w roku
2007 roku powinna zostać wyliczona proporcjonalnie dla okresu tego
korzystania;
4. dokonywania, co najmniej raz na sześć miesięcy, przeglądów
eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających;
5. eksploatowania i utrzymywania w należytym stanie technicznym urządzeń
do oczyszczania i odprowadzania wód opadowych i roztopowych;
6. stałego rejestrowania przepływu wody w Potoku S. poniżej zrzutu
z PP "P." w okresie obowiązywania niniejszego pozwolenia;
7. utrzymywania terenu PP "P." w czystości gwarantującej
ograniczenie zanieczyszczeń spłukiwanych wodami deszczowymi
z powierzchni utwardzonych;
1. ewidencjonowania wyników badań fizyko-chemicznych i przechowywanie ich
Sygn. akt IV SAM/a 103/08
przez okres 5 lat od zakończenia roku kalendarzowego, którego dotyczą; 9. natychmiastowego usuwania wszelkich awarii mogących spowodować
zanieczyszczenie gruntu, wód gruntowych, przedostanie się zanieczyszczeń
do sieci kanalizacji deszczowej i odbiornika ścieków.
Pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Nieprzestrzeganie warunków pozwolenia może powodować jego cofnięcie lub ograniczenie bez prawa odszkodowania.
Pozwolenie wodnoprawne zostaje udzielone na czas oznaczony, tj. do dnia (...) czerwca 2017 roku.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda M. stwierdził, że pismem z dnia (...) lutego 2007 roku, znak: (...)Przedsiębiorstwo Państwowe "P." wystąpiło do Wojewody M. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do Potoku S. wód opadowych i roztopowych z terenu PP "P." – P. w W.. Do wniosku dołączono operat wodnoprawny oraz opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym. Dołączone do wniosku dokumenty spełniają wymogi art. 131 i art. 132 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). W myśl § 2 pkt 1 ppt 28 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określania rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) lotniska o podstawowej długości pasa startowego nie mniejszej niż 2000 m kwalifikowane są jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu jest wymagane.
W związku z powyższym zgodnie z art. 140 ust 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 roku (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego w przedmiotowej sprawie jest wojewoda.
Pismem z dnia (...) marca 2007 roku, znak: (...) o toczącym się postępowaniu administracyjnym zostały zawiadomione strony przedmiotowego
Sygn. akt IV SA/Wa 103/08
postępowania. Zgodnie z art. 127 ust. 6 ustawy Prawo wodne, w związku z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) informację o wszczęciu postępowania wodnoprawnego oraz o możliwości składania uwag i wniosków podano również do publicznej wiadomości. W trakcie postępowania administracyjnego swoje uwagi i zastrzeżenia zgłosiły następujące strony postępowania:
* Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Oddział w W.;
* Państwo A. i A. L.
* Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w W..
Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych pełniący w imieniu
Marszałka Województwa M. funkcję zarządcy cieku będącego odbiornikiem ścieków, tj. Potoku S., w piśmie z dnia (...) marca 2007 roku, znak: (...) zastrzegł, iż: ,,(...) natężenie odprowadzanych do Potoku S. ścieków nie może przekraczać ilości 1,53 m3/s, analogicznie do wygasłego pozwolenia wodnoprawnego". Jednocześnie zwrócił się z wnioskiem o umieszczenie w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie art. 128 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo wodne zapisu dotyczącego udziału PP "P." w kosztach utrzymania odbiornika ścieków - Potoku S.. W myśl art. 128 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy w razie potrzeby w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się dodatkowo obowiązek uczestniczenia w kosztach utrzymania wód, stosownie do wzrostu tych kosztów w wyniku realizacji tego pozwolenia. Zapis na temat tego obowiązku został zamieszczony w pozwoleniu. Wysokość udziału PP "P." w kosztach utrzymania Potoku S. została określona analogicznie, jak w obowiązującej uprzednio decyzji Wojewody M.z dnia (...) stycznia 2006 roku, znak: (...) dokonującej na podstawie art. 22 ustawy Prawo wodne podziału kosztów utrzymania Potoku S.. Termin obowiązywania ww. decyzji upłynął dnia (...) marca 2007 roku, w związku z czym kolejna opłata za korzystanie z odbiornika w roku 2007 roku powinna zostać wyliczona proporcjonalnie dla okresu od (...) marca do (...) grudnia 2007 roku.
A. i A. L., będący stroną postępowania jako właściciele działki znajdującej się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, złożyli zastrzeżenia, iż:
• w przedłożonym przy wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego
Sygn. akt IV SA/Wa 103/08
operacie brak jest rzetelnej analizy przewidywanych do odprowadzania ilości wód opadowych, z uwzględnieniem ilości wody dostarczanej przez Rów G.;
* w założeniach do obliczeń zdolności przepustowych kanału zakrytego
na ul. (...) - W. należy uwzględnić ścieki zrzucane
z oczyszczalni na terenie P.;
* należy ich zdaniem uwzględnić konieczność przebudowy koryta Potoku
S. na odcinku ul. (...)- ul. (...) oraz przebudowę
przepustu pod ul. (...);
* należy ich zdaniem powołać komisję wspólną Wojewody M.,
Marszałka Województwa M. oraz Prezydenta Miasta .
W. celem wspólnego rozwiązywania problemów związanych z kwestią
Potoku S..
Odnosząc się do pierwszych 3 zastrzeżeń tj. konieczności uzupełnienia operatu wodnoprawnego w zakresie wód płynących odbiornikiem, tj. Potokiem S., należy zwrócić uwagę, iż w myśl art. 132 ust. 5 pkt 1a ustawy Prawo wodne Wnioskodawca jest zobowiązany w operacie, na podstawie którego wydaje się pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód, ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych, określić ilość, stan i skład ścieków planowanych do odprowadzania z przedmiotowego zakładu, nie jest zaś zobowiązany do przedstawienia ilości wszystkich ścieków doprowadzanych do odbiornika. Możliwości hydrauliczne odbiornika i możliwość odbioru ścieków przez ten odbiornik określa jego administrator. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych wyraził swoje stanowisko w tej kwestii w cyt. wyżej piśmie z dnia (...) marca 2007 roku, znak: (...).
Odnośnie wniosku dotyczącego powołania komisji ds. Potoku S. należy zwrócić uwagę, iż Wojewoda jest organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego w niniejszej sprawie, natomiast administrowaniem przedmiotowym odbiornikiem zajmuje się pełnomocnik Marszałka Województwa M., tj. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, i do jego zadań należy ewentualne powołanie takiej komisji.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w piśmie z dnia (...) marca 2007 roku, znak: (...), powołując się na wyniki badań kontroli przeprowadzonych w dniach (...) i (...) lutego oraz (...) i (...) marca 2007
Sygn. akt IV SA/Wa 103/08
roku w zakresie działalności Przedsiębiorstwa Państwowego "P.", zwrócił się do Wojewody M. z prośbą o rozważenie celowości zobowiązania PP "P." do wykonania urządzeń do podczyszczania ścieków opadowych w zakresie związków azotu, jak również określenia w pozwoleniu wodnoprawnym warunków dopuszczalnych dla związków azotu w postaci ogólnej oraz azotu amonowego. Podwyższona w trakcie przeprowadzanej kontroli zawartość azotu w odprowadzanych z terenu PP "P." wodach opadowych związana była z obecnością jego związków (mocznik) w środkach stosowanych do odladzania lotniska. W środkach tych stosowane są również związki węgla (glikol).
W związku z faktem, iż organ rozpatrujący wniosek nie posiada delegacji w sprawie do ustalenia maksymalnej zawartości w ściekach opadowych substancji innych, niż zawiesiny ogólne oraz substancje ropopochodne, w niniejszym pozwoleniu został na Wnioskodawcę nałożony obowiązek dokonywania pomiarów zawartości węgla organicznego oraz związków azotu w odprowadzanych ściekach.
Należy zauważyć, iż proces odladzania został zorganizowany w taki sposób, aby w przypadku podwyższonej zawartości węgla organicznego oraz związków azotu wody opadowe i roztopowe kierowane były do zbiorników retencyjnych zlokalizowanych na terenie Oczyszczalni Wód Deszczowych, a następnie przepompowywane do miejskiej kanalizacji sanitarnej. Jednocześnie zarządzenie pokontrolne WIOŚ zobowiązuje PP ,,P." do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do kanalizacji, w którym określona zostanie dopuszczalna zawartość tych substancji, zgodnie z obowiązującym prawem.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. i A. L. podnosząc zarzut, że decyzja Wojewody wydana została z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 kpa. Decyzja zdaniem odwołujących się narusza ich interes prawny, gdyż czują się zagrożeni ilością wody odprowadzanej z L. do Potoku S.. W roku 2002 zostały zalane ich działki i ponieśli ogromne straty.
Przy wydawaniu obecnej decyzji nikt nie próbował im przedstawić wiarygodnych danych na których wykazane by było, że taka ilość wody im nie zagraża. Organ będący zarządcą Potoku nie określił możliwości hydraulicznych cieku, a jedynie wyraził swoje stanowisko opierając się na opracowaniu, które zostało wykonane na zlecenie i za pieniądze strony ubiegającej się o zezwolenie. Opracowanie zostało wykonane pod konkretne potrzeby z uwzględnieniem tylko
Sygn. akt IV SA/Wa 103/08
korzystnych założeń. Organ zarządzający napisał w piśmie z dnia (...) marca 2007 roku, że ze względu na późne wpłynięcie pisma nie miał czasu zapoznać się z aktami i wyrazić stanowiska do (...) marca 2007 roku, co nie przeszkodziło mu wyrazić swojej opinii bez wglądu w akta i wysłać pisma z datą (...) marca 2007 roku faksem do Urzędu Wojewódzkiego już (...) marca 2007.odwołujący się stwierdzili, że zrobili zdjęcia przebiegu Potoku które obrazują stan obecny. Zdaniem odwołujących się nikt kto choć trochę ma pojęcie o gospodarce wodnej nie wydałby pozytywnej opinii na odprowadzenie wody z tak wielkiej powierzchni do takiej "smródki" bez jej przebudowy.
Decyzją z dnia (...) października 2007 roku, Nr (...) Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej po rozpoznaniu odwołania od decyzji Wojewody M. z dnia (...) czerwca 2007 roku, Nr (...):
* uchylił pkt 1 tej decyzji i orzekł o udzieleniu Przedsiębiorstwu Państwowemu
"P." w W. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie
do Potoku S. wód opadowych i roztopowych z kanalizacji
Przedsiębiorstwa pod warunkiem, że łączny odpływ ścieków i wód Potoku na
wylocie z Oczyszczalni Wód Deszczowych nie będzie przekraczał 1,53 m3/s;
* uchylił pkt 11.1 i orzekł, że jakość wód odprowadzanych z Oczyszczalni Wód
Deszczowych nie może przekraczać następujących wartości: zawiesiny
ogólne 100 mg/l, węglowodory ropopochodne 15 mg/l;
* uchylił pkt II.2 i II.3 i umorzył postępowanie prowadzone przed Wojewodą
* w pozostałej części decyzję Wojewody utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej stwierdził, że wskazane w odwołaniu przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują się w rozdziale "zasady ogólne" tej ustawy. Dotyczą one obowiązków spoczywających na organie, m. in. podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, wyczerpującego informowania stron i zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu oraz umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Z dokumentów wynika, że odwołujący się w dniu (...) marca 2007 roku otrzymali zawiadomienie z dnia (...) marca 2007 roku o wszczęciu przez Wojewodę postępowania w sprawie udzielenia omawianego pozwolenia. W zawiadomieniu tym poinformowano strony
Sygn. akt IV SA/Wa 103/08
o możliwości złożenia ewentualnych uwag i zastrzeżeń. W dniu (...) marca 2007 roku A. L. w siedzibie organu zapoznał się z aktami sprawy oraz pismem z dnia (...) marca 2007 roku złożył uwagi i zastrzeżenia. W opisanej sytuacji nie można uznać zarzutów naruszenia przepisów kpa za zasadne.
Odwołujący się obawiając się zalania działek przywołują zdarzenie, które miało miejsce w 2002 roku. Natomiast przepływ wód w Potoku został ograniczony maksymalnie do 1,53m3/s pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym Przedsiębiorstwu decyzją Wojewody M. z dnia (...) marca 2004 roku znak: (...), która obowiązywała do (...) marca 2007 roku. Z odwołania nie wynika, aby w tym okresie nastąpiło zalanie terenów.
Oczyszczalnia Wód Deszczowych (OWD) zlokalizowana jest na Potoku i tak naprawdę oczyszcza wody pochodzące z naturalnej zlewni tego cieku, jak również ścieki do niego wprowadzane. Wielkość odpływu wód z OWO, ograniczona w pozwoleniu do wielkości maksymalnej 1,53 m3/s, obejmuje więc zarówno wprowadzane do Potoku ścieki tj. wody opadowe, jak i wody cieku. Ze względu na ilość wód opadowych wprowadzanych do Potoku z kanalizacji Przedsiębiorstwa, zostało ono w latach ubiegłych zobowiązane do budowy zbiorników, których zadaniem jest przejęcie wód opadowych w sytuacji, gdy przepływ w Potoku przekracza 1,53m3/s. Łączna ilość wód opadowych obliczona dla deszczu 15 - minutowego i częstotliwości występowania 5 lat wynosi 29 393m3, natomiast całkowita pojemność systemu retencyjnego - 42 490 m3. Zatem nawet w przypadku wystąpienia deszczu nawalnego (pięcioletniego) możliwości retencyjne są wystarczające do zgromadzenia całej objętości wód deszczowych i zapewnienia - poniżej OWD - przepływu w Potoku nie przekraczającego 1, 53 m3/s .
Sformułowany przez Wojewodę zapis sentencji decyzji (pkt I) mógł sugerować, że przepływ wód w Potoku zostanie dodatkowo zwiększony o wprowadzane do niego z OWO wody opadowe w ilości 1,53m3/s. Z tego względu organ odwoławczy uchylił ten punkt decyzji i orzekł jego nowe brzmienie, zgodnie z wnioskiem Przedsiębiorstwa. Przepisy rozporządzenia powołanego w niniejszej decyzji wymagają, aby we wprowadzanych wodach opadowych i roztopowych nie były przekraczane dwa charakterystyczne dla tych ścieków wskaźniki tj. zawiesiny ogólne
i węglowodory ropopochodne. Z powyższych względów organ odwoławczy uchylił pkt
11.1 decyzji, odnoszący się m.in. do wskaźnika zanieczyszczeń "substancje
ropopochodne" i orzekł zgodnie z obowiązującym nazewnictwem.
Sygn. akt IV SA/Wa 103/08
Odwołujący się kwestionują wykonanie opracowania na zlecenie i za pieniądze podmiotu ubiegającego się o pozwolenie, jako wykonanego pod konkretne potrzeby z uwzględnieniem tylko korzystnych założeń. Zgodnie z przepisami Prawa wodnego sporządzenie operatu wodnoprawnego jest wymagane na podstawie art. 131. Wnioskodawca ma obowiązek zawsze dołączyć go do wniosku o wydanie pozwolenia. Operat jest więc, w rozumieniu ustawy, integralną częścią wniosku, a jego brak nie prowadzi do wszczęcia postępowania. Operat jest sporządzany na zlecenie podmiotu wnioskującego o udzielenie pozwolenia, gdyż taki tryb przewiduje w/w ustawa. Nie oznacza to jednak, iż z tego powodu jest on obarczony wadliwością bądź wręcz stronniczością, jak wywodzą odwołujący się. Ustawa nie określa żadnych wymagań dla osób sporządzających operat - może to być zarówno wnioskodawca (inwestor), jak i dowolna osoba fizyczna albo prawna działająca w tym zakresie na zlecenie wnioskodawcy.
