II SA/Po 497/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Starszy sekretarz sądowy Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2008 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych; oddala skargę. /-/ W.Batorowicz /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] - wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 123 kpa po stwierdzeniu, że roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę wydanym dnia [...] nr [...] przez Starostę wykonywane są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu - wstrzymał prowadzenie przez J. B. robót budowlanych na nieruchomości nr [...] w Ś. oraz nałożył na inwestorkę obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z obniżeniem posadzki w pomieszczeniu kotłowni. W motywach postanowienia podano - powołując się na wynik kontroli przeprowadzonej w dniu 6 marca 2007 r. - że J. B. na podstawie powołanego pozwolenia na budowę realizuje roboty związane ze zmianą sposobu użytkowania części budynku po byłej Ochotniczej Straży Pożarnej z naruszeniem warunków pozwolenia. Naruszenie to polega na zmianie elewacji budynku w stosunku do projektu uzgodnionego z konserwatorem zabytków oraz na obniżeniu posadzki w pomieszczeniu kotłowni o około 1 m od poziomu terenu i tym samym zwiększeniu kubatury pomieszczenia. Stosownie do przepisu art. 36a ust. 5 pkt 2 powołanej ustawy - Prawo budowlane, zwiększenie kubatury obiektu jest istotnym odstępstwem od udzielonego pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wstrzymania robót budowlanych. Wcześniej wydane postanowienie z dnia [...] o podobnej treści utraciło ważność na skutek upływu dwóch miesięcy od dnia doręczenia go stronom. W tym okresie nie udało się wydać decyzji, o której mowa w przepisach art. 51. Zażalenie na to postanowienie wnieśli B. W., Z. W. i T. W. zarzucając, że niedopuszczalne było wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w sytuacji gdy roboty, które doprowadziły do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu, zostały już zrealizowane. Nie można prowadzić postępowania w trybie art. 50 i art. 51 prawa budowlanego, gdy budowa została już zakończona, bowiem przepisy te mają zastosowanie tylko do robót będących w toku wykonywania. W rozpoznawanej sprawie roboty w budynku byłej OSP zostały zakończone, bowiem decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie obiektu. W protokole oględzin z dnia 6 marca 2007 r. stwierdzono, że roboty budowlane zostały zakończone, a budynek jest użytkowany zgodnie z pozwoleniem na budowę. Postanowieniem z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu stwierdził, że roboty budowlane ujawnione w toku postępowania przed organem pierwszej instancji i opisane w zaskarżonym postanowieniu słusznie uznane zostały za istotne odstępstwo od udzielonego pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku po byłej OSP na sklep artykułów spożywczych - chodziło bowiem o zmianę elewacji budynku w stosunku do projektu uzgodnionego z konserwatorem zabytków (obiekt znajduje się na terenie objętym ochroną konserwatorską) oraz o obniżenie posadzki w pomieszczeniu kotłowni o około 1 m, zwiększające kubaturę pomieszczenia (art. 36a ust. 5 prawa budowlanego). Skoro J. B. nie uzyskała zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę odnośnie tych robót, a wszystkie roboty nie zostały jeszcze zakończone, zasadne było wstrzymanie ich prowadzenia. Niezakończenie wykonania wszystkich robót objętych wspomnianą decyzją Starosty z dnia [...] potwierdziły kontrole przeprowadzone w dniach 6 marca i 13 lipca 2007 r. oraz wykonana w ich trakcie dokumentacja fotograficzna. Podnoszony w odwołaniu fakt uzyskania pozwolenia na użytkowanie nie dotyczył całego obiektu budowlanego, lecz jego części. Powyższe postanowienie jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez uczestnika postępowania T. W. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia, naruszającego w jego ocenie - przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostało wydane, mimo że roboty budowlane prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] zostały już zakończone. Pozwolenie dotyczyło wykonania robót w części budynku znajdującego się na działce nr [...]. Fakt zakończenia robót wynika z protokołu obowiązkowej kontroli przeprowadzonej przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie z dnia [...] Wprawdzie w protokole tym mowa jest, że jeszcze pewne roboty budowlane nie zostały wykonane, jednakże nie były one objęte wskazanym pozwoleniem na budowę. O wykonaniu robót objętych pozwoleniem świadczy też dołączony do skargi artykuł z Przeglądu Ś. z sierpnia 2004 r. Z artykułu tego wynika, że roboty budowlane przystosowujące byłą remizę OSP w Ś. na sklep wraz z zapleczem magazynowo-sanitarnym zostały wykonane już przed 1 lipca 2004 r., a od tej daty rozpoczęto użytkowanie, pomimo że pozwolenie na użytkowanie J. B. uzyskała dopiero w dniu [...] Inwestorka powinna zatem zostać obciążona karą z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy jeszcze raz podkreślił, że załączona do protokołu oględzin dokumentacja fotograficzna potwierdza dokonane przez organy obu instancji ustalenia o niezakończeniu robót budowlanych. Użytkowanie części obiektu było możliwe z uwagi na wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed zakończeniem wszystkich robót. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z ustaleń organów nadzoru budowlanego wynika, że objęte postanowieniem o wstrzymaniu roboty budowlane wykonywane były na podstawie decyzji Starosty z dnia [...] nr [...] (k. 5-2/3 akt admin. I inst.). Tą decyzją Starosta wyraził zgodę na dokonanie przez inwestora zmiany sposobu użytkowania części obiektu po byłej Ochotniczej Straży Pożarnej na sklep artykułów spożywczych według wskazanego projektu indywidualnego, zatwierdził ten projekt oraz udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w części budynku znajdującego się na działce nr [...]. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji "w istniejącym budynku po byłej OSP przewidziano roboty budowlane na parterze tego obiektu oraz częściowo na piętrze projektując zmianę przeznaczenia na sklep artykułów spożywczych z zapleczem magazynowo-socjalnym oraz kotłownią". W tymże uzasadnieniu pouczono też inwestora, że "może przystąpić do użytkowania obiektu przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych pod warunkiem uprzedniego uzyskania pozwolenia na użytkowania". Wbrew stanowisku skarżącego, uzyskane w tym trybie pozwolenie na użytkowanie (decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] - k.7 akt administracyjnych I instancji) nie może być dowodem wykonania już przed tą datą wszystkich prac objętych powołaną wyżej decyzją Starosty z dnia [...] Pozwolenie na użytkowanie udzielone bowiem było tylko "w części dotyczącej sklepu spożywczego". W poprzedzającym wydanie tej decyzji protokole kontroli obowiązkowej zakończonej budowy nr [...] z dnia [...] (k. 6 akt administracyjnych I instancji) odnotowano w punkcie 8.5., że nie zostały wykonane wszystkie roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę i projektem. Wprawdzie w punkcie 8.8.a, stwierdzono że może już być użytkowany parter budynku przeznaczony na sklep - wraz z kotłownią, ale nie oznacza to jeszcze zbędności wykonania prac wykończeniowych w pomieszczeniu kotłowni, mieszczącej się w dawnym garażu. Dokumentacja fotograficzna dołączona do sporządzonego ponad dwa lata później protokołu oględzin z dnia 6 marca 2007 r. (k. 16 i 17 akt administracyjnych I inst.) potwierdza, że pomieszczenie kotłowni wymagało dokonania prac wykończeniowych. To samo dotyczy zmiany elewacji południowej budynku w porównaniu z projektem zatwierdzonym przez konserwatora zabytków. W punkcie 8.8.b protokołu kontroli z dnia 13 stycznia 2005 r. odnotowano, że do wykonania pozostają roboty elewacyjne zewnętrzne, zaś do protokołu oględzin obiektu z dnia 6 marca 2007 r. inwestor oświadczył, że "obecny kształt elewacji wynika z faktu, że budowa nie została zakończona i będzie ona doprowadzona do stanu zgodnego z projektem". Poza tym z treści przepisu art. 50 ust. 1 prawa budowlanego nie można wyprowadzić wniosku o niedopuszczalności wstrzymania robót, gdy wprawdzie wykonane zostały roboty budowlane zakwestionowane przez organ nadzoru budowlanego z powodu ich wykonania w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, ale całość robót budowlanych objętych pozwoleniem nie została jeszcze wykonana. Przedmiotowe postanowienie o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych z dnia [...], doręczone inwestorowi w dniu [...], nie utraciło ważności, bowiem przed upływem 2 miesięcy została wydana decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 1 (decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] - k. 33 akt administracyjnych I instancji) jednakże organ odwoławczy miał obowiązek merytorycznie rozstrzygnąć sprawę zaskarżonym postanowieniem. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2002 r. sygn. IV SA 2174/2000 (ONSA 2003 nr 4 poz. 138) - wydanie decyzji określonej w art. 51 ust. 1 prawa budowlanego w terminie wskazanym w art. 50 ust. 4 tej ustawy nie powoduje bezprzedmiotowości rozpoznania zażalenia na postanowienie, o jakim mowa w jej art. 50 ust. 1. Także utrata ważności pierwszego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych nie pozbawia organu nadzoru budowlanego uprawnienia do ponownego wstrzymania ich prowadzenia (patrz Z.Kostka Prawo Budowlane - Komentarz "oddk" Gdańsk 2005 r. teza 6 do art. 50 str. 140). Z powyższych przyczyn, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ W.Batorowicz /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga MK