II OW 5/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-04-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędzia NSA Stanisław Nowakowski, Sędzia NSA Bożena Walentynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Który organ administracji publicznej jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę, w sytuacji gdy przepisy prawa budowlanego uległy zmianie po wydaniu decyzji?Ratio decidendi
Organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Jednakże, w przypadku zmiany przepisów prawa budowlanego, które określają właściwość organów w sprawach architektoniczno-budowlanych, należy uwzględnić aktualny stan prawny. W sytuacji, gdy decyzja została wydana przez Wójta Gminy na podstawie porozumienia, a po zmianie przepisów właściwość w pierwszej instancji przeszła na starostę, to starosta jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Wojewoda wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Starostą B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy N. zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę. Wnioskodawcy złożyli wnioski o wznowienie postępowania do Starosty B., który przekazał je Wojewodzie. Spór dotyczył interpretacji przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego w kontekście zmiany właściwości organów po wydaniu pierwotnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Wskazano jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania Starostę B.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą [...] a Starostą B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę wiaty stalowej postanawia: wskazać jako organ właściwy Starostę B. do rozpoznania wniosku J. i Z. M. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] Wójta Gminy N. z dnia [...]
Pismem z dnia 7 stycznia 2008 r. Wojewoda [...] wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wojewodą [...] a Starostą B. w zakresie rozpatrzenia wniosków J. i Z. M. z dnia [...] oraz z dnia [...] o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...] nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą W. D. pozwolenie na budowę wiaty stalowej z kabiną lakierniczą w D. na działce nr ew. [...].
Z akt sprawy wynika, że pismami z dnia [...] oraz z dnia [...] J. i Z. M. wnieśli do Starosty Powiatowego w B. wnioski o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] Wójta Gminy N. z dnia [...]. Postanowieniem z dnia [...]. Starosta B. na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazał ww. pisma Wojewodzie [...].
Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl art. 150 § 1 i § 2 K.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wydania postanowienia o wznowienie postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, a jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy do przeprowadzenia postępowania wznowieniowego.
Organem administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji był Wójt Gminy N.. Organ ten działał na podstawie porozumienia z dnia [...] zawartego pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w B. a Zarządem Gminy N. w sprawie prowadzenia niektórych zadań należących do właściwości Kierownika (Dz.Urz. Woj. [...]. z [...] r. Nr [...], poz. [...] z późn. zm.).
Zgodnie z obowiązującymi na dzień wydania decyzji przepisami, porozumienia zawarte przez gminy z organami administracji rządowej w zakresie przejęcia przez te gminy określonych w porozumieniach zadań i kompetencji wraz ze środkami na ich realizację pozostają mocy, z tym że w prawa i obowiązki organów administracji rządowej działających na podstawie ustawy o terenowych organach rządowej administracji ogólnej wstępują te organy i podmioty, które z dniem 1 stycznia 1999 r. przejęły zadania i kompetencje będące przedmiotem porozumienia (art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - Dz.U. Nr 133, poz. 872). W ramach takiego porozumienia Wójt Gminy N. załatwiał sprawy jako organ administracji architektoniczno-budowlanej, które do dnia 31 grudnia 1998 r. należały do Kierownika Urzędu Rejonowego w B., jako organu pierwszej instancji w sprawach wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst pierwotny: Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), a po tej dacie od dnia 2 stycznia 1999 r. przeszły do zakresu właściwości Starosty B.. Wyżej wymienione porozumienie wygasło z dniem [...] na zasadzie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718 z późn. zm.).
Po reformie administracji od dnia 1 stycznia 1999 r. zadania administracji architektoniczno-budowlanej jako organ pierwszej instancji wykonuje więc starosta, a organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty jest wojewoda. Aktualnie, tj. na dzień złożenia podania o wznowienie postępowania, sprawę właściwości normuje art. 82 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), w świetle którego organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, jest starosta, natomiast wojewoda jest organem wyższego stopnia w stosunku do starosty oraz organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych wymienionych w punkcie 1-6. W świetle aktualnego zapisu art. 82a cytowanej ustawy, starosta nie może powierzyć gminom, w drodze porozumienia, sprawy z zakresu swojej właściwości jako organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Powołane wyżej przepisy oraz treść i podstawa prawna zaskarżonej decyzji Wójta Gminy N. wskazują na to, że organem właściwym do rozpatrzenia podania o wznowienie postępowania jest Starosta B.. W aktualnym stanie prawnym, a taki musi być brany pod uwagę przy wznowieniu postępowania, jest on bowiem organem właściwym do wydania decyzji będącej przedmiotem podań o wznowienie postępowania. Autorzy podań tych nie wskazują działalności organu, który wydał decyzję jako przyczyny wznowienia (art. 150 § 2 K.p.a.), ani też z przedłożonego materiału nie wynika, aby w sprawie zakończonej wymienioną decyzją orzekł jakiś inny organ poza Wójtem Gminy N., a więc wydał on w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Zatem z uwagi na aktualny stan prawny, tj. unormowania jakie wynikają z ustawy - Prawo budowlane, obecnie organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 K.p.a. będzie w myśl art. 150 § 1 K.p.a. Starosta B., a nie Wojewoda [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest uzasadniony.
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
W niniejszej sprawie spór kompetencyjny pomiędzy Wojewodą [...] a Starostą B. wynikł na tle tego, który z tych organów jest właściwym do rozpatrzenia wniosków (z dnia [...] i [...]) J. i Z. M. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] Wójta Gminy N. z dnia [...].
Zgodnie z art. 150 § 1 K.p.a., tak jak to wskazuje się we wniosku Wojewody, organem administracji publicznej właściwym do wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, jeżeli nie mają miejsca okoliczności, o których mowa w § 2 powyższego przepisu. Zgodnie z tą zasadą organem właściwym w tej sprawie powinien być Wójt Gminy N., który wydał kwestionowaną decyzję nr [...] z dnia [...]. Jednak jest to w chwili obecnej niemożliwe, bowiem zmieniły się w międzyczasie przepisy Prawa budowlanego i zgodnie z art. 82 ust. 1 i 2 w związku z art. 83 ust. 1 organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji, a więc organem właściwym do wydania pozwolenia na budowę, a tym samym właściwym do wznowienia takiego postępowania jest starosta. Tak więc całkowicie błędny i nieuzasadniony jest pogląd Starosty B. wynikający z jego postanowienia z dnia [...] przekazującego podanie J. i Z. M. Wojewodzie [...].
Niniejsze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygające spór kompetencyjny jest wiążące w sprawie wszczętej wnioskiem Wojewody [...] z dnia [...] (art. 153 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a.).
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło