II SA/Wa 153/08

WyrokWSA w Warszawie2008-04-08

Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Iwona Dąbrowska, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie ustawy o Policji, jest prawidłowa, gdy osoba zajmująca lokal nie posiada tytułu prawnego do jego zajmowania, mimo że lokal był pierwotnie przydzielony jej zmarłemu ojcu - funkcjonariuszowi MO?
Ratio decidendi
Decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 ustawy o Policji, jest prawidłowa, gdy osoba zajmująca lokal nie posiada do niego tytułu prawnego. Prawo do lokalu przysługuje policjantowi w służbie stałej lub określonym członkom rodziny, którzy nabyli uprawnienia do policyjnej renty rodzinnej. Osoba, która nie spełnia tych kryteriów, nawet jeśli zamieszkiwała w lokalu z rodzicami, nie nabywa samodzielnego prawa do jego zajmowania po śmierci funkcjonariusza.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji zobowiązującą A. G. do opróżnienia lokalu mieszkalnego. Lokal był pierwotnie przydzielony ojcu skarżącego, funkcjonariuszowi MO. Skarżący, mimo zamieszkiwania w lokalu po śmierci rodziców, nie posiadał tytułu prawnego do jego zajmowania, nie będąc policjantem ani nie nabywając uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Skarżący zarzucał naruszenie art. 691 Kodeksu cywilnego i art. 90 ust. 1 ustawy o Policji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant: Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego - oddala skargę - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] września 2007 r. zobowiązującą A. G. wraz ze wszystkimi osobami do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. i przekazania go dysponentowi – Komendantowi Głównemu Policji. W postępowaniu administracyjnym organy ustaliły, iż przedmiotowy lokal stanowi własność [...] i pozostaje w dyspozycji Komendanta Głównego Policji. Skarżący A. G. nie posiada tytułu prawnego do podmiotowego lokalu. Decyzją b. Zarządu Administracyjno – Gospodarczego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] grudnia 1971 r. lokal ten został przydzielony ojcu A. G. – K. G., funkcjonariuszowi MO, wraz z żoną K. i synem A. Po śmierci K. i K. G. w przedmiotowym lokalu pozostał syn zmarłego najemcy – A. G. wraz z żoną, zameldowani w tym lokalu w lipcu 2005 r. Organ wskazał, iż skarżący nie jest i nigdy nie był policjantem, w związku z czym nie mógł uzyskać prawa do emerytury lub renty policyjnej. Zainteresowany nie nabył również uprawnień do policyjnej renty rodzinnej po śmierci ojca - emeryta policyjnego. Dlatego też skarżącemu nie przysługuje na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji prawo do przydziału lokalu mieszkalnego pozostającego w zasobach organów Policji. Ponadto, art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) stanowi, że prawo do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub podległych mu organów, po zmarłych emerytach lub rencistach, przysługuje tym członkom rodzin, którzy nabyli uprawnienia do policyjnej renty rodzinnej. Organ podkreślił, że skarżący nie posiadał samodzielnego prawa do lokalu z zasobów resortu spraw wewnętrznych i administracji, a po śmierci ojca również go nie nabył. Zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego, wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Natomiast w myśl art. 95 ust. 4 ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosił o jej uchylenie, zarzucając obrazę naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 691 Kodeksu cywilnego, poprzez całkowite jego pominięcie i odmowę jego zastosowania wobec skarżącego w postępowaniu administracyjnym oraz art. 90 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez niewskazanie tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu skargi wskazał, że organy nie wskazały podstawy prawnej, z której wynikałoby, że przedmiotowy lokal pozostaje w dyspozycji Policji. Zdaniem skarżącego ta właśnie kwestia ma decydujące znaczenie w niniejszej sprawie, ponieważ od jej wyjaśnienia zależy jakie przepisy stanowią podstawę rozstrzygnięcia, czy należało wydawać decyzję administracyjną, czy zastosować inne przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Skarżący podniósł, iż samo wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż lokal pozostaje w dyspozycji MSWiA od 1948 r. jest niewystarczające, z uwagi na fakt różnych przemian politycznych i społecznych np. komunalizację mienia. Ponadto skarżący wskazał, iż jego zdaniem, był on objęty przydziałem podmiotowego lokalu jako syn zmarłego funkcjonariusza MO. Stąd też był on również uwzględniony w normatywach przydziału tego lokalu. Skoro więc w przydzielonym lokalu nie zamieszkuje już taka liczba osób, jak w dniu przydziału, organ winien był rozważyć możliwość przydziału lokalu mniejszego, odpowiadającego obecnym normatywom. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę, wnosił o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Głównego Policji są prawidłowe i zgodne z prawem. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277). Przepisy te stanowią, że: "Decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 (Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.), przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu." Skarżący nie posiada tytułu prawnego do zamieszkiwania w niniejszym lokalu. Zgodnie bowiem z art. 88 ust. 1 cytowanej ustawy, prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje tylko policjantowi w służbie stałej w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Dodatkowo art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin wymienia trzy grupy osób, które nie będąc funkcjonariuszami moją prawo do lokalu mieszkalnego. Są to: • byli policjanci, którzy uzyskali prawo do renty lub emerytury; • ich małżonkowie jeżeli w chwili śmierci policjanta spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach; • ich dzieci lub osoby przysposobione jeżeli w chwili śmierci policjanta spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie zalicza się do żadnej z grup wymienionych w art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., sam nie jest także funkcjonariuszem Policji. Stąd też organ słusznie przyjął, iż skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu i prawidłowo zobowiązał skarżącego do opróżnienia lokalu mieszkalnego. Dodatkowo Sąd pragnie zauważyć, iż skarżący został objęty przydziałem przedmiotowego lokalu jako niepełnoletnie dziecko pozostające pod opieką rodziców – matki i ojca funkcjonariusza MO. Nie znaczy to jednak, iż obecnie jako osoba pełnoletnia, nie będąca funkcjonariuszem Policji w służbie stałej, ani też nie spełniająca przesłanek z art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., ma tytuł prawny do zajmowania przedmiotowego lokalu. Tytuł prawny posiadał bowiem tylko zmarły K. G. i tylko on mógł skutecznie powoływać się na prawo najmu. Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącego dotyczącego niewłaściwości drogi postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie należy wskazać, iż zgodnie z art. 2 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, w postępowaniu sądowym nie są rozpoznawane sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. W niniejszej sprawie ustawa o Policji i ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji i ich rodzin, regulujące stosunki najmu lokali pozostających w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wyłączają tryb postępowania przed sądem powszechnym, dając prawo Komendantowi Głównemu Policji i Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji do orzekania, w drodze decyzji administracyjnej o opróżnieniu lokalu będącego w dyspozycji organu. Ponadto nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż organ nie wskazał podstawy, z której wynika, że przedmiotowy lokal pozostaje w dyspozycji Policji. Podkreślenia wymaga, iż pozostawienie w dyspozycji nie oznacza prawa własności do lokalu, a jedynie, jak słusznie podnosi organ, uprawnienie do wskazania najemcy lokalu lub wydania decyzji nakazującej nieuprawnionym do przydziału o jego opróżnienie. Cytowany już art. 90 ust. 1 ustawy o Policji wyraźnie wskazuje sposób pozyskania lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, tj. uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, iż przedmiotowy lokal nr [...] przy ul. [...] w W., stanowi własność [...] i jednocześnie pozostaje w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło