II SA/Lu 708/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. sprawy ze skargi S. Ż. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] ., nr [...] II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego S. Ż. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 9 maja 2006 r. przyznał S. Ż. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej w kwocie 62 761,82 zł płatną w dwóch równych ratach, przy czym pierwsza rata, w skład której wchodzi kwota 23430,91 zł z przeznaczeniem na dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych i kwota 7950 zł z przeznaczeniem na dostosowanie gospodarstwa specjalizującego się w produkcji mleka i produktów mlecznych, z płatnością obu kwot w terminie 60 dni, gdy decyzja stanie się ostateczna, zaś druga rata z podziałem na kwoty i przeznaczeniem, jak w przypadku pierwszej raty płatna w terminie 60 dni od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz.142 ze zm.). Do decyzji załączono informację o treści § 9 ust. 3 oraz § 10 i § 11 cyt. rozporządzenia. Decyzja powyższa nie została zaskarżona w toku instancji. Stała się więc ostateczna. W wyniku czynności kontrolnych organ I instancji ustalił, że S. Ż. nie zrealizował przedsięwzięć, na które przyznana została mu pomoc, gdyż nie przygotowano pomieszczeń do udoju i przechowywania mleka oraz nie zakupiono schładzalnika do mleka, dojarki i umywalki z podgrzewaczem wody, a następnie wszczął postępowanie w sprawie uchylenia decyzji tego organu z dnia 9 maja 2006 r. przyznającej pomoc. Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...], wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 162 § 2 i 3 kpa oraz § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz.142 ze zm.) uchylił w całości decyzję własną z dnia 9 maja 2006 r. Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania S. Ż. zaskarżoną decyzją orzekł o utrzymaniu w mocy powyższej decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania, a następnie, odwołując się do ustaleń organu I instancji odnośnie niezrealizowania przez S. Ż. całego przedsięwzięcia, na które została przyznana mu pomoc stwierdził, że " (...) ocena organu odwoławczego jest, co do istoty sprawy taka sama, jak rozstrzygnięcie organu I instancji. Niedopełnienie przez stronę wymienionych w decyzji czynności w wyznaczonym terminie winno skutkować uchyleniem takiej decyzji". S. Ż. we wniesionej do sądu administracyjnego skardze, której istota sprowadza się do kwestionowania zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, podniósł, że specjalizuje się w hodowli trzody chlewnej, a nie w produkcji mleka i jego przetworów. Ubiegając się o pomoc finansową uzyskał błędną informację o konieczności złożenia jednego wniosku dotyczącego uzyskania pomocy na dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych oraz pomocy na dostosowanie gospodarstwa w zakresie produkcji mleka i jego przetworów. W pismach uzupełniających skargę wskazał na możliwość odrębnego ubiegania się i możliwość uzyskania pomocy oddzielnie na każde przedsięwzięcie. W sytuacji, gdy spełnił wszystkie wymagania do uzyskania pomocy na dostosowanie gospodarstwa do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych, pozbawienie go pomocy przeznaczonej na ten cel było błędne. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji są niezgodne z prawem. Decyzjami organów obu instancji wyeliminowana została z obrotu prawnego dotychczasowa decyzja ostateczna z dnia 9 maja 2006 r. przyznająca S. Ż. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej. Jako podstawę prawną tych decyzji wskazany został art. 162 § 2 kpa, z którego wynika, że organ administracji obowiązany jest uchylić decyzję dotychczasową, w której: 1) nałożono na stronę obowiązek dopełnienia określonych czynności, 2) strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. Jakkolwiek poza sporem jest, że skarżący nie wykonał w całości przedsięwzięć, na realizację których przyznana została mu pomoc finansowa (nie przygotowano pomieszczeń do udoju i przechowywania mleka oraz nie zakupiono schładzalnika do mleka, dojarki i umywali z podgrzewaczem wody), nie można uznać, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 162 § 2 kpa. Należy bowiem wskazać, że decyzja z dnia 9 maja 2006 r. nie została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia powyżej wskazanych czynności. Jak wynika z treści tej decyzji jej wykonanie w odniesieniu do płatności II raty uzależnione zostało od złożenia oświadczenia, o którym mowa § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. tj. oświadczenia o realizacji przedsięwzięcia oraz o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi 4 EJW (ESU). Powyższe oświadczenie skarżący złożył w wyznaczonym terminie. Wprawdzie, jak ustalił organ administracji, S. Ż. nie zrealizował w całości przedsięwzięcia, na realizację którego przyznano mu pomoc finansową decyzją z dnia 9 maja 2006 r., to w świetle powyższych okoliczności nie można uznać, że nie dopełnił on czynności z zastrzeżeniem dopełnienia których wydano decyzję z dnia 9 maja 2006 r. Skoro obowiązek dopełnienia czynności polegających na przygotowaniu pomieszczeń do udoju mleka, zakupie schładzarki oraz dojarki i umywalki z podgrzewaczem wody nie został określony we wskazanej decyzji, ich niewykonanie nie mogło skutkować zastosowaniem przez organy administracji art. 162 § 2 kpa i uchylenia decyzji z dnia 9 maja 2006 r. Załączona do tej decyzji informacja o treści § 9 ust. 3 praz § 10 i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. nie stanowi integralnej części decyzji z dnia 9 maja 2006 r. i już z tego względu nie można uznać, że powyższa decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia czynności, których niewykonanie przez skarżącego spowodowało uchylenie tej decyzji. Nadto podnieść należy, że nawet w przypadku uznania, że decyzja z dnia 9 maja 2006 r. wraz załączoną informacją nawiązującą do złożonego przez skarżącego planu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, w którym określony został zakres przedsięwzięcia umożliwiającego uzyskanie przez skarżącego pomocy finansowej, wydana jednak została z zastrzeżeniem dopełnienia tych czynności, to mimo ich niewykonania przez skarżącego, art. 162 § 2 kpa został błędnie zastosowany. Z powoływanego wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej (...) wynika, że w przypadku, gdy producent rolny nie zrealizuje w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, pierwsza rata płatności podlega zwrotowi (§ 10 ust. 1, § 11), natomiast druga rata nie podlega wypłacie (§ 9 ust. 3). Wskazane przepisy określają więc skutki niedopełnienia przez stronę czynności, które powinna była wykonać w oznaczonym w decyzji terminie, co wyłącza stosowanie art. 162 § 2 kpa (por. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II – teza 9 do art. 162). Niezależnie od powyższych uwag wskazać należy, że organy administracji obu instancji, decyzje będące przedmiotem oceny w rozpatrywanej sprawie podjęły z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa przez to, że nie wyjaśniły i nie rozważyły okoliczności podnoszonych przez skarżącego w piśmie z dnia 30 kwietnia 2007 r. oraz w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Z treści tych pism zdaje się wynikać, że S. Ż. wskazał na konieczność uwzględnienia przy rozstrzyganiu sprawy okoliczności, iż pomoc finansowa przyznana decyzją z dnia 9 maja 2006 r. dotyczy dwóch różnych i niezależnych tytułów (dostosowanie gospodarstwa do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych oraz w zakresie produkcji mleka i produktów mlecznych), co w sytuacji, gdy spełnił wszystkie wymagania w zakresie dostosowywania gospodarstwa do przechowywania nawozów naturalnych, nie mogło, w jego ocenie, spowodować pozbawienia go pomocy finansowej na realizację tego przedsięwzięcia. Powinnością organu administracji jest ustalenie istoty żądań zgłoszonych przez stronę oraz ich rozważenie, czego w rozpatrywanej sprawie organy administracji nie uczyniły. Nie można przy tym wykluczyć, że rozważenie żądań zgłoszonych przez skarżącego, nie miałyby wpływu na rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu administracyjnym. Naruszenie wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, powoduje konieczność uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej, a także przyznania skarżącemu kosztów postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględni powyższe wskazania, oceny oraz wnioski i w zależności od poczynionych ustaleń załatwi sprawę. Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.