VII SA/Wa 2081/07
WyrokWSA w Warszawie2008-04-03
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Leszek Kamiński, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o zmianę ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., powinien badać merytoryczną zasadność pierwotnej decyzji, czy jedynie ocenić, czy istnieją przesłanki do zmiany tej decyzji (zgoda strony, przepisy szczególne, interes społeczny lub słuszny interes strony)?Ratio decidendi
Postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie służy ponownej ocenie merytorycznej zasadności ostatecznej decyzji administracyjnej. Organ rozpatrujący taki wniosek bada jedynie, czy istnieją przesłanki do zmiany lub uchylenia decyzji, tj. zgoda strony, brak sprzeciwu przepisów szczególnych oraz przemawianie za tym interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Kwestie finansowe nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla niewykonania nałożonych obowiązków, a nowe dowody, takie jak ekspertyzy wykonane po wydaniu zaskarżonej decyzji, mogą stanowić podstawę nowego wniosku w trybie art. 155 k.p.a., ale nie mogą wpłynąć na ocenę legalności decyzji wydanych w toku postępowania.Stan faktyczny
Spółdzielnia wniosła o zmianę ostatecznej decyzji nakładającej obowiązki przeciwpożarowe, argumentując, że budynek został wybudowany zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy i że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury mogą mieć zastosowanie tylko w sytuacji zagrożenia życia. Organy Państwowej Straży Pożarnej odmówiły zmiany decyzji, wskazując, że nałożone obowiązki wynikają z obowiązujących przepisów przeciwpożarowych i mają zastosowanie do budynków istniejących. Spółdzielnia podnosiła również kwestie finansowe i prace nad rozwiązaniami zamiennymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie służy ocenie zasadności pierwotnej decyzji, a nowe dowody (ekspertyzy) zostały przedstawione po zakończeniu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w W. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej skargę oddala
Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., znak [...], działając na podstawie art. 26 ust. 1, art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002r., Nr 147, poz. 1230, ze zm.) oraz art. 104 i 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej k.p.a.– nakazał Spółdzielni [...], wykonanie w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. obowiązków wynikających z niedostosowania budynku do obowiązujących przepisów przeciwpożarowych. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2006 r.
Spółdzielnia [...] w dniu [...] czerwca 2007 r. w trybie art. 155 k.p.a. wniosła o przedłużenie terminu wykonania obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. z dnia [...] lipca 2007 r. na dzień [...] lipca 2009 r. We wniosku podniesiono argumentację kwestionującą wcześniej wydaną decyzję ostateczną, a to, że budynek został wybudowany w 1973 r. i oddany do użytkowania zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, dlatego też przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zgodnie z § 207 ust. 2 mogą mieć zastosowanie do budynków istniejących jedynie w sytuacji zagrożenia życia ludzi. Ponadto podniesiono, iż podane w podstawie prawnej ostatecznej decyzji zapisy mają charakter zaleceń, a wykonanie obowiązków określonych w tej decyzji spowoduje utratę płynności finansowej Spółdzielni, a także, że Spółdzielnia podjęła prace w celu opracowania rozwiązań zamiennych odpowiadających zarówno przepisom prawa jak i możliwościom finansowym Spółdzielni.
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., znak [...], na podstawie art. 155 k.p.a. w zw. z art. 27 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej odmówił zmiany terminu realizacji obowiązków. Organ ustalił, że nałożone obowiązki wynikają z przepisów przeciwpożarowych podanych w podstawach prawnych decyzji i są samoistne w odniesieniu do istniejących
sygn. akt VII SA/Wa 2081/07
budynków. Organ podkreślił, że od dnia otrzymania decyzji do dnia wniesienia wniosku Spółdzielnia nie informowała o jakichkolwiek trudnościach w realizacji obowiązków.
Organ wskazał też, że możliwość przedłużenia terminu mogłaby mieć miejsce po przedstawieniu zakresu rozwiązań zamiennych przyjętych na podstawie stosownych ekspertyz oraz harmonogramu prac przyjętych na ich podstawie. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółdzielnia, powielając argumenty z wniosku oraz informując, że stan zaawansowania prac nad rozwiązaniami zamiennymi uniemożliwia przedstawienie ich rezultatu.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] września 2007 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, że obowiązek wyposażenia wszystkich kondygnacji budynku w zawory 52 wynika z § 15 ust. 3 i § 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) i ma zastosowanie niezależnie od tego, kiedy budynek został wzniesiony, a obowiązek zapewnienia właściwej długości dojścia ewakuacyjnego został nałożony w efekcie uznania budynku za zagrażający życiu ludzi. Ponadto organ podniósł, że kwestie finansowe nie mogą stanowić usprawiedliwienia do dalszego niepodejmowania skutecznych działań, a prawo dopuszcza rozwiązania zamienne, które mogłyby zmniejszyć koszty, o czym Spółdzielnia była poinformowana.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia [...] ponawiając argumenty wniosku i odwołania oraz zarzuciła organowi odwoławczemu niewzięcie pod uwagę jej starań podjętych w celu opracowania rozwiązań zamiennych. Zdaniem skarżącej błędnie uznały, iż rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stosuje się niezależnie od czasu wybudowania budynku, a rozporządzenia Ministra Infrastruktury, gdy występuje zagrożenia życia ludzi, przez co powstała nadrzędność przepisów rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w stosunku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu niewykazanie wystąpienia stanu zagrożenia życia ludzi.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
sygn. akt VII SA/Wa 2081/07
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Podstawę prawną kontrolowanej przez Sąd decyzji stanowi art. 155 k.p.a. umożliwiający organom administracji publicznej uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Zgodnie z ww. przepisem decyzja może być zmieniona lub uchylona w każdym czasie, a zatem nie stosuje się w tym postępowaniu ograniczeń czasowych, a takie wprowadza k.p.a. w przypadku stwierdzenia nieważności czy wznowienia postępowania. Jednakże powyższe uprawnienie organu jest ograniczone trzema przesłankami: 1) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, 2) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, 3) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Jak z powyższego wynika, przedmiotem postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest nowa sprawa administracyjna, która może doprowadzić do zmiany ukształtowanych już praw i obowiązków, z wymienionymi wyżej zastrzeżeniami, a zatem nie można w tym przepisie upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną w kolejnej "instancji". Nie jest zatem zadaniem organów ocena poprawności wcześniej wydanej decyzji ani też nie jest rzeczą Sądu ocena wcześniej wydanych decyzji, lecz tylko kontrola tych decyzji, które podjęto na podstawie art. 155 k.p.a.
W odniesieniu do podstaw ewentualnej zmiany decyzji organ stopnia wojewódzkiego trafnie zauważył, że skarżąca na krótko przed upływem terminów wystąpiła z wnioskiem o ich przedłużenie, nie zgłaszając wcześniej żadnych trudności w realizacji obowiązków. We wniosku z dnia [...] czerwca 2007 r. skarżąca poinformowała wprawdzie, że podjęła prace w celu opracowania rozwiązań zamiennych, jednakże w trakcie postępowania administracyjnego nie przedstawiła ich organom Straży Pożarnej. Zamiast tego podnoszono w kolejnych pismach argumenty kwestionujące w istocie
sygn. akt VII SA/Wa 2081/07
podstawy prawne i zasadność wcześniej nałożonych obowiązków. Organy prowadzące postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie miały zatem w istocie podstaw do dokonywania oceny tego czy "za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony". Jak już wcześniej wyjaśniono organ prowadzący postępowanie w tym trybie nie zajmuje się weryfikacją decyzji ostatecznej, lecz ustala czy zaistniały uzasadnione podstawy (interes społeczny lub słuszny interes strony) do zmiany tej decyzji W tej sytuacji za uzasadnione należało uznać stanowisko organów Straży Pożarnej, iż kwestie finansowe nie mogą usprawiedliwiać niewykonania nałożonych obowiązków.
Dopiero na rozprawie sądowej w dniu 3 kwietnia 2007 r. pełnomocnik skarżącej Spółdzielni oświadczył, że ekspertyza stanu ochrony przeciwpożarowej i rozwiązań zamiennych została wykonana, na dowód czego przedstawił kopie stron tytułowych tych ekspertyz. Wykonanie ekspertyz po dacie zakończenia postępowania nie może stanowić jednak podstawy uchylenia czy zmiany decyzji przez Sąd, gdyż badaniu i ocenie podlega zaskarżona decyzja według stanu faktycznego na dzień jej wydania, a wówczas Spółdzielnia nie dysponowała ekspertyzami, dopiero bowiem w dniu [...] sierpnia 2007 r., a więc już w toku postępowania przed organem II instancji, skarżąca zawarła umowę na wykonanie stosownych ekspertyz.
Ponieważ wyniki tych ekspertyz nie były znane organom w dacie wydawania decyzji, mogą one stanowić przedmiot nowego wniosku w trybie art. 155 k.p.a., w odniesieniu do decyzji, którą nałożono na Spółdzielnię obowiązki, nie mogą jednak wpłynąć na ocenę Sądu co do decyzji, które zapadły w kontrolowanym obecnie przez Sąd postępowaniu.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, jak i prawidłowo dokonane przez organy ustalenia oraz nałożone obowiązki, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło