I FSK 1417/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Juliusz Antosik po rozpoznaniu w dniu 18 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. C. Sp. z o.o. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 339/08 odrzucającego skargę I. C. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania oraz przyjęcia zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji określającej podatek od towarów i usług. postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 339/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę I. C.Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 marca 2007 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania oraz przyjęcia zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji określającej podatek od towarów i usług. Sąd I instancji, uzasadniając motyw swojego rozstrzygnięcia, wskazał, że strona skarżąca pomimo stosownego wezwania nie uiściła wpisu od skargi. Sąd przypomniał, że strona uiściła wpis od skargi w wysokości 500 zł do sprawy prowadzonej pod sygn. akt III SA/Wa 1222/07. Postępowanie to zostało umorzone na mocy postanowienia z dnia 6 września 2007 r. Zarządzeniem z dnia 6 września 2007 r. zwrócono część uiszczonego wpisu w wysokości 400 zł. Pozostała cześć wpisu, tj. 100 zł została zakwalifikowana jako wpis od skargi w sprawie sygn. akt III SA/Wa 1222/07. Sąd I instancji wskazał jednocześnie, że w postanowieniu z dnia 6 września 2007 r. umarzającym postępowanie sądowe zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł, na którą składał się wpis w wysokości 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego. W ocenie Sądu zasadne było zatem ponowne wezwanie strony skarżącej do uiszczenia wpisu od raz już wniesionej skutecznie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 marca 2007r. Strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, domagając się jego uchylenia oraz o przekazania sprawy do WSA do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1. art. 219 p.p.s.a. w zw. z art. 220 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wpisu - poprzez błędne uznanie, iż od skargi na postanowienie z 30 marca 2007 r. Spółka (reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym) nie uiściła wpisu stałego w wysokości 100 zł, w sytuacji, gdy ▪ Spółka składając w dniu 17 maja 2007 r. skargę na postanowienie z 30 marca 2007 r. dołączyła do niej dowód uiszczeniu wpisu sądowego w wysokości 500 zł (któremu to postępowaniu została nadana sygn. akt III SA/Wa 1222/07), ▪ oraz po umorzeniu postępowania przez WSA w sprawie sygn. akt III SA/Wa 1222/07, które nastąpiło w dniu 6 września 2007 r. z tego względu, iż w trybie autokontroli Dyrektor Izby Skarbowej wydał postanowienie z 2 lipca 2007 r., a następnie po uchyleniu, w dniu 16 listopada 2007 r., przez WSA wyrokiem postanowienia z 2 lipca 2007 r. wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w ramach autokontroli postanowienia z 30 marca 2007 r. (który to wyrok WSA stał się prawomocny), Spółka nie wnosiła do WSA ponownie skargi na postanowienie z 30 marca 2007 r. (co uzasadniałoby zastosowanie w tej sprawie art. 219 i art. 220 § 1 p.p.s.a.), co w konsekwencji skutkowało błędnym odrzuceniem Skargi na postanowienie z 30 marca 2007 r., która została opłacona w sposób prawidłowy; 2. art. 163 §1-2 w zw. z art. 167 p.p.s.a., art. 166 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., w zw. art. 220 § 3 i art. 58 § 3 p.p.s.a. - poprzez błędne uznanie, że skarga na postanowienie z 30 marca 2007 r. (wniesiona przez radcę prawnego) podlega odrzuceniu z uwagi na nieuiszczenie wpisu stałego, w sytuacji, gdy zarządzenie WSA o wezwaniu do uiszczenia stałego wpisu sądowego z dnia 19 lutego 2008 r. pozbawione było (wbrew ustawowemu obowiązkowi) uzasadnienia, z którego wynikałoby, dlaczego Spółka jest wzywana do uiszczenia wpisu stałego od skargi na postanowienie z 30 marca 2007 r., który został uiszczony przez Spółkę, a zatem Spółka dotychczas nie została w prawidłowy sposób wezwana do uiszczenia stałego wpisu od skargi na postanowienie z 30 marca 2007 r. (który to wpis został uiszczony przy wniesieniu skargi na postanowienie z 30 marca 2007 r.), co w konsekwencji skutkowało błędnym odrzuceniem skargi na postanowienie z 30 marca 2007 r., która została opłacona w sposób prawidłowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do analizy przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, należy wskazać, że w zasadzie kwestia sporna sprowadza się do ustalenia, czy Sąd I instancji zasadnie postąpił wzywając stronę skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie z 30 marca 2007 r., które zostało niejako "reaktywowane" na skutek uchylenia postanowienia autokontrolnego. Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Stan faktyczny w sprawie nie był kwestionowany przez stronę skarżącą. Poza sporem była okoliczność, że skarga na postanowienie z dnia 30 marca 2007 r. została przez stronę pierwotnie opłacona w kwocie 500 zł. Sąd I instancji wskazał, jednak w uzasadnieniu swojego postanowienia, że wpis ten został w całości stronie zwrócony. Zarządzeniem z dnia 6 września 2007 r., Przewodniczący Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwrócił stronie skarżącej nienależnie uiszczony wpis od skargi w wysokości 400 zł. Pozostała część wpisu, tj. kwota 100 zł, została zaś stronie na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. zasądzona wraz z innymi kosztami postępowania mocą postanowienia z dnia 6 września 2007 r. umarzającego postępowanie sądowe. Na tym etapie postępowania czynności podejmowane przez Sąd I instancji nie były w ogóle kwestionowane przez stronę skarżącą, albowiem nie składała ona od postanowienia z 6 września 2007 r. żadnych środków odwoławczych. Stąd też zarzuty zawarte w rozpatrywanej skardze kasacyjnej, że Sąd I instancji uchylając postanowienie autokontrolne, nie zajął się również postanowieniami je poprzedzającymi należy uznać za niezasadne. W ocenie strony skarżącej brak rozstrzygnięcia w stosunku do uprzednich postanowień spowodował w konsekwencji, że doszło do powstania nieznanej ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi instytucji "reaktywacji" uprzednio wniesionej skargi. Należy zwrócić uwagę, że choć przepisy wskazanej ustawy milczą w tym zakresie, to jednak logiczne jest, że wyeliminowanie z obiegu prawnego postanowienia/decyzji wydanych w ramach autokontroli uchyla również skutki prawne związane z wydaniem tych aktów. A zatem uchylone mocą aktu wydanego w ramach autokontroli postanowienie/decyzja znów znajdą się w obiegu prawnym. Konsekwencją tego powinna być również "reaktywacja" skargi wniesionej uprzednio od takiego postanowienia/decyzji. Choć powyższe nie wynika, o czym już była mowa wyżej, z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jednak podyktowane jest przede wszystkim ochroną interesów strony skarżącej, a zwłaszcza konstytucyjnie jej zagwarantowanego prawa do sądu. Należy również wskazać, że strona skarżąca nie ma obowiązku popierania takiej skargi, gdyż może ją w ramach art. 60 p.p.s.a. cofnąć. Skoro jednak skarga nie została cofnięta, to aby mogła ulec rozpoznaniu, konieczne było, aby została należycie opłacona. Ponieważ uprzednio uiszczony wpis został stronie skarżącej zwrócony, czego strona skarżąca również nie kwestionuje, Sąd I instancji związany normą wyrażoną w art. 220 § 1 p.p.s.a. zobligowany był do wezwania strony skarżącej o uiszczenie należnego wpisu. Również w tym zakresie Sąd działał mając na uwadze interes strony skarżącej, albowiem nie stosował się do normy wyrażonej w art. 221 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ciąg podejmowanych przez Sąd I instancji czynności był jak najbardziej prawidłowy i miał na celu zapewnienie stronie skarżącej przede wszystkim prawa do sądu. W związku z tym należało uznać postawione w skardze kasacyjnej zarzuty za całkowicie niezasadne. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi