I SA/Wa 1657/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2008 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców z siedzibą w W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwłaszczenia oddala skargę. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Zakładów [...] S.A. od decyzji Wojewody Śląskiego nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. odmawiającej uwłaszczenia Zakładów [...] w T. działkami nr [...] i nr [...] położone w T. w obrębie S. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W toku postępowania administracyjnego ustalono następujący stan faktyczny: Wojewoda Śląski, decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zakłady [...] w T. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w T., obręb S., oznaczonego jako działki nr [...] i nr [...] o łącznej pow. [...] ha oraz nabycie prawa własności budynków znajdujących się na tym gruncie. Działając w trybie odwoławczym Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] uchylił wymienioną decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] listopada 200l r. w całości i sprawę przekazał organowi wojewódzkiemu do ponownego rozpatrzenia, wobec niewyjaśnienia szeregu okoliczności, w tym: niewyjaśnienia sprawy zarządu, niezbadania praw rzeczowych Polskiego Związku Działkowców, konieczności rozważenia, czy i jakie prawa posiada J. K., która złożyła odwołanie i do której była też przesłana ww. decyzja. Wojewoda Śląski ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] marca 2007 r. [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zakłady [...] w T. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w T., obręb S., oznaczonego jako o łącznej pow. [...] ha oraz nabycia prawa własności budynków znajdujących się na tym gruncie uznając, że w przypadku uwłaszczenia ww. jednostki, zostałyby naruszone prawa osób trzecich tj. Polskiego Związku Działkowców. Od powyższej decyzji złożyły odwołanie Zakłady [...] SA, następca prawny Zakładów [...]. Minister Budownictwa rozpoznając odwołanie zwrócił uwagę, że sprawa uwłaszczenia Zakładów [...] działkami nr [...] i nr [...] była już wcześniej rozpatrywana przez organ centralny, który decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. uchylił w całości decyzję organu wojewódzkiego i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy podniósł, że z akt nie wynika, aby organ wojewódzki, rozpatrując ponownie sprawę, wyjaśnił wątpliwości wskazane w decyzji organu naczelnego, które dotyczyły przede wszystkim ustalenia prawa zarządu Zakładów [...] oraz praw Polskiego Związku Działkowców do działek nr [...] i nr [...]. Minister Budownictwa wskazał, że zgodnie z art. 200 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.)z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa nastąpiło uwłaszczenie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej, jeżeli osoby te posiadały w tym dniu w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy. Uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich. Podniósł, że stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), Minister Budownictwa wskazał, że z odpisu księgi wieczystej KW Nr [...] znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż właścicielem działek nr [...] i nr [...] jest Skarb Państwa. Podniósł, iż organ I instancji ustalił, że działki te powstały w wyniku podziału działki nr [...], którą Skarb Państwa-Zakłady w S. nabył od osób fizycznych aktem notarialnym z dnia 28 listopada 1974 r. Rep. A nr [...] za rok 1974. Minister Budownictwa wskazał, że w aktach znajdują się także trzy decyzje Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. o jednakowym numerze – [...] i pochodzące z tej samej daty – [...] lipca 1986 r. dotyczące ustalenia m. in. opłat za zarząd-użytkowanie gruntu położonego w T. przez Zakłady w S.. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w decyzjach tych podano ogólną powierzchnię gruntu, odpowiednio [...] m2, [...] m2 i [...] m2, jednakże nie określono wszystkich numerów parceli, które wchodziły w skład tych powierzchni. Wskazał, że zarówno powołany akt notarialny z 1974 r., jak i decyzje o opłatach, w świetle powołanego rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. mogą stanowić o prawie zarządu na rzecz Zakładów [...]. Minister Budownictwa podniósł, że przedmiotowa sprawa w dalszym ciągu nie została wyjaśniona przez organ wojewódzki. Wskazał, że organ I instancji nie dokonał żadnych konkretnych ustaleń, w szczególności czy w świetle omówionych wyżej dokumentów można stwierdzić prawo zarządu do nieruchomości. Wskazał, że organ wojewódzki nie ustalił, czy faktycznie przedmiotowe działki wchodziły w skład obszaru wykazanego w wymienionych trzech decyzjach Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T., poprzestając na lakonicznym wyjaśnieniu Starostwa Powiatowego w T. w piśmie z dnia l grudnia 2004 r., oraz pismach Zakładów niewyjaśniających w żaden sposób tej kwestii. Minister Budownictwa podniósł, że nie zostało wykazane istnienie praw rzeczowych Polskiego Związku Działkowców do wymienionych działek. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż rozważania w tym zakresie zawarte w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2002 r., wskazują na możliwość zaistnienia prawa użytkowania gruntu przez Polski Związek [...], co wymagało dalszych konkretnych ustaleń. Podniósł, że istnienie tego typu decyzji wskazywałoby iż Polski Związek [...] posiadał prawo użytkowania gruntu. Wskazał, że Polski Związek Działkowców mógł wcześniej złożyć wniosek o ustanowienie tego prawa - Polski Związek Działkowców wskazuje na pismo z dnia 22 lipca 1996 r. złożone w Urzędzie Rejonowym w T. G., przy czym ta sprawa nie była rozpatrywana. Minister Budownictwa stwierdził, ze sprawa wymaga ponownego szczegółowego rozpoznania, a w razie trudności, organ wojewódzki ma możliwość powołania biegłego. Wskazał, że w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazano też na potrzebę wyjaśnienia ewentualnych praw J. K., co zostało pominięte. Organ odwoławczy uznał, że wobec naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości (art. 138 § 2 Kpa). Skargę na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Polski Związek Działkowców z siedzibą w W. Skarżący wnosił o uchylenie decyzji Ministra Budownictwa w całości wobec naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi podniósł, że Wojewoda Śląski podjął czynności zmierzające do ustalenia czy akt notarialny z 28 listopada 1974r. oraz decyzje o opłatach Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...] lipca 1986 r. dotyczą gruntu będącego przedmiotem postępowania (działki oznaczone [...]), gdyż zwrócił się w tej sprawie do Starosty Powiatu T. oraz Zakładów [...] S.A. w T. Skarżący podniósł, że podmioty te nie potwierdziły, że decyzje z dnia [...] lipca 1986 r. Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. dotyczyły działek będących przedmiotem postępowania. Skarżący wskazał, że Wojewoda Śląski właściwie ustalił, że R. w T. istniał na przedmiotowych gruntach już w 1972 roku oraz, że w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 roku o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz.U. nr 12, poz. 58 ze zm.) mając charakter stały, był objęty dyspozycją art. 32 ust. 1 i 2 tejże ustawy, co oznacza, że w stosunku do jego gruntu Polski Związek [...] nabył prawo użytkowania z mocy prawa. Skarżący wskazał, że J. K., wniosła indywidualne odwołanie, popierające stanowisko Polskiego Związku Działkowców. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądowa sprawowana w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje wyłącznie ocenę dotyczącą zgodności z przepisami prawa zaskarżonej decyzji, aktu lub czynności. Organ odwoławczy zgodnie z art. 138 § 2 kpa może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Minister Budownictwa wykazał, że sytuacja taka zachodzi w sprawie niniejszej i wyjaśnił wyczerpująco na czym polegają jego wątpliwości. Mianowicie Minister Budownictwa wykazał, że Wojewoda Śląski nie wykonał wytycznych zawartych w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2002 r. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący przedstawił, że w sprawie niniejszej zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z treścią powołanego przepisu art. 138 § 2 kpa, jak również wykazał, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 kpa nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności organ wojewódzki nie ustalił, czy faktycznie przedmiotowe działki nr [...] i nr [...] położone w T. wchodziły w skład obszaru wykazanego w trzech decyzjach Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T., o numerze - [...] i pochodzące z tej samej daty – [...] lipca 1986 r. Wskazał również, że działki [...] i nr [...] powstały w wyniku podziału działki nr [...], którą Skarb Państwa-Zakłady [...] w S. nabył od osób fizycznych aktem notarialnym z dnia 28 listopada 1974 r. Rep. A nr [...] za rok 1974, a zarówno powołany akt notarialny z 1974 r., jak i decyzje o opłatach, w świetle powołanego rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. mogą stanowić o prawie zarządu na rzecz Zakładów [...]. Minister Budownictwa wskazał również, że nie zostało wykazane istnienie praw rzeczowych Polskiego Związku Działkowców do wymienionych działek. Minister Budownictwa odniósł się do wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności wskazując, że w razie trudności z rozpoznaniem sprawy organ możliwość instancji ma możliwość powołania biegłego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić wytyczne wskazane w decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. a i c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.