II OZ 278/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 692/07 wzywające Z. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi: H. S. i innych na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: - oddalić zażalenie Zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 692/07, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: Ustawa P.p.s.a.), oraz § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wezwał Z. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], znak: [...], w kwocie 500 zł. - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył Z. P. w imieniu własnym oraz innych skarżących, których jest pełnomocnikiem, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż od wymienionej skargi został już uiszczony wymagany wpis w wysokości 500 zł., dlatego też żądanie przez Sąd I instancji uiszczenia wpisu od każdego ze skarżących z osobna jest dla nich "krzywdzące i niemożliwe do zrealizowania", albowiem użytkownikami przedmiotowego wodociągu są w większości osoby w podeszłym wieku, "którzy na miesięczne utrzymanie mają mniej niż wynosi wpis sądowy", ponadto wysokość żądanego wpisu (41x500zł.) przekracza wartość spornego odcinka wodociągu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 220 § 1 Ustawy P.p.s.a. Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 Ustawy P.p.s.a.). W myśl art. 230 § 1 Ustawy P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami wszczynającymi postępowanie przed sądem administracyjnym są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 Ustawy P.p.s.a.). Jednocześnie w art. 233 Ustawy P.p.s.a. zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis stały w sprawach skarg nieobjętych wpisem stosunkowym z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500 zł. Stosownie do art. 214 § 1 Ustawy P.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Wynikająca z art. 214 § 2 Ustawy P.p.s.a. zasada, że wnoszone pismo podlega jednej opłacie ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 601). W niniejszej sprawie nie można uznać, że uprawnienia czy obowiązki skarżących związane z zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] są wspólne. Wniesienie skargi jednym pismem, podanie jednego adresu do doręczeń, ani posiadanie tego samego pełnomocnika w sprawie nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków, o których mowa w art. 214 § 2 Ustawy P.p.s.a. To, że zaskarżona decyzja dotyczy wielu podmiotów i została następnie przez te podmioty zaskarżona nie oznacza, że nakłada na nich wspólne obowiązki albo uprawnienia. W przedmiotowej sprawie każdy ze skarżących reprezentuje swój własny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą osiągnąć skarżąc decyzję, jest dla nich wspólny. W takiej sytuacji, bez wątpienia można stwierdzić, że po stronie skarżących występuje współuczestnictwo, jednakże ma ono charakter formalny. Takiego zaś współuczestnictwa nie obejmuje przepis art. 214 § 2 Ustawy P.p.s.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 968/04 (niepubl.) wspólne prawa lub obowiązki byłyby wówczas, gdyby wynikały one z tego samego tytułu prawnego. Z tych względów należy dojść do wniosku, że skarga na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], mimo iż wniesiona i opłacona przez poprzedniego pełnomocnika skarżących, H. S., podlega odrębnemu wpisowi, w pełnej wysokości od każdego z pozostałych skarżących, również obecnego pełnomocnika i skarżącego zarazem, Z. P.. Słusznie zatem zaskarżonym zarządzeniem Sąd I instancji wezwał skarżących do uiszczenia pełnego wpisu od skargi w wysokości 500 zł od każdego z nich. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie także zwrócić uwagę, iż w niniejszym postępowaniu zażaleniowym przedmiotem jego oceny pozostaje tylko i wyłącznie kwestia zgodności z prawem zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 grudnia 2007 r. wzywających do uiszczenia wpisu od skargi. Nawiązując w tym miejscu do wywodów zażalenia zauważyć trzeba, że jeżeli skarżący uznaje, iż nie jest w stanie ponieść wymaganych w sprawie kosztów sądowych, to może - stosownie do art. 243 § 1 Ustawy P.p.s.a. - ubiegać się o przyznanie prawa pomocy (obejmującego m.in. zwolnienie od kosztów sądowych). Na marginesie przedmiotowych rozważań poinformować należy skarżącego, iż w razie uwzględnienia jego skargi przysługiwać mu będzie zwrot (od strony przeciwnej - tu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R.) poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego, niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym m.in. wpisu od skargi (art. 200 i art. 205 Ustawy P.p.s.a.), o ile złoży w odpowiednim terminie (najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia), stosowny wniosek w tym zakresie (art. 210 § 1 Ustawy P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji