VI SA/Wa 257/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego W. M. kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, po przeprowadzeniu kontroli drogowej w dniu [...] kwietnia 2007 r. w miejscowości T., pojazdu marki [...] nr rej. [...], kierowanym przez R. S., na podstawie sporządzonego protokołu kontroli nr [...], stwierdził naruszenia polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Za stwierdzone, ww. naruszenie w dniu [...] sierpnia 2007 r., na podstawie art. 92 ust. 1 i 4, oraz na podstawie l. p. 1.1 załącznika do ustawy z dnia 4 września 2001 r., o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.), M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 8000 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż kontrolowany zespół pojazdów został zakupiony przez W. M. wykonującego działalność gospodarczą pod nazwą P.W. "E.". Oględziny ładowni naczepy pojazdu wykazały, iż w pojeździe przewożone były dwa pojazdy osobowe, z których jeden należał do W. M., a drugi marki [...] nr rej. [...] należał do kierującego kontrolowanym pojazdem R. S. Biorąc całokształt dokonanego przewozu drogowego stwierdzono wykonywanie transportu drogowego. Kierowca nie okazał do kontroli drogowej wymaganego wypisu z licencji, który potwierdziłby dopuszczenie strony do wykonywania usług transportowych. M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie stwierdził, że każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, należy traktować jako transport drogowy – krajowy lub międzynarodowy. Analizując wykonywany przez stronę przedmiotowy przewóz drogowy uznano, iż przejazd nie wypełniał wymogu przewozu na potrzeby własne. W sprawie dla organu administracji istotny był fakt, iż zakupionym pojazdem przewożono ładunek w postaci innych samochodów. Strona podała przyczyny takiego stanu rzeczy wskazując w pierwszej kolejności na niedyspozycyjność zdrowotną, która była przyczyną załadowania na ładownię zakupionego samochodu osobowego strony, a następnie wskazywano na niewiedzę oraz brak zgody na przewóz innego pojazdu, który był załadowany samowolnie przez kierowcę, któremu zlecono wykonanie usługi. Można byłoby zakwalifikować ww. przejazd jako przewóz na potrzeby własne, gdyby zostały spełnione przesłanki art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, jednak strona posłużyła się innym przedsiębiorcą, który wykonał zlecony przejazd jako kierowca, więc nie została spełniona przesłanka określona w art. 4 pkt 4 lit. a. Wyjaśnienia strony zostały wzięte pod uwagę, lecz nie można było ich uznać jako usprawiedliwienie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Pismem z dnia [...] września 2007 r. (bez nazwy jednakże, jak wynikało z jego treści będącym odwołaniem) W. M., zaskarżył ww. decyzję wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniu tym zarzucił decyzji I instancji naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 ust. 1, art. 77 ust. 1, art. 107 ust. 1 k.p.a. W obszernym uzasadnieniu strona wskazała na okoliczności, które według niej zostały błędnie zinterpretowane przez organ I instancji. W. M. podniósł, iż zakupił pojazd z naczepą we F., zgodnie z zawartą transakcją miał jechać prywatnym samochodem jako pilot dla f. kierowcy do polskiej strony granicy niemiecko-polskiej. Po dotarciu do Polski miała nastąpić zmiana kierowcy f. na R. S., który miał dostarczyć pojazd do T. a strona skarżąca, prywatnym samochodem miała wrócić do F. celem dokonania kolejnych transakcji. Jednak nagły atak bólu nerki, spowodował iż W. M. nie mógł kontynuować samodzielnie podróży, więc jako pasażer wrócił do domu samochodem, który przywiózł R. S. do granicy z N. Zgodnie z zawartą z W. M. umową, R. S. realizował dalej usługę dostarczenia ciągnika z naczepą do T. Skarżący wskazał, iż nie był w stanie stwierdzić kto podjął decyzję o zabraniu jego samochodu do T. Według Skarżącego R. S. decydując się na załadunek [...] nie konsultował tego ze zleceniodawcą – W. M. W wyniku odwołania W. M., Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2007 roku, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył fakt, iż strona nie zarzuciła nieprawidłowości w ustaleniach dokonanych w trakcie przeprowadzonej kontroli. Powoływała się jedynie na okoliczności, na które jej zdaniem nie posiadała wpływu - czyli choroba w trakcie podróży jak i samowolny załadunek towaru na naczepę przez wynajętego przedsiębiorcę w celu przeprowadzenia samochodu do miejsca przeznaczenia. Według organu odwoławczego, w świetle zebranego materiału dowodowego, organ I instancji trafnie uznał, że wykonywany w dniu [...] kwietnia 2007 r. przez W. M. przewóz spełniał przesłanki wykonywania transportu drogowego i nie spełniał ustawowych warunków przewozu rzeczy na potrzeby własne. Organ odwoławczy przypomniał, że prowadzący przewóz rzeczy na potrzeby własne musi wcześniej dokonać zgłoszenia, a następnie uzyskać zaświadczenie o prowadzeniu przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie powyższego zauważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodziły przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydana na podstawie tych przepisów miała związany, a nie uznaniowy charakter. W skardze złożonej dnia [...] grudnia 2007 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, W. M. zawarł argumentację pokrywającą się z wyjaśnieniami, przedstawionymi przez niego podczas postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu drogowego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu stwierdził, że z uwagi na treść zarzutów, rozważania zawarte w decyzji organu odwoławczego pozostają aktualne dla potrzeb niniejszej odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były przepisy art. 5, art. 87 ust. 1 i ust. 3, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 1.1 załącznika do tej ustawy. W szczególności zwrócono uwagę na zastosowane przepisy art. 4 i art. 5 tej ustawy. Stosownie do art. 5 ww. ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Transport drogowy (krajowy transport drogowy) to w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Za transport drogowy uważa się transport drogowy – krajowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 art. 4 ustawy o transporcie drogowym, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Organ administracji skoncentrował się na ustaleniu czy kontrolowany przewóz można było zaliczyć do kategorii przewozu na potrzeby własne, tzw. niezarobkowego przewozu drogowego i rozważając wszystkie przesłanki definicji tego przewozu, zawarte w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, wykluczył by kontrolowany przewóz mógł być przewozem na potrzeby własne. Jednakże istotą sprawy powinno być ustalenie jaki podmiot i co wykonywał. Oparcie się bowiem na założeniu, że samo stwierdzenie kto jest właścicielem kontrolowanego pojazdu decyduje, iż podmiot ten jest stroną postępowania administracyjnego, jest założeniem wielce uproszczonym i nie spełniającym, w realiach rozpoznawanej sprawy, wymagań art. 7 k.p.a. Stosownie do powołanej definicji transportu drogowego, transport drogowy to faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej. W dziedzinie transportu drogowego taką działalnością gospodarczą będzie działalność usługowa w zakresie świadczenia usługi przewozu drogowego (art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) pod warunkiem, że przedsiębiorca będzie, zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, wykonywać tą działalność we własnym imieniu. Z ustaleń organu administracji wynika, że zatrzymany do kontroli pojazd był prowadzony przez R. S. wykonującego własną działalność gospodarczą. Kierujący pojazdem przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że wykonywał przejazd samochodem skarżącego i za tą usługę wystawi właścicielowi pojazdu fakturę co, jak wynika z akt administracyjnych zrobił, wystawiając fakturę za "przejazd pojazdem samochodowym dnia [...] 04.2007". Z ustaleń tych wynika, że kierowca kontrolowanym pojazdem, za otrzymanym wynagrodzeniem transportował, poza własnym samochodem również samochód nie należący do niego. W takim stanie faktycznym organ administracji powinien, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jednoznacznie ustalić czy kontrolowany przejazd był usługą transportu drogowego i w następstwie tego ustalenia, kto tą usługę i w czyim imieniu wykonywał, by móc uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Skutkiem naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez brak powyższych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, Sąd rozpoznający sprawę nie miał możliwości odniesienia się do prawidłowości zastosowania przez organ administracji przepisów prawa materialnego. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, postanawiając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.