VII SA/Wa 64/08
WyrokWSA w Warszawie2008-03-28
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Bożena Więch-Baranowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wodociągu ulicznego z powodu braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, mimo zmiany stanu prawnego w trakcie postępowania i wątpliwości co do konieczności uzyskania takiej decyzji dla planowanej inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 107 § 3 kpa) przez wadliwe ustalenie stanu faktycznego i niewłaściwe uzasadnienie. Sąd wskazał, że organy nie wyjaśniły dostatecznie, czy planowana inwestycja (wodociąg uliczny DN100) rzeczywiście wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisów, a także nie uzasadniły należycie, dlaczego inwestycja ta należy do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wodociągu ulicznego. Organ I instancji odmówił wydania pozwolenia z powodu nieuzupełnienia wniosku o decyzję środowiskową, mimo że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę zostało wszczęte przed wejściem w życie przepisów wymagających takiej decyzji. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając, że inwestycja może wymagać decyzji środowiskowej na podstawie ówczesnych przepisów. Skarżący zarzucił, że wniosek był kompletny według stanu prawnego z daty jego złożenia i że przyłącze wodociągowe do budynku mieszkalnego nie wymaga decyzji środowiskowej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2008 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] Prezydent [...] W. na podstawie art. 35 ust. 3 oraz 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił G. P. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przewodu wodociągowego przewidzianego do realizacji na terenie działek nr ew. [...], [...], z obrębu 1-09-59 oraz działki nr ew. [...], z obrębu 1-09-52 położonych przy ul. [...] w W..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że G. P. wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowego przewodu wodociągowego w dniu 1 lipca 2004r. W toku postępowania postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2006r. Prezydent [...] W. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Jednocześnie stosownie do art. 100 § 1 kpa wezwano G. P. do wystąpienia w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia do Wydziału Ochrony Środowiska dla [...] Urzędu [...] W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. W wyniku rozpatrzenia zażalenia postanowieniem z dnia [...] marca 2007r. Wojewoda [...] uchylił postanowienie Nr [...] z dnia [...] października 2006r. i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. Prezydent [...] W. wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku z dnia 1 lipca 2004r. o udzielenie pozwolenia na budowę o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone inwestorowi w dniu 20 kwietnia 2007r. W terminie wskazanym w postanowieniu, tj. do dnia 30 kwietnia 2007r. wniosek nie został uzupełniony o żądaną decyzję. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że pismem z dnia 10 października 2006r. inwestor został powiadomiony o zmianie stanu prawnego i konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Z uwagi na niewypełnienie przez inwestora obowiązku wynikającego z postanowienia Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. w terminie określonym w tym postanowieniu zdaniem organu należało odmówić udzielenia pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2007r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania G. P. od decyzji Prezydenta [...] W. nr [...] z dnia [...] maja 2007r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. Prezydent [...] W. nałożył na inwestora, w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, tj. przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 63 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z dnia 3 grudnia 2004r.). W myśl tego przepisu sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać rurociągi wodociągowe magistralne do przesyłania wody oraz przewody wodociągowe magistralne doprowadzające wodę od stacji uzdatniania do przewodów wodociągowych rozdzielczych.
Organ wskazał, że projektowany wodociąg spełnia wymogi w/w zapisu rozporządzenia, w związku z czym jego realizacja może wymagać konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 maja 2005r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 954 z 2005r.), wprowadzono instytucję decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, do której uzyskania zobowiązany jest w niniejszej sprawie inwestor.
Organ jednocześnie zauważył, iż w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 18 maja 2005r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym do postępowań w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wszczętych, a nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem 28 lipca 2005r., przepisy dotychczasowe stosuje się na wniosek uprawnionego podmiotu. Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, iż możliwość zastosowania w/w art. 19 ust. 1 uwarunkowana jest koniecznością wszczęcia przed dniem wejścia w życie tej ustawy (28 lipca 2005r.) procedury oceny oddziaływania na środowisko, nie zaś postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę.
Wojewoda [...] wskazał, iż postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę zostało wszczęte przed dniem 28 lipca 2005r. Wnioskiem z 22 listopada 2006r. inwestor zwrócił się od organu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotowej inwestycji. Zdaniem organu odwoławczego decyzja I instancji odmawiająca udzielenia pozwolenia jest prawidłowa, bowiem inwestor nie wykazał się decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył G. P..
Zdaniem skarżącego złożony w dniu 1 lipca 2004r. wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę jest kompletny według wymagań prawnych istniejących zarówno w dniu jego składania, jak i w wymaganym przez prawo budowlane terminie jego rozpatrzenia tj. w dniu 1 września 2004r.. W dniu złożenia wniosku i wszczęcia postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę odrębna decyzja środowiskowa nie była wymagana, nie była ona wymagana również w ustawowo określonym terminie, w którym organ był zobowiązany wydać decyzję w sprawie pozwolenia na budowę. Skarżący podniósł ponadto, że brakująca (według Prezydenta [...] W. i Wojewody [...]) decyzja środowiskowa powinna być wydana przez ten sam organ, co decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, w tej sytuacji absurdalne jest więc wydawanie decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia, której jedyną przyczyną jest bezczynność tego samego organu w innej sprawie.
Skarżący wskazał też, że według ówczesnego stanu prawnego postępowanie środowiskowe było prowadzone łącznie z postępowaniem o wydanie pozwolenia na budowę w ramach jednego postępowania. Jeżeli w wyniku zmiany prawa na organ został nałożony obowiązek prowadzenia odrębnego postępowania, to zdaniem skarżącego organ z urzędu powinien wydać postanowienie o rozdzieleniu tych postępowań. Ponadto zdaniem inwestora nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego o niemożności zastosowania art. 19 ustawy z dnia 18 maja 2005r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska.
G. P. podniósł też, że odrębną kwestią jest problem, czy w ogóle decyzja środowiskowa jest wymagana. Zdaniem skarżącego nie ulega wątpliwości, że przedmiotem planowanej przez niego inwestycji jest przyłącze wodociągowe, a nie sieć czy tym bardziej rurociąg, nie ulega też wątpliwości, że prowadzona inwestycja służy zaopatrzeniu w wodę budynku mieszkalnego. Przepis § 3 ust. 1 punkt 63 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) stanowi jednoznacznie, że budowa przyłącza do budynków mieszkalnych nie wymaga uzyskiwania decyzji środowiskowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego - art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji w każdym wypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i art. 77 kpa. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Wydając decyzję organ administracji publicznej zobowiązany jest ponadto, zgodnie z art. 107 kpa, zawrzeć w niej uzasadnienie faktyczne i prawne. Decyzja winna być należycie uzasadniona z podaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których organ orzekający się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Z wadliwie przeprowadzonym postępowaniem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Stosownie do treści art. 46 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62 poz. 627) w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 lipca 2005r. realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 (a więc wymagającego sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko) jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a jej wydanie następuje przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających lub mogących wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, określane są w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, wydawanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 51 ust. 8 Prawa ochrony środowiska.
Przedmiotem złożonego przez G. P. w dniu 1 lipca 2004r. wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę jest wodociąg uliczny DN100 w ul. [...] w W. oraz w ulicy dojazdowej (ul. [...]), nie zaś, jak twierdzi skarżący, przyłącze wodociągowe doprowadzające wodę bezpośrednio do budynku. Powodem wydania decyzji odmawiającej inwestorowi udzielenia pozwolenia na budowę planowanej inwestycji było nieprzedłożenie przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w terminie określonym w postanowieniu Prezydenta [...] W. z dnia [...] kwietnia 2007r.. W ocenie Sądu nie zostało jednakże w sprawie dostatecznie wyjaśnione, czy zamierzona przez skarżącego inwestycja tj. wodociąg uliczny DN100 rzeczywiście wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.
W dacie wydawania przez Prezydenta [...] W. postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007r. zobowiązującego inwestora do uzupełnienia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w dacie decyzji organu I instancji, tj. w dniu [...] maja 2007r., obowiązywał § 3 ust. 1 pkt 63 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004r. Nr 257 poz. 2573) w brzmieniu: sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać kanały odkryte lub rurociągi, służące do przesyłania wody, z wyłączeniem przyłączy doprowadzających wodę do budynków. Planowana przez G. P. inwestycja (wodociąg uliczny DN 100) niewątpliwie mieści się w zakresie tego przepisu, dlatego też decyzję organu I instancji należy uznać za prawidłową. Jednakże w okresie pomiędzy wydaniem decyzji I instancji a orzekaniem przez Wojewodę [...] stan prawny uległ zmianie. Na skutek nowelizacji przepisów powołanego rozporządzenia na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007r. (Dz.U. z 2007r. Nr 158 poz. 1105) zmieniła się treść § 3 ust. 1 pkt 63, który w nowym brzmieniu (obowiązującym od dnia 31 sierpnia 2007 r.) wskazuje, iż sporządzenia raportu mogą wymagać kanały odkryte lub rurociągi wodociągowe magistralne do przesyłania wody oraz przewody wodociągowe magistralne doprowadzające wodę od stacji uzdatniania do przewodów wodociągowych rozdzielczych. W ocenie organu odwoławczego planowana inwestycja spełnia wymogi tego przepisu, Wojewoda [...] nie wyjaśnił jednakże, dlaczego jego zdaniem inwestycja ta należy do wskazanych w nim kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a w konsekwencji wymagających uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Stosownie natomiast do treści art. 107 kpa uzasadnienie decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. W uzasadnieniu organ winien wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, zobowiązany jest wnikliwie omówić wszelkie okoliczności wpływające na podjęte rozstrzygnięcie. Tych wymogów decyzja organu odwoławczego nie spełnia. W decyzji brak jest jakiegokolwiek wyjaśnienia wskazującego, dlaczego zdaniem organu wodociąg uliczny planowany przez G. P. należy zaliczyć do inwestycji wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 63 w/w rozporządzenia w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem z dnia 21 sierpnia 2007r.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Wojewoda [...] zobowiązany jest więc szczegółowo wyjaśnić, czy wodociąg uliczny DN 100 należy do którejś z kategorii inwestycji wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 63 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004r. Nr 257 poz. 2573 ze zm.) w jego aktualnym brzmieniu i jeżeli uzna, iż inwestycja ta należy do zawartego w nim katalogu, wyjaśnić to w sposób wnikliwy i wyczerpujący w uzasadnieniu decyzji.
Ujawnione naruszenia prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy powodują uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Na mocy art. 152 ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło