VII SA/Wa 161/08

WyrokWSA w Warszawie2008-04-03

Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego powinien wydać nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej części budynku, jeśli inwestor nie dopełnił nałożonych obowiązków legalizacyjnych w wyznaczonym terminie, a jednocześnie wyrok Trybunału Konstytucyjnego podważył konstytucyjność przepisów stanowiących podstawę odmowy legalizacji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje organów nadzoru budowlanego, stwierdzając, że organ powinien ponownie rozważyć możliwość legalizacji samowoli budowlanej w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który podważył konstytucyjność przepisów dotyczących legalizacji. Dopiero w przypadku braku możliwości legalizacji, organ powinien wydać decyzję o nakazie rozbiórki.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi D. S. rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku produkcyjnego, ponieważ inwestor nie wykonał w wyznaczonym terminie obowiązków mających na celu legalizację samowoli. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestor wniósł skargę, argumentując nierealność wyznaczonego terminu i chęć legalizacji obiektu. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] kwietnia 2005 r. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r, Nr [...] w oparciu o art. 48 ust 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r, nr 207 , poz. 2016 ze zm.), nakazał inwestorowi D. S. dokonanie całkowitej rozbiórki dobudowanej części budynku produkcyjnego- ubojni zwierząt, na którą składają się od północnej strony budynek magazynowy o wymiarach rzutu 15,00 m x 15,00 m, od strony wschodniej pomieszczenie magazynowe o wymiarach rzutu 3,70 m x 10, 00 m oraz wzdłuż ściany wschodniej- korytarz technologiczny o szerokości zmiennej wynoszącej 2,20 m – 3,70 m, samowolnie dobudowanej do budynku produkcyjnego- ubojni zwierząt znajdującego się na działce oznaczonej nr ew. [...], położonej w miejscowości Ś., gm. D. Podstawą podjętego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, iż inwestor nie dopełnił w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r, mających na celu doprowadzenie przedmiotowej dobudowanej części budynku produkcyjnego- ubojni zwierząt do stanu zgodnego z prawem. W takim przypadku, organ rozstrzygający zgodnie z treścią art. 48 ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r, nr 207 , poz. 2016 ze zm.), obligatoryjnie powinien wydać nakaz rozbiórki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania inwestora D. S., decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006r na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, iż niewykonanie przez inwestora w zakreślonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r., których celem była legalizacja samowolnie wybudowanych w 2003r budynków magazynowych, obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł D. S. Skarżący wyjaśnia, iż w zakreślonym terminie nie wykonał nałożonych obowiązków mających na celu doprowadzenie przedmiotowej dobudowanej części budynku produkcyjnego- ubojni zwierząt do stanu zgodnego z prawem bowiem termin ten był z góry nierealny. Skarżący podnosi, iż pismem z dnia [...] czerwca 2005r występował o przedłużenie terminu co nie zostało uwzględnione, a działanie organu było nacechowane chęcią doprowadzenia do przerwania produkcji i zamknięcia zakładu. Skarżący oświadcza, iż w chwili obecnej posiada komplet niezbędnej dokumentacji i gotów jest przeprowadzić postępowanie legalizacyjne. W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi i wyjaśniając, iż wyznaczony termin 3 miesięcy nie odbiega od praktyki administracyjnej stosowanej w podobnych sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona lecz z innych przyczyn niż w niej wskazane. W sprawie bezspornym jest, iż inwestor w warunkach samowoli budowlanej w 2003r. dobudował do istniejącego budynku produkcyjnego – ubojni zwierząt na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości Ś., gm. D., budynek magazynowy, pomieszczenie magazynowe oraz korytarz technologiczny. Możliwość zalegalizowania obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę została wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003r o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki, organ nadzoru budowlanego powinien rozważyć, czy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust 2 Prawa budowlanego. W rozpoznawanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r, nałożył na inwestora w wyznaczonym terminie obowiązki mające na celu doprowadzenie przedmiotowej dobudowanej części budynku produkcyjnego- ubojni zwierząt do stanu zgodnego z prawem. Następnie organy nadzoru budowlanego stwierdziły brak możliwości legalizacji samowoli budowlanej z uwagi na brak aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Należy jednak zauważyć, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r, P 37/2006 orzekł, że art. 48 ust 2 lit b i art. 48 ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r, Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007r, Nr 88, poz. 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880 ) w częściach wyrażenia " w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust 1 Konstytucji. Mając na uwadze treść powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organ nadzoru budowlanego powinien ponownie rozważyć możliwość zastosowania art. 48 ust 2 Prawa budowlanego, a dopiero w przypadku braku możliwości legalizacji wydać decyzję o nakazie rozbiórki. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 a kpa ) co powoduje uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ). Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło