V SA/Wa 2284/07
WyrokWSA w Warszawie2008-04-04
Skład orzekający: Jolanta Bożek, Mirosława Pindelska, Andrzej Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych z powodu niezłożenia wniosku w ustawowym terminie, przy jednoczesnym podnoszeniu przez stronę okoliczności obiektywnych przeszkód w działaniu systemu elektronicznego, była zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego niezgodności przepisów z Konstytucją?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wykazały należytego zebrania i oceny materiału dowodowego, w szczególności nie odniosły się do wszystkich dowodów przedstawionych przez stronę, w tym zeznań świadków, oraz nie wyjaśniły okoliczności dotyczących rzekomych prób zalogowania się do systemu i obiektywnych przeszkód w jego działaniu. Brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i właściwego uzasadnienia decyzji stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka I S P Sp. z o.o. złożyła wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres [...] 2004 r. z opóźnieniem. Organy administracji odmówiły wypłaty dofinansowania, uznając, że wniosek został złożony po terminie, a terminy te mają charakter materialnoprawny i nie podlegają przywróceniu. Spółka podnosiła, że próby złożenia wniosku w terminie były nieskuteczne z powodu awarii systemu obsługi dofinansowań (SOD), co potwierdzali świadkowie. Organy administracji nie uwzględniły tych argumentów, opierając się na historii logowania do systemu i twierdząc, że nie było przeszkód technicznych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2008 r. w sprawie ze skargi I S P Sp. z o.o. z siedzibą we W na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra pracy i polityki Społecznej na rzecz I S P Sp. z o.o. z siedzibą we W kwotę [...] zł ( [...] ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi z dnia 2 sierpnia 2007r. wniesionej przez I .Sp. z o.o. jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r. Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych o odmowie I. Sp. z o.o. wpłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące [...] 2004r. oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wpłatę miesięcznego dofinansowania za okres [...] 2004r.
Rozstrzygnięcie oparte na następujących ustaleniach:
I Sp. z o.o. we W złożyła spóźniony wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania Wn-D za okres sprawozdawczy obejmujący [...] 2004r. Wniosek ten przesłano drogą elektroniczną w dniu [...] lipca 2004r. zamiast najpóźniej w dniu [...] lipca 2004r.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004r. Państwowy fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON Fundusz) odmówił stronie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wpłatę dofinansowania za tenże okres. Postanowienie zostało wydane na wniosek Y Sp. z o.o. we W z dnia [...] lipca 2004r. w którym stwierdzono, że dokument WN-D będący przedmiotem postępowania został przekazany do Funduszu za pośrednictwem SOD w dniu [...] lipca 2004r., z przekroczeniem terminów zawartych w ustawie o rehabilitacji (...)
Na skutek zażalenia strony z dnia [...] sierpnia 2004r. Minister Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004r. uchylił zaskarżone postanowienie PFRON w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...] Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych odmówił wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące [...] 2004r. oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za ten okres.
Pismem z dnia [...] stycznia 2005r. skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2004r. do Ministra Polityki Społecznej.
W dniu [...] lutego 2006r. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2004r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r. Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych odmówił I sp. z o.o. wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy [...] 2004r. oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za tenże okres. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż strona nie złożyła za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań (SOD) wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania (Wn-D) za okres sprawozdawczy obejmujący [...] 2004 r., w terminie przewidzianym w art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r., o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 z późn. zm.) tj. do 20 lipca 2004 r. Wniosek został przekazany do Funduszu za pośrednictwem SOD w dniu [...] lipca 2004 r., co potwierdza protokolarne sprawdzenie historii logowania się strony w SOD wraz z dokładnym określeniem czynności przez nią podjętych. Sprawdzeniem objęty został okres od 1 do 20 lipca 2004 r., to jest w terminie, kiedy strona mogła zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji (...) skutecznie złożyć wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące za okres [...] 2004 r. oraz dzień[...] lipca 2004 r. -data faktycznego (pierwotnego) złożenia do PFRON dokumentu Wn-D za ww. okres. Organ zaznaczył, iż konstrukcja Systemu Obsługi Dofinansowań pozwala na dokładne ustalenie momentów logowania się pracodawcy do systemu oraz określenia podejmowanych przez niego działań. Wszystkie dane niezbędne do przeprowadzenia opisanej czynności są w sposób ciągły gromadzone i przechowywane na serwerach administrowanych przez PFRON i były znane organowi orzekającemu od dnia ich powstania. PFRON wskazał, iż w okresie od 1 do [...] lipca 2004 r. I Sp. z o.o. we W bez przeszkód dokonywała za pośrednictwem SOD:
w dniu [...] i [...] lipca 2004 r. przeglądania dokumentów i odczytywania korespondencji,
w dniu [...] lipca 2004 r. przeglądania dokumentów,
w dniu [...] lipca 2004 r. przeglądania dokumentów i generowania certyfikatu,
w dniu [...] lipca 2004 r. przeglądania dokumentacji, i złożenia, przy wykorzystywaniu aplikacji SOD-offline dokumentu INF-D wraz z załącznikami MF-D-P (miesięczna informacja wraz z załącznikami dotyczącymi zgłoszonych pracowników niepełnosprawnych),
w dniu [...] lipca 2004 r. przeglądania dokumentów i złożenia przy wykorzystaniu aplikacji SOD-offline korekty do złożonej w dniu [...] lipca miesięcznej informacji oraz złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za [...] 2004 r.
Organ ustalił, iż w dniu [...] czerwca 2006 r. Zastępca Dyrektora Wydziału Finansowego, nadzorujący funkcjonowanie Systemu Obsługi Dofinansowań złożył oświadczenie do protokołu o braku przeszkód ze strony systemu informatycznego, w okresie przewidzianym przepisami do przesłania przez stronę dokumentu Wn-D za [...] 2004 r. Ponadto w/w stwierdził, iż w dniu [...] lipca 2004 r. kontaktował się z nim telefonicznie Dyrektor IT w Y Sp. z o.o., który poinformował go o niezłożeniu w terminie wniosku o wypłatę dofinansowania za [...] 2004 r. oraz zwrócił się z pytaniem o dalszy tryb postępowania, uzyskując informację, że konieczne jest złożenie stosownego wystąpienia w sprawie wraz z uzasadnieniem zaistniałej sytuacji.
Fundusz podkreślił, iż oświadczenie o braku przeszkód uniemożliwiających złożenie w ww. okresie dokumentacji za pośrednictwem SOD, także w formie protokołu z przeprowadzonego dowodu, uzyskał również od Kierownika projektu SOD z ramienia C S.A. w W - twórcy systemu, który wskazał, iż w okresie od [...] do [...] czerwca nie były prowadzone na serwerach obsługujących SOD jakiekolwiek prace modyfikacyjne, a wszelkie dane dotyczące składanej przez pracodawców dokumentacji znajdują się w posiadaniu PFRON i są przez niego administrowane. Organ wskazał, iż Kierownik projektu SOD z ramienia C S.A. w W został - na ponowny wniosek strony - przesłuchany raz jeszcze w jej obecności w dniu [...] października 2006 r. potwierdzając swoje uprzednio zaprotokołowane zeznania. Nie było zatem powodu do przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki i programowania na okoliczność działania programu informatycznego SOD oraz występowania w nim wad. Zwłaszcza, że wniosek strony obejmował badaniem okres począwszy od [...] stycznia do [...] lipca 2004r. Wskazany okres znacząco wykraczał poza ramy prowadzonego postępowania i nie miał związku ze sprawą dotyczącą terminu złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za [...] 2004r. Organ zaznaczył, iż we wspomnianym okresie strona wielokrotnie dokonywała szeregu czynności za pośrednictwem SOD, w tym bieżącego składania dokumentacji przy ubieganiu się o wypłatę dofinansowania i dofinansowanie to regularnie uzyskiwała. Bez znaczenia dla sprawy zdaniem organu pierwszej instancji, było powoływanie się przez stronę na fakt złożenia miesięcznej informacji za [...] 2004r.w dniu [...] lipca 2004r., oraz otrzymania wezwania do dokonania jej korekty i dokonania tejże korekty. Fakt złożenia informacji za [...] 2004 r. miał w niniejszej sprawie znaczenie jedynie przy ocenie merytorycznej kompletności i poprawności później złożonego wniosku o wypłatę dofinansowania, nie miał znaczenia zaś dla terminu jego złożenia. Wezwanie "do korekty" oznaczało jedynie konieczność dokonania przez ubiegającego się o dofinansowanie odpowiednich zmian warunkujących prawidłowość złożonych dokumentów i nie wpływało na termin do złożenia wniosku o dofinansowanie. Termin do złożenia miesięcznej informacji oraz termin do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania to dwa niezależne terminy, określone odrębnymi przepisami ustawy o rehabilitacji (...). Nie ma podstawy prawnej do wnioskowania, że wezwanie do usunięcia nieprawidłowości w złożonej informacji wpływa na ustawowo określony termin do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania. Złożenie w dniu [...] lipca 2004 r. dokumentacji za pośrednictwem SOD oraz odebraniu wezwanie do dokonania jej korekty świadczy jedynie, zdaniem organu pierwszej instancji, o prawidłowym funkcjonowaniu systemu umożliwiającego bieżące komunikowanie się strony z PFRON w tym dniu. Potwierdza to, przedstawiona przez stronę "[...] z dnia [...] stycznia 2005 r. sporządzona przez A S.A. jak również własne ustalenia organu, dokonane na podstawie posiadanych informacji, w trybie art. 77 § 4 Kpa.
Fundusz odrzucił przedstawione lub opisane przez stronę pozostałe dowody w postaci: dokumentu Wn-D za [...] 2004 r. z datą sporządzenia [...] lipca 2004 r., płyty CD z zapisem dokumentacji składanej przez stronę za pośrednictwem SOD, raportu z połączeń internetowych w Grupie kapitałowej [...] z dnia [...] lipca 2004 r. mającego potwierdzić próby składania dokumentu Wn-D w tym dniu (na wydruku obejmującym - zgodnie z tytułem dokumentu całość ww. "Grupy") Podkreślono, iż w przedstawionych raportach widoczna jest jedynie data, godzina oraz adres strony z którą nawiązywano połączenie, co zdaniem organu nie stanowi dowodu na składanie jakichkolwiek dokumentów za pośrednictwem SOD ani nawet na logowanie się na tej stronie, a jedynie na fakt, że pracownik którejś ze spółek "Grupy" dokonał połączenia ze stroną główną programu SOD.
Fundusz wskazał, iż właściwym stwierdzeniem ustaleń dokonanych przez Fundusz jest treść wystąpienia Y Sp. z o.o. - reprezentującej I Sp. z o.o. wystosowana bezpośrednio po przekazaniu do PFRON wniosku za [...] 2004 r., w dniu [...] lipca 2004 r., gdzie napisano "w dniu [...].07.2004 r. wraz z ponownie przesłanym dokumentem INF-D zawierającym wszystkie załączniki INF-D-P strona złożyła stosowny wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych". Informacje te zostały zawarte także we "Wniosku o przywrócenie terminu na złożenie wniosku Wn-D" z dnia [...] lipca 2004 r., który stał się podstawą do wydania przez PFRON pierwotnego rozstrzygnięcia w formie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2004 r. Organ wskazał, iż w/w wyjaśnienia, zostały następnie przez stronę zmienione - już po wydaniu przez PFRON w dniu [...] sierpnia 2004 r. postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za okres obejmujący miesiące [...] 2004 r. Zdaniem Funduszu nastąpiło to w związku z uzyskaniem przez stronę wiedzy o materialnoprawnym (a więc nieprzywracalnym) charakterze terminu do złożenia przedmiotowego wnioskuj.
Zdaniem Funduszu ustalenia dokonane podczas przeprowadzonych przesłuchań w dniu [...] grudnia 2006r. potwierdzają fakt przekazania dokumentu Wn-D za [...] 2004r. w dniu [...] lipca 2004r. czyli z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji.
Tym samym nie został dochowany termin przewidziany przez ustawodawcę do jego złożenia. Terminy wskazane w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej powyżej ustawy (w tym termin do składania wniosku o wypłatę dofinansowania) mają charakter materialnoprawną, są nieprzywracalne, a ich przekroczenie powoduje niemożność dofinansowania.
Pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. pełnomocnik I Sp. z o.o. złożył odwołanie od decyzji Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o prawie strony do dofinansowania za miesiące [...] 2004 r. ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie szeregu przepisów proceduralnych dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego, dokonania ustaleń faktycznych bez wskazania dowodów, nie omówienie wszystkich dowodów, błędów w ustaleniach faktycznych i wyciąganych wnioskach oraz bezpodstawną odmowę dowodu z biegłego z zakresu informatyki. Zarzuty odnosiły się do naruszenia art. 7, 77, 78, 79, 80, i 107 kpa. w zw z art. 66 ustawy o rehabilitacji oraz naruszenia art. 26a ust 1 i 3, 26c ust 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji.
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2006r. W uzasadnieniu decyzji podzielił pogląd organu pierwszej instancji odnośnie materialnoprawnego charakteru terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Organ wskazał, iż dla oceny skutków uchybienia terminów, o których mowa w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.) należy odnieść się do art. 26a ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym: "pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez Fundusz, o której mowa w art. 26b ust. 1 przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie. Zaznaczył, iż odwołanie do art. 26b ust. 1 ustawy oznacza odwołanie do następujących zasad prowadzenia ewidencji, wynikających z tego przepisu: ewidencję zatrudnionych osób niepełnosprawnych prowadzi Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, wykorzystując numer PESEL i NIP oraz przekazywane drogą elektroniczną do Funduszu informacje, z zastrzeżeniem art. 26c ust. 1 i 2 ustawy.
Ostatni z powołanych przepisów określa zakres danych ujmowanych w ewidencji, zawierając wymóg, by pracodawca: składał informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy oraz by składał wnioski o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy (art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2. Złożenie informacji w wymaganym terminie skutkuje nabyciem przez pracodawcę prawa do dofinansowania w zakresie wynikającym ze złożonej informacji, jednakże uprawnienie do otrzymania dofinansowania uwarunkowane jest dodatkowo złożeniem w ustawowym terminie wniosku o wypłatę dofinansowania za dwa miesiące - w wysokości w określonej w tym wniosku. Niezłożenie w ustawowym terminie wniosku skutkuje wygaśnięciem prawa do dofinansowania.
Możliwość otrzymania dofinansowania uzależniona jest od łącznego spełnienia warunku złożenia zarówno informacji, jak i wniosku w ustawowo wymaganych dla nich terminach. Oba terminy przewidziane w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy mają charakter materialny. Stąd nie może znaleźć do nich zastosowania art. 58 § 1 kpa, czyli instytucja przywrócenia terminu.
Organ uznał, iż wniosek o dofinansowanie został złożony po terminie, to jest [...] lipca 2004r. co potwierdza strona w swoim wniosku z [...] lipca 2004r. o przywrócenie terminu do złożenia Wn-D za [...] 2004r. podpisanym przez T.
Odniesiono się w nim do wezwania do dokonania korekty dokumentu INF-D z dnia [...] lipca 2004r., że SOD nie informuje jaki dokument nie został przyjęty, przez co spółka zmuszona była szukać jednego z zagubionych załączników. Wobec tego nie uzgodniła kwoty dofinansowania i nie został wysłany dokument WND. Spółka potwierdziła to ponownie w kolejnym wniosku z dnia [...] lipca 2004r. podpisanym przez przez Prezesa Zarządu [...] w którym informowała, iż w dniu [...].07.2004 r. wraz z ponownie przesłanym dokumentem INF-D zawierającym wszystkie załączniki INF-D-P złożyła wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych z uwagi na przekonanie, iż dopiero przyjęcie dokumentacji INF-D wraz z wszystkimi załącznikami może być podstawą do ustalenia prawidłowej wysokości przysługującego dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, Organ uznał, za niewiarygodne późniejsze twierdzenia osoby, która sygnowała jeden z powyższych wniosków, iż w dniu [...] lipca 2004r. podejmowano próby wysłania dokumentu WnD. Minister Pracy i Polityki Społecznej zaznaczył, iż z treści wskazanych wcześniej pism wyraźnie wynika, że w/w dokument ten został wysłany po terminie. Wskazał również, iż w dniu [...] lipca 2004 r. z Funduszem telefonicznie kontaktował się Dyrektor IT w Y Sp. z o. o., który poinformował o niezłożeniu w terminie wniosku WnD za [...] 2004 r. i zwrócił się z pytaniem o dalszy tryb postępowania. Ponadto w ocenie organu dowodu wysłania wniosku WnD w dniu [...] lipca 2004 r. nie stanowi również wydruk z przesłanej przez stronę płyty CD, zawierającej dokumentację składaną przez nią za pośrednictwem SOD. Zaznaczył, iż ze złożonego dokumentu WnD za miesiące [...] 2004 r. wynika jedynie, że wniosek ten w dniu [...] lipca 2004 r. został wypełniony, co nie jest równoznaczne z jego wysłaniem. Organ podkreślił, iż przesłany przez stronę raport z połączeń internetowych w "Grupie Kapitałowej [...] " z dnia [...] lipca 2004 r. może świadczyć, jedynie o dokonaniu połączenia ze stroną programu przez pracownika którejś ze spółek "Grupy Kapitałowej [...] W ocenie organu nie jest to dowód na składanie jakichkolwiek dokumentów za pośrednictwem SOD, ani nawet na logowanie się do systemu. Minister Pracy i Polityki Społecznej zaznaczył, iż strona nie dotrzymała materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku WnD o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres rozliczeniowy obejmujący miesiące [...] 2004 r., a przez to nie dopełniła wymogów formalnoprawnych i w konsekwencji utraciła prawo do otrzymania dofinansowania.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. I Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie art. 80 K.p.a, w związku z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 1071 ze zm.), poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że Spółka nie podejmowała w dniu [...] lipca 2004 r. prób zalogowania i przesłania za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania za okres [...] 2004 r., podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego, a szczególnie zeznań świadków, wynikają odmienne wnioski;
2. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a, w związku z art. 66 ustawy o rehabilitacji poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, iż SOD działał bezawaryjnie, zaś Spółka nie podejmowała w dniu [...] lipca 2004 r. prób zalogowania i przesłania wniosku Wn-D za okres [...] 2004 r.;
3. naruszenie art. 107 § 1 w związku z § 3 k.p.a., w związku z art. 66 ustawy o rehabilitacji poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, w której organ nie odniósł się należycie do zeznań świadków: T oraz B, z których wynika, że Spółka podejmowała w dniu [...] lipca 2004 r. próby zalogowania i przesłania za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania za okres [...] 2004 r., ani nie wskazał dlaczego ww. zeznaniom odmówił wiarygodności;
4. naruszenie art. 78 k.p.a, w związku z art. 66 ustawy o rehabilitacji poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność oceny działania programu informatycznego SOD oraz występowania w nim wad w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 20 lipca 2004 r., utrudniających lub uniemożliwiających przygotowanie i wysłanie do PFRON dokumentów, o których mowa w art. 26 c ustawy o rehabilitacji w sytuacji, gdy z materiałów zgromadzonych w sprawie, szczególnie z zeznań świadków: T oraz B, wynika, żp SOD działał wadliwie, a Spółka w dniu [...] lipca 2004 r. nie mogła przesłać wniosku Wn-D za okres [...] 2004 r. z przyczyn niezawinionych;
5. naruszenie art. 26 a ust. 1 i 3 ustawy o rehabilitacji poprzez odmówienie pracodawcy dofinansowania mimo spełnienia przez Spółkę warunków zakreślonych w tych przepisach;
6. naruszenie art. 26 c ust 1 pkt. 2 ustawy o rehabilitacji w zw. z sentencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 06.02.2007 r. (sygn. akt 25/06) poprzez odmówienie Spółce dofinansowania w sytuacji, gdy Spółka podjęła próby przesłania wniosku Wn-D w terminie, co z przyczyn niezależnych i niezawinionych przez Spółkę nie powiodło się na skutek niemożliwości zalogowania do Systemu Obsługi Dofinansowań; 7.
7. naruszenie art. 26 c ust 1 pkt. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji poprzez uznanie, że wezwanie Spółki do korekty informacji INF-D i wyznaczenie w tym celu dodatkowego, 7-dniowego terminu nie skutkowało jednocześnie przedłużeniem terminu do złożenia wniosku Wn-D, którego prawidłowe wypełnienie możliwe jest tylko po pozytywnym zweryfikowaniu przez SOD danych zawartych w INF-D.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż organ nie dostrzegł, że w wyroku z dnia 6 lutego 2007 r. (P 25/06) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 1a i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zakresie, w jakim ogranicza możliwość złożenia miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników oraz możliwość złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące tylko do formy transmisji danych w formie dokumentu elektronicznego, bez zapewnienia innego sposobu dokonania tych czynności w sytuacji, gdy skorzystanie z tej drogi transmisji danych stało się obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz z art. 69 Konstytucji. Skarżąca zaznaczyła, iż organy administracji nie mogą ograniczyć się jedynie do badania, czy pracodawca w zakreślonym terminie zdołał skutecznie przesłać drogą elektroniczną stosowną informację i wniosek, ale mają obowiązek zbadać i uwzględnić także sytuacje, w których, pomimo podjęcia przez pracodawcę prób i starań, przesłanie dokumentów za pośrednictwem SOD było obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione. Wskazano, iż skuteczne wysłanie wniosku za pośrednictwem SOD uzależnione jest od uprzedniego połączenia z Systemem, skutecznego zalogowania się oraz niezakłóconej transmisji danych, jest więc dopiero końcowym efektem procedury i nie nastąpi w przypadku jakichkolwiek nieprawidłowości na wcześniejszych etapach Skarżąca zaznaczyła, iż w celu wykazania okoliczności, iż w dniu [...] lipca 2004 r. podjęła próby przesłania wniosku Wn-D przedłożyła ona stosowne dowody w postaci:
dokumentu Wn-D za [...] 2004 r. z datą sporządzenia[...] lipca 2004,
płyty CD z zapisem dokumentacji składanej przez Stronę za pośrednictwem SOD, raportu z połączeń internetowych w "Grupie Kapitałowej [...] z dnia [...] lipca 2004 r., mającego potwierdzić próby składania dokumentu Wn-D w tym dniu. Zdaniem skarżącej przesłuchanie osób składających INF-D i Wn-D z jej ramienia , tj. B oraz T, na okoliczność sporządzenia i podjęcia w dniu [...] lipca 2004 r. próby przesłania za pośrednictwem SOD wniosku Wn-D, potwierdzają jednoznacznie twierdzenia Spółki.
Skarżąca zaznaczyła, iż organ drugiej instancji dokonał sprawdzenia historii logowania się Spółki do SOD i na tej podstawie wykluczył, iż takie logowanie w dniu [...] lipca 2004 r. miało miejsce. W ocenie Spółki nie oznacza to jednak, że nie podejmowane były przez nią takie próby, które okazały się nieskuteczne. Spółka wskazała, iż jej twierdzeniom w tym zakresie nie sprzeciwiają się zeznania świadka – P. Podniosła, iż wszystkie systemy informatyczne, w tym SOD, obarczone są możliwością wadliwego funkcjonowania. Brakuje po stronie SOD instrumentów mogących z pewnością wykluczyć, że Spółka podejmowała [...] lipca 2004r. próby zalogowania i przesłania Wn-D. Brak było także podstaw do oddalenia wniosku Spółki o sporządzenie opinii biegłego z zakresu informatyki i oprogramowania na temat prawidłowości funkcjonowania SOD, w sytuacji, gdy pewne okoliczności nie mogą być jednoznacznie potwierdzone, ani podważone przez PFRON.
Skarżąca podkreśliła, że zarówno z notatki służbowej, jak również z zeznania T - autorki pisma Y z dnia [...] lipca 2004 r. skierowanego do S - Zastępcy Dyrektora Wydziału Finansowego PFRON. Wynika jednoznacznie, że jego treść została napisana pod dyktando p. S . Okoliczności kontaktu ze strony Spółki z [...] w celu zapytania o dalszy tryb postępowania wynikający z niezłożenia skutecznie wniosku o dofinansowanie została także potwierdzona przez samego S, który udzielił Spółce informacji, iż konieczne jest złożenie stosownego wystąpienia w sprawie wraz z uzasadnieniem zaistniałej sytuacji.
Skarżąca zaznaczyła, iż przywołane w zaskarżonej decyzji fragmenty wniosku z dnia [...] lipca 2004 r. o przywrócenie terminu na złożenie wniosku Wn-D, potwierdzają jedynie, że Spółka zdołała przesłać przedmiotowy wniosek [...] lipca 2004 r., co jest bezsporne i nie podważa w żadnym stopniu faktu podejmowania dzień wcześniej nieskutecznych prób podobnie jak kontakt telefoniczny Dyrektora IT w I M Sp. z o.o. z Funduszem w dniu [...] lipca 2004 r.
Zdaniem spółki z powyższego wnika, iż wniosek nie został złożony [...] lipca 2004 r., a nie, że spółka nie podjęła próbę jego złożenia w tym dniu. Spółka zaznaczyła, iż podnoszone przez nią okoliczności braku możliwości skutecznego zalogowania się do SOD i przesłania wniosku Wn-D w dniu [...] lipca 2004 r., poza przywołanymi dowodami, uwiarygodnia także fakt wadliwości funkcjonowania Systemu. Umowa na przygotowanie systemu została zawarta w dniu [...] grudnia 2003 r., podczas gdy instytucja dofinansowań zaczęła funkcjonować od dnia [...] stycznia 2004r. Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, określające m. in. wzory informacji i wniosków, zostało ogłoszone 31 grudnia 2003 r., a weszło w życie 1 stycznia 2004 r.. zaś twórcy SOD, przygotowując System w grudniu 2003 r., działali bez znajomości wymogów i zasad, którym powinien on odpowiadać, aby spełniać warunki przewidziane przepisami prawa. Przed uruchomieniem SOD w dniu 1 stycznia 2004 r. nie nastąpił odbiór Systemu przez Zleceniodawcę - PFRON. W ocenie spółki powyższy fakt oraz miesięczny okres na przygotowanie Systemu, dowodzi, że instrument, za pomocą którego rozstrzygano o prawach i obowiązkach obywateli był zaledwie wersją robocza; produktem, który nie został ukończony i zweryfikowany. Podkreślono, iż odbiór pierwszych segmentów Systemu miał miejsce dopiero w kwietniu 2004 r., a więc po czterech miesiącach funkcjonowania, podczas których pracodawcy uzależnieni byli od funkcjonowania niedoskonałego programu. Ponadto zaznaczono, iż prace nad ukończeniem Systemu trwały jeszcze po udostępnieniu go użytkownikom, zaś odbiór poszczególnych segmentów Systemu odbywał się na przestrzeni całego roku 2004. co znajduje między innymi potwierdzenie w zeznaniach P oraz w wypowiedzi Prezesa PRFON, iż "wdrożenie SOD-u było realizowane w warunkach produkcyjnych na działającym systemie."
Dodatkowo Spółka powołała się na "Badania dotyczące Systemu Obsługi Dofinansowań" które zostały przeprowadzone przez X w marcu 2006 r. gdzie większość respondentów wskazała, iż miała problemy techniczne z logowaniem lub przesyłaniem danych za pośrednictwem SOD, co zdaniem skarżącej dowodzi, że fakty, na które powołuje się nie miały charakteru incydentalnego, a były powszechne.
Spółka wskazała, iż w dniu [...] lipca 2004 r. przesłała INF-D wraz z [...] załącznikami INF-D-P. SOD zakwalifikowała te dokumenty do korekty, na złożenie której wyznaczono Spółce 7 dni, w związku z tym przedłużono termin do złożenia ww. dokumentów do [...] lipca 2004 r. Przystępując do weryfikacji złożonych dokumentów, odjęła jednocześnie wysiłki, aby we własnym zakresie, bez obliczeń wynikających Systemu, określić kwotę dofinansowania do wynagrodzeń [...] pracowników niepełnosprawnych. Wynik tych obliczeń stanowił podstawę do sporządzenia wniosku
Wn-D i podjęcia próby przesłania wniosku do [...] lipca 2004 r. Podkreślono, iż samodzielne obliczanie przez pracodawcę kwoty dofinansowania, obarczone jest zawsze dużym marginesem błędu, gdyż opiera się na danych, które nie zostały sprawdzone przez System, a tylko System ma możliwość ich rzetelnej weryfikacji, szczególnie w przypadku pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych u więcej niż jednego pracodawcy. Spółka zaznaczyła, iż wielkość dofinansowania wykazana we wniosku Wn-D stanowi sumę kwot wynikających z poszczególnych INF-D-P, będących załącznikami do INF-D. W sytuacji, w której System zakwestionował prawidłowość złożonych informacji i zakwalifikował je do korekty, pracodawca składając wniosek w oparciu o dane, które nie zostały pozytywnie zweryfikowane, musi liczyć się z możliwością, że złoży go w sposób wadliwy. Wskazano także, iż nie można zgodzić się z poglądem, iż pracodawca ma obowiązek złożyć wniosek, pomimo świadomości, że zawiera błędne dane. Spółka zaznaczyła, iż mechanizm weryfikacji składanych informacji wprowadzono w celu uniknięcia błędów w zakresie wielkości należnego dofinansowania. Ponadto zaznaczono, iż gdyby więc Spółka złożyła świadomie wniosek na podstawie wadliwych informacji, które uzyskały status do korekty, wpisując kwotę "o którą wnioskuje" oświadczyłaby nieprawdę, złamałaby prawo i naraziła się na konsekwencje w postaci sankcji karnej. Gdyby zaś pod przymusem złożenia wniosku w terminie, ograniczyłaby wnioskowaną kwotę dochodzonego dofinansowania, wpisując dowolnie jakąkolwiek kwotę nie tylko poświadczałaby nieprawdę, ale także zmuszona byłaby "dobrowolnie" zrezygnować z części dofinansowania.
Skarżąca wskazała, iż składanie informacji INF-D nie jest samodzielnym obowiązkiem pracodawcy. W oderwaniu od pozostałych etapów procedury, a w szczególności od złożenia wniosku Wn-D, złożenie informacji INF-D nie rodzi jakichkolwiek praw lub obowiązków. Podstawowym celem złożenia ww. informacji INF-D jest określenie kwoty dofinansowania, co jest niezbędne dla realizacji dalszego etapu postępowania -przesłania Wn-D. Ponieważ dane z INF-D podlegają weryfikacji i analizie przez SOD, pracodawca nie może samodzielnie, przed tym zdarzeniem umieścić tych informacji we wniosku Wn-D, tym bardziej w sytuacji, gdy otrzymał informację o konieczności złożenia korekty tych danych.
Skarżąca zaznaczyła, iż ani INF-D, ani załączniki INF-D-P nie zawierają kwoty dofinansowania, tak ogólnej, jak również przypadającej na konkretnego pracownika. Zawierają natomiast dane niezbędne do wyliczenia tych kwot. System, weryfikując te dane, oblicza równocześnie kwotę należnego dofinansowania i podaje ją pracodawcy celem umieszczenia we wniosku Wn-D. Istotą obowiązku pracodawcy do złożenia INF-D oraz INF-D-P jest konieczność weryfikacji przez System danych potrzebnych do określenia dofinansowania do wynagrodzeń poszczególnych pracowników, a w konsekwencji łącznej kwoty należnego dofinansowania. Nieuprawnioną jest prezentowana przez PFRON interpretacja o całkowitej niezależności obowiązków złożenia informacji i wniosku oraz odrębności odpowiadających im terminów. Jej zdaniem nie można nakładać na pracodawców obowiązków, których wypełnienie stanowiłoby naruszenie bezwzględnych przepisów prawa i powodowałoby odpowiedzialność karną. Zdaniem spółki, do czasu skorygowania w wyznaczonym jej terminie informacji, nie mogła prawidłowo złożyć wniosku o wypłatę dofinansowania bez łamania prawa. W związku z tym nie można wymagać od niej, aby składała świadomie fałszywe oświadczenia tylko w celu zachowania terminu. Skarżąca zaznaczyła, iż wszczęcie procedury korekty złożonych informacji i wyznaczenie jej w tym celu określonego terminu obejmowało jednocześnie czynności dotyczące złożenia wniosku Wn-D. Zdaniem spółki przedłużenie terminu do złożenia miesięcznej informacji oznacza jednocześnie przedłużenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania, gdyż nie są to dwa zupełnie niezależne od siebie terminy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, aczkolwiek podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie Sąd oparł się również na powodach innych niż w niej wskazane.
Przedmiotem rozpoznania Sądu była zgodność z prawem decyzji wydanej przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej na podstawie art. 138 kpa. w związku z art. 127 § 2 kpa.
Podnieść należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany był ponownie rozstrzygnąć sprawę, czyli rozpatrzeć ją merytorycznie w jej całokształcie.
W wyniku takiego rozpatrzenia powinna być wydana decyzja zawierająca zarówno rozstrzygnięcie w odniesieniu do decyzji pierwszoinstancyjnej jak i uzasadnienie sporządzone wg treści art. 107 § 3 kpa zważywszy, że jest ono integralną częścią decyzji w myśl art. 107 §1 kpa.
Z uzasadnienia decyzji ma wynikać czy zebrano i rozpatrzono w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 kpa.
Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art. 11 kpa. zasady przekonywania. Jest też podstawą umożliwiającą kontrolę decyzji ze strony Sądu.
Do dokonania tej kontroli konieczne jest też przedstawienie Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych zawierających całokształt zgromadzonych w sprawie dowodów oraz odzwierciedlających wszystkie przeprowadzone czynności.
Przedstawione Sądowi akta administracyjne nie zawierają całokształtu materiału dowodowego, o którym mowa w uzasadnieniu decyzji, co uniemożliwia należytą kontrolę legalności decyzji.
Natomiast przedłożony w tych aktach materiał dowodowy nie w pełni został rozpoznany w myśl art. 107 § 3 kpa.
Podnieść należy, że przedmiotem rozstrzygania był wniosek I SP o.o. we W o wypłatę dofinansowania za okres sprawozdawczy [...] 2004r. na podstawie art. 26a ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, formalnie złożony drogą elektroniczną w dniu [...] lipca 2004r.
Zgodnie z art. 26c ust 1 i 2 tejże ustawy pracodawca powinien złożyć informację o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych – w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy oraz powinien złożyć wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące – w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy.
Możliwość otrzymania dofinansowania uzależniona jest od łącznego spełnienia warunku złożenia zarówno informacji, jak i wniosku w ustawowo wymaganych dla nich terminach. Terminy te mają charakter materialny, co oznacza brak możliwości ich przywrócenia.
Na datę składania przedstawionego wniosku przepis art. 26c ust 1 pkt 2 przewidywał jego złożenie wyłącznie w formie transmisji danych dokumentu elektronicznego.
Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt p 25/06 orzeczono, że art. 26.c ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 1a i ust. 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej w zakresie, w jakim ogranicza możliwość złożenia miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników oraz możliwość złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące tylko do formy transmisji danych w formie dokumentu elektronicznego, bez zapewnienia innego sposobu dokonania tych czynności w sytuacji, gdy skorzystanie z tej drogi transmisji danych stało się obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz art. 69. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Z powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wynika, że w stanie faktycznym opóźnienia pracodawcy w przekazaniu informacji, o których mowa w art. 26c ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej w formie transmisji danych w formie dokumentu elektronicznego z powodu awarii systemu elektronicznego - stosowanie przepisu art. 26c ust. 1 pkt 2 ust. 1a omawianej ustawy jest naruszeniem prawa materialnego, gdyż przepisy te, zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny i nie korzystają z domniemania zgodności ich z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy te, w zakresie jakim to uczynił Trybunał Konstytucyjny, zostały wyeliminowane z ustawy i nie miały mocy obowiązującej.
Trybunał Konstytucyjny obszernie uzasadnił, dlaczego te przepisy są niezgodne z powołanymi wzorcami konstytucyjnymi, a mianowicie art. 2, art. 3.2. ust. 1 i art. 69 Konstytucji RP.
Wskazana regulacja prawna - zdaniem Trybunału Konstytucyjnego - nie jest niezbędna dla ochrony i realizacji interesu publicznego, z którym pozostaje w związku. Niezbędne do realizacji wspomnianego celu publicznego są raczej instrumenty, pozwalające na należyte wywiązanie się przedsiębiorcy z nałożonych obowiązków w różnych sytuacjach, a więc również i w takich, w których z powodów losowych nie może dojść w określonym terminie do przekazania informacji w drodze elektronicznej transmisji danych.
Trybunał podkreślił również, że naruszona została zasada proporcjonalności poprzez zachwianie proporcji pomiędzy efektami kwestionowanej regulacji a zakresem ciężarów nakładanych na obywatela, gdy ciężarem związanym z obowiązkiem informacyjnym jest ryzyko utraty prawa do należnego pracodawcy dofinansowania z powodu niezłożenia w ustawowym terminie koniecznych wniosków i informacji w ustawowo określony sposób.
W przedmiotowej sprawie skarżąca podniosła w toku postępowania administracyjnego dwa powody faktycznego przesłania wniosku w dniu [...] lipca 2004r. Jeden to okoliczność, że Spółka w dniu [...] lipca 2004r. przesłała Funduszowi stosowną informację o zatrudnianiu niepełnosprawnych na druku INF-D wraz z [...] załącznikami INF-D-P. System SOD zakwalifikował te dokumenty do korekty, na złożenie której wyznaczono Spółce 7 dni, przez co został przedłużony termin do ich złożenia do [...] lipca 2004r.
Spółka podjęła wysiłki aby we własnym zakresie, bez obliczeń wynikających z systemu, określić kwotę dofinansowania do wynagrodzeń [...] pracowników niepełnosprawnych. Wynik tych wyliczeń stanowił podstawę do sporządzenia w dniu [...] lipca 2004r. wniosku Wn-D.
Spółka podjęła próbę przesłania wniosku ale próby zalogowania się były bezskuteczne. Jest to ta druga okoliczność podnoszona przez stronę, wskazująca na potrzebą ustalenia przez organ czy rzeczywiście taka próba miała miejsce i czy nie zaistniały obiektywne przeszkody w przekazaniu wniosku drogą elektroniczna.
Na tę okoliczność zostały przeprowadzone dowody w postaci zeznań zgłoszonych przez Spółkę świadków w osobach T, B i P.
Zarówno T. jak i B. twierdziły, iż podejmowano próby wysłania wniosku [...] lipca 2004r. ale nie było można skutecznie zalogować się. Potwierdzały fakt skutecznego przesłania wniosku w dniu [...] lipca 2004r., co jest niesporne w sprawie.
Świadek P– kierownik projektu realizacji Systemu Obsługi i Dofinansowań z ramienia C S.A. – twórcy programu nie potrafił wyjaśnić, czy sama próba logowania jest widoczna w systemie informatycznym PFRON, bez znajomości zakresu logowania.
Twierdzenia powyższe nie zostały omówione w uzasadnieniu organów.
Organ pierwszej instancji ogólnie tylko stwierdził, że przesłuchania w dniu [...] grudnia 2006r. (data wskazuje na T. i B.) potwierdziły fakt przekazania Wn-D w dniu [...] lipca 2004r., a sam dowód był zgłoszony w celu przewlekania postępowania.
Organ ten ustalił, że konstrukcja systemu Obsługi Dofinansowania pozwala na dokładne ustalenie momentu logowania się pracodawcy do systemu oraz określenie podejmowanych przez niego działań – pomijając milczeniem twierdzenia świadków o kłopotach z zalogowaniem się oraz nie odnosząc się do tego czy sama próba logowania też jest uwidoczniona w systemie.
Organ pierwszej instancji ustalił, że [...] lipca 2004r. nie było przeszkód ze strony systemy do przesłania przez stronę dokumentu Wn-D opierając się na oświadczeniu do protokołu z dnia [...] czerwca 2006r. złożonego przez Zastępcę Dyrektora Wydziały Finansowego, nadzorującego funkcjonowanie systemu Obsługi Dofinansowań.
Osoba ta miała twierdzić ponadto, że w dniu [...] lipca 2004r. kontaktował się z nią telefonicznie Dyrektor IT w Y Sp. z o.o., który poinformował jego o niezłożeni w terminie wniosku, pytał o dalszy tryb postępowania.
W aktach sprawy brak powołanego dowodu.
W aktach brak jest również pisma strony z wnioskami dowodowym z dnia [...] listopada 2004r., w tym załączonych do niego wyjaśnień Dyrektora IT (Informatyki Telekomunikacyjnej) K, na które powołuje się strona w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.
Organ pierwszoinstancyny w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że strona podniosła trudność w przesłaniu wniosku droga elektroniczną w dniu [...] lipca 2004r. wyłącznie na użytek tego postępowania po otrzymaniu odpisu postanowienia z dnia [...] sierpnia 2004r., w którym PFRON odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wypłatę dofinansowania.
Organ podniósł, że postępowanie toczy się od dłuższego czasu i w sprawie zapadło kilka orzeczeń odpowiednie rozstrzygających wnioski strony i uchylających te orzeczenia.
W aktach sprawy brak jest przywołanych orzeczeń tj. postanowienie PFRON z [...] sierpnia 2004r.:
• zażalenia na nie
• postanowienie Ministra Polityki Społecznej z [...] grudnia 2004r. uchylającego powyższe postanowienie
• decyzji rozstrzygającej wydanej przez PFRON w dniu [...] grudnia 2004r.
• odwołanie od niej
• decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2006r. uchylającej decyzje PFRON i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W aktach brakuje również dokumentu wskazującego na legitymacje innego podmiotu prawnego występującego w imieniu strony postępowania. Stroną postępowania jest I Sp. z o.o. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania został złożony w dniu [...] lipca 2004r. przez Spółkę Y Sp. z o.o. we W
Na treść tego wniosku i zawarte w nim stwierdzenie, że wniosek o wypłatę dofinansowania został złożony z opóźnieniem z uwagi na potrzebę weryfikacji informacji nieprzyjętej przez system w dniu [...] lipca 2004r. powołuje się organ bez wskazania na czym oparł ustalenie umocowania do reprezentowania strony i jaki był zakres tego umocowania.
Organ drugiej instancji pomimo, iż otrzymał odwołanie strony z zarzutami niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nieprzeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, naruszenia art. 107 § 1 i § 3 kpa. ustalił, iż wniosek o wypłatę dofinansowania został wniesiony po terminie, co potwierdza treść wniosku o przywrócenie terminu (tego wniesionego przez inny podmiot prawny) oraz treść pisma T z dnia [...] lipca 2004r. , w którym wnosiła o przedłużenie terminu do złożenia wniosku z uwagi na wezwanie do korekty dokumentu INF-D, konieczność poszukiwania zagubionego załącznika, nieuzgodnienia dofinansowania i niewysłania dokumentu WND.
Stwierdził, że trudno uznać za wiarygodne późniejsze twierdzenie osoby, która sygnowała jeden z powyższych wniosków. Daje to podstawę Sądowi jedynie do przyjęcia, iż zakwestionowao zeznania świadka T. Co do pozostałych zeznań organ ten w ogóle się nie odniósł. Przywołał natomiast okoliczność, bez wskazania podstawy jej ustalenia, iż w dniu [...] lipca 2004r. z Funduszem kontaktował się Dyrektor IT I M Sp. z o.o., który informował o niezłożeni wniosku w terminie i pytał o dalszy tryb postępowania. Prawdopodobnie chodziło o oświadczenie do protokołu z dnia [...] czerwca 2006r., na które powołuje się organ pierwszej instancji, a którego brak w aktach sprawy.
Organ uznał, że zarówno wydruk z przesłanej prze stronę CD zawierającej dokumentację składaną przez stronę świadczy jedynie, że wniosek Wn-D został w dniu [...] lipca 2004r. wypełniony, co nie jest równoznaczne z jego wysłaniem, a raport z połączeń internetowych w "Grupie Komputerowej [...]" świadczy, że [...] lipca 2004r. było połączenie ze stroną programu, ale nie jest to dowód na składanie jakichkolwiek dokumentów za pośrednictwem SOD, ani nawet na logowanie się do systemu. Brakuje odniesienia się do powoływanej przez stronę nieskutecznej próby zalogowania się oraz do okoliczności, czy system taką próbę odnotowywał.
W tych warunkach przy niedotrzymaniu materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku słuszna jest zdaniem organu odmowa wypłaty dofinansowania i brak możliwości stosowania art. 58 kpa., czyli instytucji przywrócenia terminu.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że jedynie ustalenie organu co do materialnoprawnego charakteru terminu do wniesienia wniosku o dofinansowanie oraz niemożność jego przywrócenia z art. 58 kpa. dają się w pełni skontrolować w postępowaniu sądowym.
Odnoszą się one do wykładni prawa.
Wykładnia ta jest prawidłowa.
Natomiast w zakresie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ w warunkach nie odniesienia się do wszystkich przeprowadzonych dowodów (zeznań świadków), powoływanie się na ustalenia w oparciu o dowody, których nie ma w aktach sprawy i które nie są faktami notoryjnymi, nie odniesienia się do wszystkich twierdzeń i zarzutów podniesionych w odwołaniu (np. powoływanie się przez stronę na wnioski dowodowe z brakującego w aktach sprawy jej pisma z [...] listopada 2004r. w tym oświadczenia K.) stanowi o uchybieniach procesowych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim braki w dokumentach akt administracyjnych czynią kontrolę Sądu niemożliwą do pełnego jej przeprowadzenia i dokonania prawidłowej oceny legalności decyzji , jak również odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą.
Brak należytego uzasadnienie, oceny materiału dowodowego zebranego sprawie i zawartego w aktach administracyjnych jest naruszeniem art. 107 § 3 kpa., naruszeniem art. 77 § 1 kpa. stanowiącym, że organ administracji publicznej jest obowiązany wyczerpująco rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowiska stron, czy też je podważa. Brak ten jest też naruszeniem zasady przekonywania z art. 11 kpa.
Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia jej właściwą kontrolę ze strony Sądu. Pogląd taki wyrażał Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie, tak na gruncie przepisów ordynacji podatkowej, jak i na gruncie kpa. (np. ISA 1320/01 z 7 stycznia 2003r.) NSA podkreślał, iż zgodnie z przepisem 107 §3 kpa. organ administracji jest obowiązany podać w uzasadnieniu faktycznym decyzji m.in. dowody, na których się oparł jak i przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Za koniecznością sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymaganiom określonym w art. 107 §3 kpa. w przedmiotowej sprawie przemawia również fakt, iż podnoszona przez stronę okoliczność niemożności zalogowania się i przesłania wniosku o dofinansowanie w dniu [...] lipca 2004r. z przyczyn obiektywnych sprowadza się do potrzeby ustalenia czy rzeczywiście doszło do takiego zdarzenia, a jeżeli tak, to w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 5 lutego 2007r. T 25/06 zastosowanie przepisu sankcyjnego (art. 26c ustawy) pozbawiającego pracodawcę dofinansowania nie znajdowałoby uzasadnionych podstaw.
Z tych względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza w/w. przepisy postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.
W ponownie prowadzonym postępowaniu należy wyeliminować powyższe wadliwości w rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy oraz w przedstawieniu Sądowi akt administracyjnych .
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącej zwrot kosztów w wysokości 200 zł wpisu sądowego, 240 zł kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 zł z tytułu opłaty od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło