I OZ 679/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 17 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 212/08 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi i nie nadesłała dwóch brakujących jej odpisów. W dniu 15 kwietnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek G. S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że w dniu 4 marca 2008 r. otrzymała list polecony z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który dotyczył jedynie kwestii wpisu, a nie wezwania do nadesłania 2 odpisów skargi. G. S. wskazała, że do pisma zatytułowanego "doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu" załączony był odpis zarządzenia z dnia 13 lutego 2008 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Żądany wpis został dokonany w wyznaczonym terminie. Wezwania do usunięcia braków formalnych skargi skarżąca jednakże nie otrzymała ani 4 marca 2008 r., ani też w terminie późniejszym. G. S. zaznaczyła, że w związku z tym, iż nie otrzymała powyższego wezwania, nie wiedziała, że należy złożyć odpisy skargi. W tej sytuacji - w ocenie skarżącej - uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 8 maja 2008 r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych złożonej przez nią skargi. Sąd I instancji wskazał, że w myśl art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin a, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, uchybienie zaś powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. O braku winy w uchybieniu terminu można zaś mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Podnoszone w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu okoliczności dotyczące nieotrzymania przez stronę stosownego wezwania Sądu do nadesłania odpisów skargi, nie stanowią wystarczającej przesłanki uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu. Zwłaszcza, że ze znajdującego się w aktach sądowych sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż w dniu 4 marca 2008 r. doręczone zostało skarżącej zarówno zarządzenie z dnia 13 lutego 2008 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, jak i wezwanie z dnia 18 lutego 2008 r. do usunięcia braków formalnych skargi. Podkreślić trzeba, że w przedmiotowym wezwaniu wskazano czynność, którą należało dokonać, określono termin oraz pouczono o skutkach niewykonania wezwania w terminie. Postanowienie to zaskarżyła skarżąca, podtrzymując w nim swoją argumentację zaprezentowaną we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. G. S. podniosła, iż z akt sprawy wynika, że w dniu 18 lutego 2008 r. Sekretariat Wydziału I WSA w Warszawie sporządził dwa pisma adresowane do niej. Jedno dotyczyło doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, zaś drugie dotyczyło wezwania do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisów skargi. Stanowisko Sądu opiera się na przekonaniu, że ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż otrzymała ona zarówno jedno jak i drugie wezwanie. Z adnotacji tej, zdaniem skarżącej, to nie wynika. Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, nigdy do niej dotarło a zatem nie mogła go wykonać. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie tym, stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając te przesłanki należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego należycie o swe interesy. W rozpoznawanej sprawie, skarżąca G. S. – jak wynika z akt sprawy - zarządzeniem z dnia 13 lutego 2008 r. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego oraz nadesłania dwóch odpisów skargi pod rygorem jej odrzucenia. Skarżąca uiściła wpis od skargi, nie przedłożyła jednak jej odpisów. Wpis od skargi G. S. uiściła w zakreślonym jej do tego terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że ze zwrotnego poświadczenia odbioru przez skarżącą wezwania wynika, iż otrzymała ona zarówno wezwanie do uiszczenia wpisu jak i wezwanie do złożenia odpisów skargi. Natomiast skarżąca w złożonym zażaleniu podnosi, że w kopercie, którą otrzymała z Sądu było tylko wezwanie do uiszczenia wpisu. Sytuacji takiej nie można wykluczyć, jeśli się zważy, że oba wezwania do uzupełniania braków formalnych skargi były przesyłane skarżącej na oddzielnych drukach. W tym miejscu wskazać trzeba, że przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 i art. 87 p.p.s.a. ma zostać jedynie uprawdopodobniona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca uprawdopodobniła swój brak winy w nieterminowym nadesłaniu odpisów skargi. Potwierdza to dodatkowo fakt, że skarżąca z pozostałej części wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi wywiązała się bez przeszkód. Argumentacja strony skarżącej zawarta w zażaleniu jest przekonująca. Brak winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, nie może być oceniany w oderwaniu od ustawowego wymagania odnośnie treści wniosku wymagającego tylko "uprawdopodobnienia", tj. przytoczenia twierdzeń i wskazania okoliczności uzasadniających, z których wynika przekonanie o prawdziwości tych twierdzeń strony. Uprawdopodobnienie oznacza również złagodzenie rygorów dowodowych odnośnie okoliczności usprawiedliwiających niedopełnienie czynności procesowej w terminie. Niezależnie od tego, warto w tym miejscu wskazać, iż obowiązek określony w art. 47 § 1 i art. 49 § 1 p.p.s.a. polegający na dołączeniu odpisów, obciąża składającego pismo, ze skutkami o których stanowi art. 178 tej ustawy, jeżeli brak w tym zakresie uniemożliwi nadanie pismu procesowemu właściwego biegu. Odmienna interpretacja – zastosowana przez Sąd I instancji – jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbyt rygorystyczna. Nie można uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Braku odpisu skargi – w takich okolicznościach jak w niniejszej sprawie - nie można zakwalifikować do braku istotnego, ponieważ Sąd był władny wykonać dodatkową kopię we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg złożonemu pismu. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.