VI SA/Wa 130/08

WyrokWSA w Warszawie2008-04-08

Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Andrzej Czarnecki, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa administracyjna została zakończona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego oddalającym skargę strony, możliwe jest wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w celu dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu podmiotu, który nie posiadał statusu strony, ale którego dopuszczenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego uchylającym postanowienia odmawiające jego udziału?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że prawomocny wyrok sądu administracyjnego, który oddalił skargę strony na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej, przesądza o braku naruszenia prawa przy wydaniu tej decyzji. W związku z tym, nawet jeśli podmiot nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), wznowienie postępowania nie mogłoby doprowadzić do uchylenia decyzji, jeśli w wyniku wznowienia mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie dotychczasowej. Ponadto, prawomocny wyrok NSA oddalający skargę kasacyjną strony oznacza ostateczną ocenę legalności decyzji, co uniemożliwia stwierdzenie naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej na P. SA. Wcześniej WSA uchylił postanowienia odmawiające dopuszczenia I. do udziału w tym postępowaniu. KNF odmówiła wznowienia, wskazując na zawisłość sprawy przed NSA w związku ze skargą kasacyjną P. SA. I. argumentowała, że uchylenie postanowień o odmowie dopuszczenia czyni postępowanie wadliwym i uzasadnia wznowienie. KNF utrzymała swoją decyzję w mocy, podtrzymując argument o niedopuszczalności wznowienia postępowania w sytuacji jego zawisłości przed sądem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi I. z siedzibą w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę VI SA/Wa 130/08 Uzasadnienie Przed Komisją Papierów Wartościowych i Giełd – dalej KPWiG – toczyło się postępowanie administracyjne o nałożenie na P. SA kary pieniężnej za naruszenie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2004 r. w sprawie prospektu informacyjnego funduszu inwestycyjnego otwartego oraz specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego, a także skrótu tego prospektu (Dz. U. Nr 205, poz. 2095 ze zm.). Przewodniczący KPWiG decyzją z dnia [...] maja 2006 r., za naruszenie powyższego rozporządzenia nałożył na P. SA karę pieniężną w kwocie 30 000 zł. Strona postępowania złożyła w dniu [...] czerwca 2006 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu [...] lipca 2006 r. I. – dalej I. – złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony, na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. Po rozpatrzeniu tego wniosku KPWiG postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. odmówiła dopuszczenia do udziału w postępowaniu I. i na skutek wniosku tej Izby z dnia [...] sierpnia 2006 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymała swoje postanowienie odmowne z dnia [...] lipca 2006 r. w mocy. KPWiG, po rozpatrzeniu wniosku P. SA z dnia [...] czerwca 2006 r. o ponowne rozpatrzenia sprawy o nałożeniu kary pieniężnej, decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007 r. w sprawie VI SA/Wa 2078/06 uchylił oba postanowienia KPWiG z dnia [...] lipca 2006 r. i z [...] sierpnia 2006 r., odmawiające dopuszczenia I. do udziału w postępowaniu. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem [...] lipca 2007 r. Powołując się na wymieniony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. złożyła w dniu [...] maja 2007 r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Komisja Nadzoru Finansowego – dalej KNF - (z dniem [...] września 2006 r. przejęła obowiązki KPWiG) decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. odmówiła wznowienia postępowania. Organ administracji wskazał, iż P. SA złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 grudnia 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2046/06), oddalającego skargę na decyzję KPWiG z dnia [...] sierpnia 2006 r. o nałożeniu kary pieniężnej. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz na komentarze do k.p.a. KNF stwierdziła, iż w takim przypadku – zawisłość sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - jest niedopuszczalne wszczęcie postępowania administracyjnego w tej samej sprawie i dotyczy to również postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie o wznowienie postępowania. Od tej decyzji I. wniosła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem skarżącej wznowienie postępowania, wobec wyroku WSA z dnia 18 kwietnia 2007 r. uchylającego postanowienia KPWiG, było jedyną możliwością uczestnictwa I. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nałożenia kary pieniężnej na P. SA. W tej sytuacji, w ocenie skarżącej, nie odgrywał żadnej roli fakt wniesienia skargi kasacyjnej przez P. SA do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postępowanie administracyjne było wadliwe, co stwierdził WSA w wyroku z dnia 18 kwietnia 2007 r., w związku z tym koniecznym było jego "otwarcie" na nowo po to by skarżąca mogła zostać uznana za stronę tego postępowania tym bardziej, że organ administracji dysponował aktami przedmiotowego postępowania. I. podnosiła, że orzeczenia powołane przez organ odnosiły się do sytuacji, w której konkretny podmiot występował już w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, natomiast skarżąca jeszcze nie była uczestnikiem tego postępowania. Zatem fakt ten nie powinien stać na przeszkodzie wznowienia postępowania z tego powodu, że sprawa znajduje się w rozpoznaniu przez NSA. Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu administracji zawisłość sprawy przed sądem administracyjnym uniemożliwia wznowienie postępowania administracyjnego w tej samej sprawie. Nie jest bowiem możliwe równoczesne prowadzenie postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym i postępowania sądowego. To, że KNF jest w posiadaniu akt administracyjnych nie miało znaczenia i nie mogło stanowić podstawy do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w sytuacji, kiedy tą samą sprawę rozpoznaje sąd administracyjny. Nie zgadzając się z powyższą decyzją I. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie skarżącej fakt złożenia skargi kasacyjnej przez P. SA od wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 grudnia 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2046/06) nie odgrywa żadnej roli, bowiem postępowanie administracyjne, od wydania wyroku przez WSA w sprawie dopuszczenia I. do udziału w postępowaniu administracyjnym, było wadliwe. W związku z tym, iż doszło do naruszenia prawa przez odmowę dopuszczenia skarżącej do udziału w postępowaniu, jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem organu powinno być wznowienie postępowania i dopuszczenie do niego skarżącej w charakterze strony. Organ powinien uruchomić postępowanie o wznowienie postępowania zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. i ewentualnie postępowanie to zwiesić na podstawie art. 97 § 1 k.p.a. wobec zawisłości sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które następnie, w zależności od rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej, mogłoby być podjęte lub umorzone. Jednocześnie skarżąca uwzględniała fakt, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi kasacyjnej P. SA zostało zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 21 listopada 2007 r. oddalającym skargę kasacyjną co, według I. stanowi podstawę do uwzględnienia jej skargi na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Finansowego, powołując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosiła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Stosownie do cytowanego przepisu Sąd orzekający w sprawie jest związany prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, również co do oceny legalności kwestionowanych decyzji administracyjnych. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 listopada 2007 r. (sygn. akt II GSK 234/07) oddalił skargę kasacyjną P. SA z dnia [...] kwietnia 2007 r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2046/06) oddalającego skargę P. SA na decyzję Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] maja 2006 r. o nałożeniu kary pieniężnej. Zatem skutkiem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana została ostateczna ocena zgodności z prawem decyzji KPWiG tak pod względem ich zgodności z prawem materialnym, jak i z przepisami postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie , jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Należy jednak zauważyć, iż skarżąca I. formalnie nie stała się stroną zakończonego postępowania administracyjnego. Zakładając jednak, iż na skutek wyroku WSA z dnia 18 kwietnia 2007 r. i w wyniku wznowienia postępowania nabyłaby prawa strony, to stosownie do art. 146 § 2 k.p.a. organ administracji nie mógłby uchylić decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Natomiast zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W świetle prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, oddalającego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oddalającego skargę P. SA na decyzje o nałożeniu kary pieniężnej, brak jest podstaw do twierdzenia, że decyzje KPWiG zostały wydane z naruszeniem prawa. Sąd administracyjny obu instancji badał zgodność decyzji o nałożeniu kary pieniężnej zarówno pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i z przepisami postępowania i nie stwierdził, by decyzja ta została wydana z naruszeniem tych przepisów. W tych okolicznościach żądanie wznowienia postępowania administracyjnego w tym jedynie celu by dopuścić skarżącą do udziału w postępowaniu zakończonym nie tylko decyzją ostateczną lecz i prawomocną, jak również prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego było niedopuszczalne. Sprawa została rozstrzygnięta decyzją ostateczną, zweryfikowaną prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Nastąpiło zatem prawomocne rozstrzygnięcie co do istoty tego postępowania – zasadności nałożenia kary pieniężnej na P. SA. Skarżąca nie powoływała się na okoliczności uzasadniające wznowienia postępowania wskazane w art. 145 § 1 pkt 1-3 oraz 5-8 k.p.a. lecz podawała jako podstawę prawną swojego żądania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która to okoliczność, także z uwagi na fakt, iż skarżąca nie posiadała statusu strony w postępowaniu administracyjnym, nie mogła spowodować wydania przez organ administracyjny co do istoty innej decyzji, niż odpowiadającej orzeczeniu sądów administracyjnych rozstrzygających o zasadności skargi P. SA. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdzając, by zaskarżona decyzja administracyjna naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło