V SA/Wa 110/08
WyrokWSA w Warszawie2008-04-07
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Krystyna Madalińska - Urbaniak, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, jeśli strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu, a doręczenie wezwania nastąpiło do dorosłego domownika?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a doręczenie wezwania do dorosłego domownika było skuteczne zgodnie z art. 43 KPA, co oznacza, że termin do uzupełnienia braków biegnie od daty odbioru przez domownika.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich. Wezwano ją do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jednak wezwanie zostało doręczone jej ojcu, który był dorosłym domownikiem. Skarżąca nie uzupełniła braków w terminie i złożyła wniosek o przywrócenie terminu, powołując się na urlop wypoczynkowy. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za nieuprawdopodobniony, a doręczenie za skuteczne. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów KPA dotyczących przywrócenia terminu i doręczeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A.D. – D. na postanowienie Dyrektora M. Oddziału ARIMR w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. oddala skargę.
Przedmiotem skargi z [...] listopada 2007 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. D.-D. jest postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2007 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2006 r. o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Skarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Pismem z [...] maja 2006r. Skarżąca A. D.-D. złożyła zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, (Dz. U. z 2004r. Nr 6 poz. 40 ze zm.), wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania - zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 73, poz. 657, ze. zm.) na rok 2006.
W dniu [...] lipca 2006r. wezwano Wnioskodawczynię, w trybie art. 64§ 2 ustawy z dnia z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.- dalej "k.p.a"), do usunięcia braków formalnych ww. wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Jednocześnie pouczono, iż nie usunięcie braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Przedmiotowe wezwanie zostało prawidłowo doręczone w dniu [...] sierpnia 2006r.
Pismem z [...] sierpnia 2006r. Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków wniosku, dopełniając jednocześnie czynności, dla której uchybiła terminowi.
Po rozpoznaniu sprawy, postanowieniem nr [...] z [...] października 2006r. Kierownik Biura Powiatowego ARIMR odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku złożonego przez A. D.-D. stwierdzając, iż Wnioskodawczym nie wypełniła przesłanek z art. 58 k.p.a.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia na powyższe postanowienie, Organ II instancji postanowieniem z [...] października 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślono, iż w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych rozstrzygnięcie Organu I instancji jest prawidłowe. Powołując się na treść art. 58 k.p.a wskazano, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a tego Wnioskodawczyni - zdaniem Organu - nie uprawdopodobniła. Jednocześnie podniesiono, iż wezwanie do uzupełnienia braków wniosku zostało doręczono prawidłowo, dorosłemu domownikowi, tj. W. D., ojcu Wnioskodawczyni.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zarzuciła:
- błędną interpretację art.58 § 1 kpa oraz naruszenie art.8 kpa, mające wpływ
na wynik sprawy;
- błędne zastosowanie art.43 kpa oraz niezastosowanie art.77 § 1 kpa
mającego wpływ na wynik sprawy.
Rozwijając motywy skargi Skarżąca podniosła m.in., iż w dacie doręczenia wezwania do uzupełnienia braków wniosku przebywała wraz z dzieckiem na wakacjach kilkaset kilometrów od miejsca zamieszkania. Zwróciła także uwagę, iż Organ nie wykazał, że dorosły domownik zobowiązał się doręczyć pismo adresatowi w dniu jego odbioru od listonosza lub nie później niż w terminie wskazanym w wezwaniu do usunięcia braków. Zdaniem Skarżącej, jedynie w przypadku udowodnienia tej okoliczności, a także dowiedzeniu się, że w ww. terminie Skarżąca otrzymała pismo, organ mógłby liczyć termin do uzupełnienia braków od dnia doręczenia wezwania domownikowi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARIMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku - decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W sprawie bezspornym pozostaje to, iż Skarżąca nie zachowała terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Stosownie do art. 58 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniając jednocześnie czynność, dla której określony był ten termin. W powołanym przepisie zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Brak winy w uchybieniu terminu procesowego jest podstawowym warunkiem wymaganym do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności strony przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego nie jest więc dopuszczalne, jeżeli strona nie uprawdopodobni, że uchybienie terminu nie zostało przez nią zawinione. Przy ocenie przyczyny uchybienia terminu należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy, [ v. postanowienie SN z 14 stycznia 1972 r., sygn. II CRN 448/71, OSP Nr 7-8, poz. 144]. O braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego można w związku z tym mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dokonanie czynności w zakreślonym terminie stało się niemożliwe z powodu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia, oraz że po ustaniu tej przeszkody strona w ciągu siedmiu dni wniosła o przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego
terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie to nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, [ v. wyrok NSA z 14 stycznia 2000 r., sygn. I SA/Gd 794/99, Lex nr 40381]. Dopuszczenie się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jej winy, a tym samym nie uzasadnia przywrócenia terminu.
Biorąc powyższe pod uwagę należy podzielić stanowisko Organu, iż Skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybiła terminowi bez swojej winy. Skarżąca powołała się na fakt przebywania na urlopie wypoczynkowym poza miejscem zamieszkania. Na okoliczność tę jednak nie przedstawiła żadnych dokumentów.
Skarżąca wskazała ponadto, iż organ nie wykazał, iż dorosły domownik (ojciec skarżącej) zobowiązał się doręczyć pismo adresatowi w dniu odbioru wezwania od listonosza lub nie później niż w terminie wskazanym w wezwaniu do usunięcia braków. Z powyższym zgodzić się nie można. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku zostało doręczone na adres wskazany przez Skarżącą. Odbiór pisma pokwitował dorosły domownik - ojciec Skarżącej (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych). W myśl przepisu art.43 kpa (zd.1) w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Określony w cyt. powyżej przepisie sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało doręczone (vide wyrok NSA z 14.03.2007r. sygn. akt II GSK 315/06, LEX nr 321253). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w ocenie zachowania terminu do wniesienia środka zaskarżenia ( w tym przypadku do uzupełnienia braków formalnych) uznaje się za miarodajną datę przyjęcia pisma przez dorosłego domownika, nie biorąc pod uwagę tego, czy faktycznie wywiązał się on z obowiązku dostarczenia adresatowi pisma w odpowiednim czasie.
W tej sytuacji należy uznać, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a ocena organu, iż Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojego zawinienia nie może zostać uznana za dowolną i mieści się w granicach swobodnego uznania.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec braku podstaw do przyjęcia zasadności zarzutów podnoszonych w skardze, z mocy art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło