II SA/Kr 53/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA Małgorzata Brachel - Ziaja AWSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. sprawy ze skargi G. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie potrzeby sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko skargę oddala Organ I instancji Wójt Gminy S. , postanowieniem z dnia 18 września 2007r. znak: [....] wydanym na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm) , art. 51 ust. 2, 3 i 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) w zw. z § 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U Nr 257, poz. 2573 ze zm.) – nie stwierdził potrzeby sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na ,,budowie rurociągu tłocznego wody surowej łączącego studnie ujęcia wody ze stacją wodociągową, przebiegającego przez działki nr nr [....] , [....] , [....] , [....] , etc..... w miejscowości Ł. , gmina S". W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. , postanowieniem z dnia 30 lipca 2007r. znak: [....] uchyliło w całości wcześniejsze postanowienie Wójta Gminy S. z dnia 08 marca 2007r. znak: [....] nie stwierdzające potrzeby opracowania raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na ,,budowie rurociągu tłocznego wody surowej łączącego studnie ujęcia wody ze stacją wodociągową, przebiegającego przez działki nr nr [....] , [....] , [....] , etc.... w miejscowości Ł. , gmina S", przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Postanowienie uchylono ponieważ organ I instancji nie ustalił następców prawnych zmarłych stron tzn. A.B. i J.B. . Dodatkowo postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia 16 marca 2007r. nie zostało doręczone pełnomocnikowi G.P. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji ustalił w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 19 czerwca 1995r. sygn.akt: I Ns 713/95 następców prawnych po zmarłym J.B. . Co do zmarłego A.B. , żona zmarłego M.B. złożyła oświadczenie w Urzędzie Gminy S. , iż mąż nie zostawił testamentu zaś spadkobiercami ustawowymi są żona zmarłego i syn R.B. . Wszystkich ustalonych spadkobierców po J.B. i A.B. organ powiadomił o toczącym się postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Podniesiono również, że Gmina S. wystąpiła w dniu [....] 2007r. z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na ,,budowie rurociągu tłocznego wody surowej łączącego studnie ujęcia wody ze stacją wodociągową, przebiegającego przez działki nr nr [....] , [....] , [....] , etc.... w miejscowości Ł. , gmina S". Do wniosku dołączono wymienione w art. 49 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska informacje o przedsięwzięciu. Starosta Powiatowy w T. postanowieniem z dnia 23 marca 2007r. znak: [....] wydał opinię w sprawie braku obowiązku opracowania raportu oddziaływania na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. postanowieniem z dnia 16 marca 2007r. znak: [....] również wydal opinię w sprawie braku obowiązku opracowania raportu oddziaływania na środowisko. Postanowienie Starosty Powiatowego w T. zostało zaskarżone przez J.P. , G.P. , F.P. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Kolegium stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że dla terenu na którym planowane jest przedsięwzięcie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwała Nr XX/195/05 Rady Gminy S. z dnia 22 marca 2005r. (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego z 2005r., Nr 262,poz. 1641). Według planu działki na których lokalizowane jest przedsięwzięcie znajdują się w konturach oznaczonych symbolami: 1.W,2ZR,1ZL i 1.ZZL w granicach których dopuszcza się realizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej. Zażalenie na postanowienie organu I instancji z [....] 2007r. złożyła G.P. , wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że kwestionowane postanowienie zostało wydane pomimo, że nieprawidłowo ustalono następców prawnych A.B. i organ nie zawiesił postępowanie do czasu wydania orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku przez sąd powszechny. Organ nieprawidłowo doręczył postanowienie A.C. , która od lat nie przebywa na terytorium Polski a więc nigdy nie została prawidłowo zawiadomiona o toczącym się powstępowaniu. Podany adres A.C. jest niewłaściwy dla doręczeń. Odwołująca się G.P. podniosła, że Wójt Gminy S. nie może rozstrzygać sprawy w której sam reprezentuje inwestora czyli Gminę S. Organ II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. , postanowieniem z dnia 12 listopada 2007r. sygn.akt: [....] wydanym na podstawie art. 138§1 pkt 1 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071) art. 51 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) §3 ust. 1 pkt 63 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U z 2004r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U z 2003r. Nr 198, poz. 1925) - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że postanowienie organu I instancji jest prawidłowe. Długość rurociągu wraz z podłączeniami do poszczególnych studni wynosi ok. 350 m. Prace ziemne przy wykonywaniu robót prowadzone będą ręcznie lub przy użyciu koparki ( w zależności od warunków terenowych) i polegać będą na ułożeniu rur na podsypce piaskowej o grubości ok. 15 cm. Projektowane prace nie wymagają rozwiązań chroniących środowisko. Wprowadzenie zanieczyszczeń do powietrza oraz emisja hałasu występować będzie jedynie w trakcie budowy i związane będą z pracą maszyn i urządzeń. W obrębie planowanej inwestycji nie znajdują się tereny podlegające ochronie. Rozmiar i charakter prac powodujących wprowadzenie zanieczyszczeń do powietrza oraz emisję hałasu dotyczy jedynie prac w trakcie budowy. Kolegium podniosło także, że Wójt Gminy S. może prowadzić we własnym zakresie postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć, dla których Gmina S. jest inwestorem. Podniesiono również, iż w przypadku śmierci strony do udziału w postępowaniu należy wezwać spadkobierców ustawowych lub testamentowych a dopiero w przypadku trudności w ich ustaleniu lub wezwaniu , postępowanie należy zawiesić na podstawie art.97§ 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zatem zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97§1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest obligatoryjne tylko wówczas, gdy ustalenie spadkobierców nastręcza trudności i nie można osób tych powiadomić o toczącym się postępowaniu. Jeśli zaś chodzi o zarzut nieprawidłowego doręczenia przez organ zaskarżonego postanowienia A.C. to doręczenia dokonano dorosłemu domownikowi tzn. matce i jest ono prawidłowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła G.P. wnosząc o stwierdzenie nieważności postanowienia względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy S. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania innemu organowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego przez skierowanie postanowienia Kolegium do osoby nie będącej stroną w sprawie tzn. do F.B. co uzasadnia stwierdzenie nieważności postanowienia, naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 i art. 25 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez przyjęcie, że Wójt Gminy S. mógł orzec jako organ administracji o wniosku złożonym przez samego siebie, naruszenie art. 30 § 4 i art. 97 §1 pkt 1 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 1027 Kodeksu cywilnego przez uznanie, że możliwe było ustalenie spadkobierców strony wyłącznie na podstawie pisemnego oświadczenia złożonego przez jedną z osób będącą potencjalnym spadkobiercą. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie powołując argumenty zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Podniesione przez skarżącą G.P. zarzuty naruszenia: art. 28 Kpa w zw. z art. 156§1 pkt 4 Kpa i art. 126 Kpa, art. 24§1 pkt 1Kpa, art. 25§1 Kpa oraz art. 30§4Kpa w zw. z art. 97§1 pkt 1 i 4 Kpa i art. 1027Kc nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 46a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia. Do wniosku dołącza się mapę ewidencyjną obejmującą przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie wraz z terenem działek sąsiednich. Stronami postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie byli między innymi A.B. oraz J.B. którzy zmarli. Jak wynika z akt administracyjnych (k.84, k.85) spadkobiercami zmarłego A.B. są M.B. (żona) oraz R.B. (syn). Spadkobiercami zaś J.B. są: F.B. , M.B. , A.B. , A.B. , J.W. , G.B. , A.C. i W.B. Spadkobiercy zmarłych A.B. i J.B. byli ustaleni, znani organowi i można było ich wezwać do udziału w postępowaniu administracyjnym. Nie było podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97§1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Śmierć strony w świetle postanowień art. 97 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie nakłada na organ administracyjny bezwzględnego obowiązku zawieszenia postępowania w każdym przypadku. Dopiero wtedy gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 Kpa (w sprawach dotyczących spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator), a postępowanie nie stało się wobec śmierci strony bezprzedmiotowe, organ administracyjny zawiesza postępowanie. Zatem zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest obligatoryjne tylko wówczas, gdy ustalenie spadkobierców zmarłej strony nastręcza trudności i osób tych nie można powiadomić o toczącym się postępowaniu. (por. wyrok NSA z dnia 07 czerwca 2000r. sygn.akt: I SA 972/1999 LEX nr 55748) Jednym ze spadkobierców po zmarłym J.B. jest jego żona F.B. . Z akt administracyjnych wynika, że organy administracji kierowały do niej korespondencję. Postanowienie organu I instancji z dnia 18 września 2007r. zostało skierowane do F.B. (k.101,k.107- dowód doręczenia postanowienia). Kolejne pisma w postępowaniu administracyjnym również były przesyłane do F.B. (k.111, k.116). Jedynie postanowienie organu II instancji przez pomyłkę zostało skierowane do ,, [....] " B. Okoliczność ta nie może być uznana za naruszenie art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego a w konsekwencji skutkować nieważnością postępowania w myśl art. 156§1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego bowiem doręczenie postanowienia ,, [....] " B. nie powoduje automatycznie nadanie podmiotowi, który ją otrzymał uprawnień strony. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest osoba fizyczna lub prawna, bądź też inna jednostka organizacyjna, która na podstawie obowiązującego prawa może czy powinna uzyskać konkretne korzyści lub też może być (powinna być) obarczona powinnością określonego zachowania, wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 201). Zatem tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymacją procesową strony. Sam fakt doręczenia postanowienia określonej osobie nie kreuje samoistnie interesu prawnego jej adresata. (por.wyrok NSA z dnia 9 lutego 2006r. sygn.akt: IIOSK 357/2005 LEX nr 194900) Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 24 i art. 25 Kodeksu postępowania administracyjnego , należy podnieść, iż analiza sprawy poddanej osądowi nie pozwala przyjąć , że nastąpiło naruszenie cytowanych przepisów. W przypadku gdy inwestorem ubiegającym się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia dla którego wydanie decyzji należy do właściwego wójta gminy na obszarze której ma być realizowane przedsięwzięcie. Innymi słowy, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt tej samej gminy, która jest inwestorem. Przepisy art. 24 i art. 25 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiące o wyłączeniu odpowiednio pracownika organu administracji publicznej albo samego organu administracji publicznej od załatwienia sprawy nie mogą być ,,automatycznie" zastosowane w niniejszym przypadku. Zgodnie z art. 24 Kodeksu postępowania administracyjnego wyłączenie pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu następuje w przypadku gdy pracownik ten jest stroną w sprawie albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki. Składając wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wójt reprezentuje gminę, która to gmina , a nie wójt , jest podmiotem zainteresowanym. Wyłączenie organu administracji publicznej następuje natomiast wyłącznie wtedy , gdy sprawa dotyczy interesów majątkowych kierownika danej jednostki administracyjnej lub organu wyższego stopnia bądź też osób pozostających z nimi w określonych stosunkach pokrewieństwa, powinowactwa lub kurateli, przy czym z interesami majątkowymi o których mowa w art. 25 Kodeksu postępowania administracyjnego nie można utożsamiać wydatkowania środków z budżetu gminy na realizację inwestycji należących do zadań własnych gminy. Dodatkowo należy podnieść, że w postępowaniu administracyjnym nie ma zastosowania zasada ne quis iudex in propria causa sit. Organ administracji publicznej jest w postępowaniu administracyjnym jednocześnie podmiotem, który prowadzi postępowanie i załatwia sprawę administracyjną przez wydanie decyzji i podmiotem materialnoprawnego stosunku prawnego , który zostaje skonkretyzowany w wydanej w tym postępowaniu decyzji. Z woli więc ustawodawcy organy gminy zostały wyposażone w kompetencje do prowadzenia postępowania i wydania postanowienia również w sprawach w których drugą stroną stosunku materialnoprawnego jest własna gmina. W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm) gdyż zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego a przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze wykazało nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji , której skarga dotyczy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.