Zbędny jest zapis pkt 11.2 decyzji, ponieważ obowiązek prowadzenia badań wynika wprost z mocy prawa, tj. § 21 ust. 2 w/w rozporządzenia powołanego w podstawie prawnej decyzji, i dotyczy tylko normowanych wskaźników zanieczyszczeń, czyli zawiesin ogólnych oraz węglowodorów ropopochodnych. Wojewoda nie podał podstawy prawnej, która dawałaby możliwość nałożenia obowiązku badania pozostałych substancji wymienionych w tym punkcie decyzji. Ponadto należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo wodne w pozwoleniu ustala się sposób i zakres prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków, o ile wykraczają one poza wymagania wynikające z w/w rozporządzenia.
Uchylony został również pkt 11.3 pozwolenia, w którym organ orzekł o partycypacji w kosztach eksploatacji Potoku, z obowiązkiem wpłaty wskazanej kwoty na rzecz WZMiUW w W.. Jakkolwiek art. 128 ust. 2 pkt 4 Prawa wodnego daje organowi podstawę do orzeczenia o partycypacji w kosztach utrzymania wód, ale wtedy, gdy istnieje taka potrzeba. Zgodnie z brzmieniem wskazanego przepisu organ ustala obowiązek uczestniczenia w kosztach utrzymania wód stosownie do wzrostu tych kosztów. Akta sprawy nie zawierają jednak żadnego wniosku WZMiUW jako administratora odbiornika ścieków sygnalizującego potrzebę ustalenia partycypacji, który stanowiłyby podstawę dla Wojewody do jej orzeczenia. Za taki wniosek nie może być bowiem uznane pismo WZMiUW z dnia (...) marca 2007 roku znak: (...), w którym określono tylko kwotę partycypacji,
Sygn. akt IV SA/Wa 103/08
bez jej umotywowania i wykazania wzrostu kosztów utrzymania Potoku z powodu realizacji omawianego pozwolenia. Nadto Wojewoda, po złożeniu przez administratora Potoku stosownego wniosku, ma możliwość orzeczenia o wielkości partycypacji na podstawie art. 22 ust. 2 Prawa wodnego po wydaniu pozwolenia.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. i A. L. podnosząc zarzut, że organ odwoławczy nie odpowiedział na ich zarzuty zawarte w odwołaniu. Nie zostały zdaniem skarżących kwestie związane z tokiem postępowania administracyjnego, a konsekwencje błędnych decyzji wydawanych zza biurka będą ponosili skarżący. W związku z powyższym domagają się wnikliwego rozpatrzenia ich wątpliwości.
W odpowiedzi na skargę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W niniejszej sprawie skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja narusza ogólne zasady postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu zarzut ten jest nieuzasadniony. W odwołaniu od decyzji Wojewody M. A. i A. L. zarzucili wydanie jej z naruszeniem art. 7, 8, 9, 10 § 1 kpa. Przypomnieć zatem należy, że są to przepisy regulujące zasady postępowania i wynikające z tego obowiązki organu. Jak wynika z akt sprawy A. i A. L. w dniu (...) marca 2007 roku otrzymali zawiadomienie z dnia (...) marca 2007 roku o wszczęciu przez Wojewodę postępowania w sprawie udzielenia omawianego pozwolenia. W zawiadomieniu tym poinformowano strony o możliwości złożenia ewentualnych
Sygn. akt IV SA/Wa 103/08
uwag i zastrzeżeń. W dniu 26 marca 2007 roku A. L. w siedzibie organu zapoznał się z aktami sprawy, a następnie pismem z dnia (...) marca 2007 roku złożył uwagi i zastrzeżenia. W tej sytuacji nie można uznać zarzutów naruszenia przepisów kpa dotyczących zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania i należytego i wyczerpującego informowania stron
o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy za zasadne.
Osobną kwestią do oceny jest zarzut naruszenia art. 7 kpa, statuujący obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Skarżący zarówno na etapie odwołania jak i skargi kwestionują rzetelność sporządzonego "operatu wodno - prawnego na odprowadzanie z terenu Przedsiębiorstwa Państwowego "P." ścieków
deszczowych do Potoku S." sporządzonego przez prof. dr hab. inż.
M. K., dr inż. M. Z., dr inż. M. D., dr inż. A. B.. Ponieważ postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy pozwolenia wodnoprawnego, zatem zgodnie z art. 131 ust. 2pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239poz. 2019 ze zm.) sporządzenie i dołączenie operatu wodnoprawnego byłow takim przypadku koniecznością. Operat jest, w rozumieniu ustawy, integralną częścią wniosku, a sporządzany jest na zlecenie podmiotu wnioskującego o udzielenie pozwolenia. Oznacza to, że operat jest przygotowywany przed wszczęciem postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, jak również autor jego jest wybierany przez inwestora. Zgodnie z treścią art. 132 cyt. ustawy operat sporządza się w formie opisowej i graficznej, co oznacza, że powinien być sporządzony na piśmie, zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym, ze szczególną starannością wymagającą wiedzy fachowej. Jak już wspomniano wcześniej, omawiany artykuł wymaga sporządzenia operatu w dwóch częściach: w formie opisowej i graficznej. Do części opisowej zaliczono oznaczenie zakładu ubiegającego się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego z nazwy, siedziby i adresu. Część opisowa powinna w szczególności określać cel i zakres korzystania z wody, charakterystykę wody objętej pozwoleniem, wpływ korzystania z wody, jaki będzie
wywierać prowadzenie działalności na stosunki wodne w regionie, z uwzględnieniem
tego wpływu na wody powierzchniowe oraz podziemne, z określeniem obowiązków
wobec osób trzecich i sposobu postępowania zakładu w przypadku rozruchu,
Sygn. akt IV SAM/a 103/08
zatrzymania działalności bądź wystąpienia awarii. Część graficzna operatu powinna zawierać plan urządzeń wodnych naniesionych na mapę sytuacyjno - wysokościową terenu, zasadnicze dane o urządzeniach wodnych, pomiarowych i żeglownych, z uwzględnieniem ich rozmieszczenia, a także schemat funkcjonalny i technologiczny urządzeń.
W ocenie Sądu powyższy operat zawierał wymienione elementy. Jako dokument obligatoryjnie dołączany do wniosku o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego podlegał ocenie przez organ orzekający, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wynikającą z art. 80 kpa. W ocenie Sądu Operat zawierał wszystkie ustawowe wymogi. Należy zauważyć, że Operat sporządzony był w oparciu o przeprowadzone badania i pomiary. Osoby sporządzające operat posiadają wiedzą i doświadczenie niezbędne do sporządzania tego rodzaju dokumentów. Podkreślić należy, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, które negowałyby istniejące w Operacie wyliczenia i wnioski. Co prawda skarżący pismem z dnia (...) marca 2007 roku wnieśli "uwagi, zastrzeżenia i żądania", jednak nie przedstawili żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Do uwag i zastrzeżeń organ odniósł się natomiast w zaskarżonych decyzjach. Jednocześnie należy zaznaczyć, że na etapie postępowania administracyjnego organ nie ma obowiązku powoływania biegłych, którzy weryfikowaliby złożony raport, tylko dlatego, że jedna ze stron postępowania wyraża niezadowolenie z zawartych w nim wniosków. Stronom postępowania przysługuje prawo składania dokumentów, czy też opinii, które mogą wpłynąć na treść ostatecznego rozstrzygnięcia. W takim przypadku organ obowiązany byłby do dokonania analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego uwzględniającego taką opinię i dopiero wówczas do wydania rozstrzygnięcia. Niezasadny jest zdaniem Sądu żaden z zarzutów podnoszonych przez skarżących dotyczących naruszenia zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego.
Twierdzenia skarżących, iż raport został sporządzony "tendencyjnie" są gołosłowne i nie mogą stanowić podstawy do podważania jego przydatności dowodowej.
Obawy skarżących co do ewentualnego zalania terenów przyległych, nie są poparte żadną konkretną analizą i nie mogą stanowić podstawy co do uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu organ orzekający miał na względzie nie tylko interes podmiotu ubiegającego się o pozwolenie wodnoprawne ale także interes
Sygn. akt IV SA/Wa 103/08
okolicznych mieszkańców. Świadczyć o tym może zapis w decyzji organu II instancji w którym, udzielono wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego do wprowadzania do Potoku S. wód opadowych i roztopowych pod warunkiem, "że łączny odpływ ścieków i wód Potoku na wylocie z Oczyszczalni Wód Deszczowych nie będzie przekraczał 1,53 m3/s." Wprowadzono zatem pewne ograniczenia przepływu, które mają chronić przed nadmierną ilością wody. Podkreślenia także wymaga, że w Potoku zainstalowane są urządzenia prowadzące stały monitoring przepływów występujących w Potoku S.. W ocenie Sądu ważnym, dla ewentualnej ochrony przeciwpowodziowej - o co de facto najbardziej zabiegają skarżący, jest fakt, że przy Potoku umiejscowione są zbiorniki retencyjne, a ich pojemność jest wystarczająca do zretencjonowania całej objętości wód deszczowych powstających na terenie (...) oraz zakładów przyległych odprowadzających swoje wody deszczowe poprzez instalacje (...). Organ wskazał, że nawet w przypadku wystąpienia deszczu nawalnego (pięcioletniego) możliwości retencyjne urządzeń Przedsiębiorstwa są wystarczające dla zgromadzenia całej objętości wód deszczowych. Zdaniem Sądu również zapisy w pkt 11.4-9 nakładają na podmiot, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne szereg wymagań i obowiązków, które zmniejszają ryzyko wystąpienia podtopienia okolicznych nieruchomości. Zaliczyć do nich z pewnością należy obowiązek stałego rejestrowania przepływu w Potoku S. poniżej zrzutu z PP "P.", czy też natychmiastowego usuwania wszelkich awarii. Nie można też zapominać, że nieprzestrzeganie określonych w pozwoleniu wodnoprawnym wymogów może powodować jego cofnięcie. Zatem w takim przypadku, zdaniem Sądu, podmiot uzyskujący pozwolenie wodnoprawne winien być jak najbardziej zainteresowany przestrzeganiem nałożonych obowiązków.
Jako że jak wcześniej wskazano, Sąd nie jest związany granicami skargi, kontroli Sądu podlegała także ocena prawidłowości zaskarżonych decyzji z prawem, na którym oparto zaskarżone rozstrzygnięcia.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego w kontrolowanych rozstrzygnięciach. Za trafne należy uznać stanowisko organu II instancji, w którym uchylił pkt I decyzji organu pierwszoinstancyjnego. Sformułowanie użyte przez ten organ mogło sugerować, że przepływ wód w Potoku może zostać zwiększony o wprowadzone do niego wody opadowe w ilości 1,53 m3/s. Takie doprecyzowanie stanowi jasne określenie dopuszczalnego przepływu wody i eliminuje możliwą różną interpretację zapisów decyzji. Również zasadnym doprecyzowaniem decyzji organu
sygn. akt IV SA/Wa 103/08
stanowi jasne określenie dopuszczalnego przepływu wody i eliminuje możliwą różną interpretację zapisów decyzji. Także za zasadne należy uznać zastąpienie w treści rozstrzygnięcia nazewnictwa używanego w obowiązujących przepisach prawnych -mianowicie § 19 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 roku w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137 poz. 984). Również za dopuszczalne Sąd uznał uchylenie przez organ odwoławczy pkt II.2 i II.3. Na marginesie należy zaznaczyć, że Wojewoda, po złożeniu przez administratora Potoku stosownego wniosku ma możliwość orzeczenia o wielkości partycypacji na podstawie art. 22 ust. 2 Prawa wodnego, także po wydaniu pozwolenia. Natomiast nałożenie w zaskarżonych decyzjach dodatkowych obowiązków na podmiot uzyskujący pozwolenie wodnoprawne, oprócz obowiązków wynikających z Prawa wodnego, służyło w ocenie Sądu zabezpieczeniu środowiska naturalnego przed ewentualnym negatywnym skutkiem oddziaływania przedsięwzięcia.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło