I OSK 1152/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-08-06

Skład orzekający: Jan Kacprzak, Małgorzata Jaśkowska, Paweł Miładowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z 1973 r. odmawiającej przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) jest możliwe, mimo że prawo użytkowania wieczystego zostało następnie ustanowione na rzecz osoby trzeciej na podstawie umowy, a nie decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nawet jeśli prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione na rzecz osoby trzeciej na podstawie umowy, a nie decyzji administracyjnej, nie stanowi to przeszkody do stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji odmawiającej przyznania tego prawa. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy pierwotna decyzja była dotknięta rażącym naruszeniem prawa, a samo ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz podmiotu trzeciego, nawet na podstawie umowy, nie zawsze oznacza nieodwracalne skutki prawne uniemożliwiające stwierdzenie nieważności wadliwej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1973 r., która odmówiła przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji w części, w której nie można było jej wykonać z powodu nieodwracalnych skutków prawnych (przejście prawa użytkowania wieczystego na osoby trzecie), a w pozostałej części stwierdziło nieważność z powodu rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Kacprzak Sędziowie NSA Małgorzata Jaśkowska Paweł Miładowski (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 2022/07 w sprawie ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2007r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. stwierdziło, że decyzja Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy nr [...] z dnia [...] lutego 1973 r. w części obejmującej w chwili obecnej działkę nr ew. [...] z obrębu [...] o pow. 387m2 - została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie można stwierdzić jej nieważności w tej części z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. W pozostałej części stwierdzono nieważność wskazanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. z 1945r., nr 50, poz. 279 ze zm., dalej: dekret warszawski). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...] nr hip. [...], stanowiła współwłasność P. i F. K., którzy w dniu [...] stycznia 1949r. złożyli do Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy wniosek o przyznanie własności czasowej przedmiotowego gruntu. W 1952r. obaj współwłaściciele nieruchomości zmienili nazwisko z K. na K. Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lutego 1973r. odmówiło przyznania P. i F. K. prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...] nr hip. [...]. Stwierdzono bowiem, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren przy ul. [...] przeznaczony został pod budowę Zespołu Hoteli Robotniczych. W dniu [...] lipca 2006r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wpłynął wniosek J. K., B. L., K. K., Z. K.-B. oraz A. Ś. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Narodowej m. st. Warszawy z dnia [...] lutego 1973r., którą odmówiono dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] nr hip. [...]. Organ ustalił, że w skład dawnej nieruchomości nr hip. [...] wchodzą obecnie działki: nr ew. [...],[...] i [...] z obrębu [...] będące w użytkowaniu wieczystym PU [...] Sp. z o. o. (dalej: [...] ); oraz działki nr ew. [...] i [...] z obrębu [...], nr ew. [...] z obrębu [...] i nr ew. [...] z obrębu [...] w zarządzie trwałym ZDM; i nr ew. [...] z obrębu [...], będąca własnością "[...]" Sp. z o.o. Po rozpatrzeniu wniosku PU[...] o ponowne rozpoznanie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2007r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że przedmiotem rozważań o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, może być jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Wskazano zatem, że zgodnie z art. 7 dekretu warszawskiego gmina ma obowiązek uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, jego następców prawnych lub osób prawa jego reprezentujących, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Z przepisu tego wynikał obowiązek organu administracji rozpatrującego wniosek nie tylko uzyskania informacji o przeznaczeniu określonej nieruchomości w planie zabudowania, lecz także obowiązek wnikliwego rozważenia czy istnieje możliwość realizowania nadal przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w tym planie dla danej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie podkreśliło, że aby odmówić byłemu właścicielowi prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości organ musiał udowodnić, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela w żadnym wypadku nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według aktualnie obowiązującego planu zabudowy. Jednakże organ pierwszej instancji nie przeprowadził w tym zakresie postępowania dowodowego i nie wykazał sprzeczności pomiędzy korzystaniem z gruntu przez dotychczasowego właściciela, a przeznaczeniem gruntu zgodnie z obowiązującym w dniu wydania orzeczenia planem zabudowy. Wskazany art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego nie dawał organowi administracji możliwości swobodnej oceny zawartych w nim przesłanek ani też działania w ramach uznania administracyjnego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w niniejszej sprawie nie przeprowadzono koniecznego postępowania. Oceniając sprawę ponownie, uznano ustalenia zawarte w decyzji z [...] kwietnia 2007r. odnoszące się do oceny zaistnienia w sprawie przesłanki art. 7 dekretu warszawskiego w kontekście ustaleń Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Warszawy zatwierdzonego w dniu [...] lipca 1969 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stwierdziło, że biorąc po rozwagę zapisy Planu, nie było podstaw do odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego w całości, co tym samym dowodzi wadliwości decyzji Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia [...] lutego 1973 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem organu stwierdzenie nieważności omawianej decyzji niedopuszczalne jest jedynie w części dotyczącej dz. ew. nr [...] z obrębu [...], której własność przeszła na rzecz osób trzecich. Dlatego mimo że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie orzekło, że w tej części zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, to odstąpiło od stwierdzenia jej nieważności. W pozostałym zakresie natomiast stwierdzono nieważność, uznając że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a jednocześnie nie występuje przesłanka w postaci nieodwracalnych skutków prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stwierdziło, że z akt sprawy wynika, że PU[...] nabyło prawo użytkowania wieczystego działek ew. nr [...],[...],[...] z obrębu [...] na mocy decyzji Zarządu Związku Dzielnic-Gmin Warszawy nr [...] z dnia [...] marca 1994r., natomiast Spółka "[...]" stała się właścicielem działki nr ew. [...] z obrębu [...] na mocy umowy sprzedaży zawartej w dniu [...] listopada 2005 r. Zatem działka nr ew. [...] została zagospodarowana i rozdysponowana w sposób, który można ocenić z punktu widzenia organów administracji jako trwały. PU[...] stało się natomiast użytkownikiem wieczystym działek ew. nr [...],[...] i [...] z obrębu [...], w drodze umowy przenoszącej na okres do dnia [...] grudnia 2089 r., na warunkach ustanowionych dla dotychczasowego użytkownika wieczystego zawartej z Miastem Stołecznym Warszawa na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2000 r., jednakże, zdaniem organu, nie wpływa to na treść wydanego rozstrzygnięcia. Albowiem w § 9 powyższego aktu notarialnego: "Strony oświadczają, że niesporny jest fakt nie wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych opisanych w § 2 tej umowy, w związku z likwidacją w trybie art. 37 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 299 z późn. zm.), w związku z art. 64 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 118 poz. 516 z późn. zm.) uwłaszczonego na tych nieruchomościach przedsiębiorstwa pod nazwą Przedsiębiorstwo Usług Socjalnych i Mieszkaniowych w Warszawie, prawo to ustanowione jest na okres do dnia [...] grudnia 2089 r. i zostanie przeniesione przez dysponujące nim Miasto na Spółkę". Przy czym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stwierdziło, że wprawdzie PU[...] nie jest ogólnym następcą prawnym Przedsiębiorstwa Usług Socjalnych i Mieszkaniowych w Warszawie, to jednak jest następcą prawnym tego przedsiębiorstwa jako użytkownika wieczystego przedmiotowej nieruchomości, które zostało ustanowione na rzecz Przedsiębiorstwa Usług Socjalnych i Mieszkaniowych w Warszawie w wykonaniu decyzji Zarządu Związku Dzielnic-Gmin Warszawy nr [...] z dnia [...] marca 1994r. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła PU[...] zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, art. 37 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. z 1990r., nr 51, poz. 298 ze zm., dalej: u.p.p.p.) w zw. z art. 64 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych oraz art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a także naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 kwietnia 2008r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 2022/07 oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie nr [...] z dnia [...] września 2007r. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd I instancji uznał, że przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest wyłącznie ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi dotknięta jest którąkolwiek z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w powołanym przepisie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podzielono stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, że stosownie do art. 7 dekretu warszawskiego, gmina obowiązana była uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, jeżeli korzystanie z gruntu dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Z przepisu tego wynikał nie tylko obowiązek uzyskania informacji o przeznaczeniu określonej nieruchomości w planie zabudowania, lecz także wnikliwego rozważenia, czy istnieje możliwość realizowania nadal przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w tym planie dla danej nieruchomości. Zdaniem Sądu I instancji organ prawidłowo uznał, że brak było jednoznacznych podstaw do nie uwzględnienia wniosku w całości. Wadliwość decyzji Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia [...] lutego 1973r., polegała na nie wskazaniu planu, z którym – w ocenie organu – nie dało się pogodzić korzystania z gruntu przez dotychczasowych właścicieli. Sąd I instancji podzielił stanowisko wyrażone w kontrolowanym orzeczeniu, że jest to wystarczająca przesłanka do uznania, że doszło do rażącego naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 1973r. Obowiązkiem organu było bowiem uzyskanie informacji o przeznaczeniu danej nieruchomości, a ponadto wnikliwe rozważenie możliwości realizowania funkcji określonych w planie. Sąd podzielił również pogląd organu w kwestii wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Powołując się na utrwalone orzecznictwo wskazano, że jeśli umowa o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego została zawarta na podstawie decyzji administracyjnej, to skutki prawne ustanowienia tego prawa, związane są z decyzją o ustanowieniu użytkowania wieczystego, a nie z decyzją o odmowie przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) gruntu warszawskiego. Ponadto skutki prawne decyzji administracyjnej są dopiero wówczas nieodwracalne, gdy nie ma możności uruchomienia drogi postępowania administracyjnego w celu ich odwrócenia . Z tych względów przyjęto, że samo ustanowienie na rzecz osoby trzeciej użytkowania wieczystego gruntów warszawskich umową zawartą na podstawie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie nie powoduje nieodwracalności skutków prawnych decyzji o odmowie przyznania byłemu właścicielowi tych gruntów prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. W skardze kasacyjnej PU[...] wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wyrokowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy brak było jednoznacznych przesłanek do przyjęcia że znajdują one zastosowanie. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz art. 134 § 1 i art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, wykroczenie poza zakres podstaw zaskarżenia i zawarcie wskazań co do dalszego postępowania. Uzasadniając skargę kasacyjną, wskazano na błędne ustalenie, że doszło do rażącego naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, skoro nie można jednoznacznie stwierdzić, jakie uchybienia popełniono w postępowaniu poprzedzającym odmowę uwzględnienia wniosku dawnych właścicieli. Ponadto podniesiono, że Sąd I instancji przekroczył uprawnienie odnośnie wskazań i oceny prawnej co do dalszego postępowania, poprzez wskazanie sposobu załatwienia wniosku dawnych właścicieli. Kasator zarzucił również, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka nieodwracalnych skutków prawnych, albowiem użytkowanie wieczyste na rzecz PU[...] powstało na mocy umowy, a nie decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej powinny zatem zostać powołane konkretne przepisy prawne, którym zdaniem skarżącego, uchybił sąd administracyjny rozpoznający sprawę w I instancji. W uzasadnieniu skargi powinny zostać natomiast wskazane argumenty przemawiające za takim zarzutem uchybienia, a w przypadku gdy podnoszone jest uchybienie przepisom postępowania, wskazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. W odróżnieniu od Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny nie bada całokształtu sprawy z punktu widzenia stanu prawnego, lecz jedynie zasadność przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Jak wynika z powyższego zakres kontroli jest ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Odstępstwem od tej zasady jest badanie z urzędu, czy nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi sądu I instancji zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego. Co do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na wadliwość tak skonstruowanego zarzutu polegającą na wskazaniu przepisu, który nie został zastosowany przez Sąd I instancji. Powołany art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. przewiduje, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie tego przepisu byłoby więc uzasadnione, gdyby mimo stwierdzenia przez Sąd w zaskarżonym wyroku naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy nie doszło do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia (por. wyroki NSA z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 284/04, publ.: LEX nr 174019 i z dnia 3 listopada 2005 r. sygn. akt FSK 2525/04, pub.: LEX nr 187979). Twierdzenia kasatora jakoby powstały nieodwracalne skutki prawne uznać należy za nieuzasadnione. W świetle materiału zgromadzonego w aktach sprawy błędne jest stanowisko, jakoby to PU[...] uzyskało prawo użytkowania wieczystego w oderwaniu od decyzji administracyjnej z 29 marca 1994r. wydanej na Przedsiębiorstwo Usług Socjalnych i Mieszkaniowych. Jak wynika bowiem z treści – powoływanego jedynie wybiórczo przez kasatora – aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2000r., obie strony tej umowy oświadczyły, że prawo użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości ustanowione do dnia [...] grudnia 2089r. nie wygasło i zostaje przeniesione na PU[...] przez Miasto Stołeczne Warszawę (§ 9 umowy z [...] lipca 2000r.). Wynika z tego wprost, że w tym zakresie umowa wskazywała jedynie następcę prawnego, który wstąpił jako użytkownik wieczysty w miejsce Przedsiębiorstwa Usług Socjalnych i Mieszkaniowych w Warszawie. Powyższa umowa nie oddawała gruntu należącego do jednostki samorządu terytorialnego w wieczyste użytkowanie, nie ustanawiała tego prawa, określała jedynie, że prawo to przechodzi na wskazany w niej podmiot. Co więcej podmiot ten powstał z przekształcenia dotychczasowego użytkownika wieczystego, który podlegał transformacji na podstawie przepisów art. 37 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.p.p. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma wątpliwości, że między zlikwidowanym Przedsiębiorstwem Usług Socjalnych i Mieszkaniowych w Warszawie, a PU[...] nie zachodzi następstwo prawne pod tytułem ogólnym. Nie oznacza to jednak, że nowoutworzona spółka nie jest następcą w zakresie użytkowania wieczystego, którego źródłem była decyzja administracyjna z dnia 29 marca 1994r. Pogląd taki znajduje oparcie w wywodach Sądu Najwyższego (por. uchwała 7 sędziów SN z 14.03.1995r., sygn. akt III CZP 165/94, publ.: OSNC 1995/6/87, wyrok SN z 14.09.1995r., sygn. akt I CRN 136/95, publ.: Prok. i Pr. 1996/5/35), a co więcej same umawiające się strony dały temu wyraz w § 9 umowy z [...] lipca 2009r., poprzez przyjęcie, że użytkowanie wieczyste nie wygasło. Istotne znaczenie dla przyjęcia że nastąpiła kontynuacja stosunku powstałego na mocy decyzji ma również okres użytkowania wieczystego ustanowionego do [...] grudnia 2089r. Data ta jest powtórzeniem zapisu orzeczenia z dnia [...] marca 1994r. (ustanawiającego użytkowanie wieczyste od [...] grudnia 1990r.) i wynika wprost z treści art. 236 §1 k.c., który stanowi, że oddanie gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste następuje na okres dziewięćdziesięciu dziewięciu lat. Podniesiony przez kasatora zarzut naruszenia art. 134 §1 p.p.s.a. nie znajduje uzasadnienia. Przepis ten określa, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że z akt sprawy nie wynika, aby Sąd I instancji uchybił tej regulacji. Ustosunkowując się do twierdzenia skarżącej, że przekroczone zostały podstawy zaskarżenia należy podnieść, że obowiązek rozstrzygnięcia w granicach sprawy jest szerszy niż granice zaskarżenia, co wynika wprost z powołanego przepisu. Na Sądzie I instancji ciąży obowiązek oceny legalności zaskarżonego aktu również w zakresie nie objętym zarzutami podniesionymi w skardze, co nie jest tożsame z koniecznością wypowiedzenia się expressis verbis odnośnie wszystkich przepisów mogących mieć potencjalnie zastosowanie w danej sprawie. Dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli sądowoadministracyjnej wystarczy, że Sąd I instancji z urzędu wypowie się w kwestiach spornych lub wątpliwych. Wpływ pozostałych okoliczności na legalność aktów lub czynności administracyjnych można wywieść z samej treści podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia. Pogląd ten znajduje aprobatę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i umożliwia racjonalne zastosowanie zasady oficjalności w kontekście obszernych regulacji administracyjnych (por. wyrok NSA z 06.04.2007r., sygn. akt II FSK 492/06, publ.: LEX nr 338529, wyrok NSA z 13.03.2007r., sygn. akt GSK 326/06, publ.: LEX nr 317349). W tym kontekście zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. jest również nieuzasadniony skoro nie wykroczono poza granice sprawy, zatem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu nie naruszają powołanych przepisów. Mając na uwadze ustalony i nie podważony stan faktyczny zastosowanie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ocenić należy jako prawidłowe. Stwierdzono, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy dnia [...] lutego 1973r. nawet nie wskazano na plan zagospodarowania z którym niezgodne miało być korzystanie z gruntu. Okoliczność tą słusznie uznano za rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy czym wbrew twierdzeniom kasatora, dla przyjęcia że doszło do rażącego naruszenia prawa nie było konieczne ustalanie przeznaczenia przedmiotowego obszaru. Brak wykazania w decyzji z [...] lutego 1973r. planu z którym – w ocenie organu – nie można było pogodzić korzystania z gruntu przez dotychczasowych właścicieli, uzasadniał zakończenie postępowania nadzwyczajnego i podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych wszystkich względów, uznając że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło