IV SA/Gl 1002/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska del. Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta C. przyznał A. N. świadczenie – "pomoc państwa w zakresie dożywiania" na zakup posiłku lub żywności ( zasiłek celowy ) w wysokości [...] zł miesięcznie. W części dyspozytywnej decyzji wskazano, że biorącymi świadczenia są : M. N., K. K., M. K., S. K. oraz N., A., D. i E. N. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia powołano art. 20 ust. 3, 39 ust. 1 i 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ), rozporządzenie z dnia 7.II.2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" ( Dz. U. Nr 25, poz. 186), rozporządzenie z dnia 24.VII.2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 135, poz. 950 ), w "powiązaniu" z ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Natomiast w uzasadnieniu podano, iż pomoc w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej została przyznana zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej i na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, zawierającego aktualne dane oraz możliwości finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej. Zaskarżoną decyzją, wydaną na skutek odwołania wnioskodawcy kwestionującego wysokość przyznanego mu świadczenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy ustalił, że ośmioosobowa rodzina wnioskodawcy posiada dochód niższy od kryterium ustawowego, przy czym zgodnie z ustawą o ustanowieniu programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" dochód nie może przekraczać 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Rodzina wnioskodawcy zasługiwała więc na udzielenie jej wsparcia, natomiast jego rozmiar wynika z ograniczonych możliwości finansowych OPS w C. Kolegium zwróciło nadto uwagę na inne świadczenia przyznane rodzinie wnioskodawcy. W skardze A. N. zakwestionował sposób ustalenia w zaskarżonej decyzji wysokości dochodu jego rodziny oraz nieokreślenie reguł naliczania zasiłków. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo podniósł, że Dyrektor OPS w C. ustalił zasady przyznawania świadczeń w ramach programu dożywiania, według których dla osoby dorosłej przypada kwota [...] zł miesięcznie, a dla dziecka kwota [...] zł. Skarżącemu przyznano więc pomoc w maksymalnej wysokości. W piśmie z dnia [...] skarżący m.in. wskazał na kolejną decyzję Kolegium z dnia [...], w której – w zbliżonym stanie faktycznym i prawnym – zajęło ono zupełnie odmienne stanowisko niż w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem zapadła z naruszeniem prawa. Uzasadniając to stwierdzenie właściwie wystarczyłoby przytoczyć argumentację organu odwoławczego z wydanej niespełna dwa miesiące później decyzji z dnia [...], którą skarżący złożył w toku postępowania sądowego. Otóż skarżącemu przyznano świadczenie na podstawie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Zasadą realizacji tego programu jest zapewnienie pomocy w zakresie dożywiania w formie rzeczowej tj. posiłku. Przyznanie pomocy w formie świadczenia pieniężnego w § 6 rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy z dnia 7 lutego 2006 r. przewiduje się tylko w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną. Odstępstwo od owej zasady wymaga zatem wykazania, że zachodzą tego rodzaju okoliczności. Tymczasem w decyzjach obu instancji tego nie uczyniono, co świadczy o nienależytym wyjaśnieniu sprawy, a więc naruszeniu art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 Kpa, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak już wskazano przyznanie pomocy w formie pieniężnej jest dopuszczalne wyjątkowo, jednak winno ono spełniać tą samą funkcję co świadczenie podstawowe, a więc zaspokajać potrzeby uprawnionych w zakresie dożywiania. Oznacza to, że wysokość świadczenia pieniężnego zasadniczo powinna stanowić ekwiwalent umożliwiający sporządzenie takiego posiłku, o jakim mowa w przepisach dotyczących omawianego programu wieloletniego. Tymczasem organy obu instancji nie dokonały takiego przeliczenia, przy czym organ I instancji przyznał zbiorczo jedno świadczenie na całą rodzinę skarżącego bez wyjaśnienia sposobu ustalenia jego wysokości, a organ odwoławczy powołał się na abstrakcyjne zasady określone przez Dyrektora OPS-u, które nie mają charakteru normatywnego, zaś powołanie się w obu decyzjach na ograniczone środki finansowe Ośrodka nie zostało poparte jakimkolwiek dowodem. Trafnie więc zauważa Kolegium w decyzji z [...], że ustalenie limitów finansowych w programach polityki świadczeń jest dozwolone o ile udzielana pomoc będzie realna. Jak już wspomniano musi ona spełnić cel założony w odnośnych przepisach. Zaskarżona decyzja nie wykazuje, by przez udzielenie rodzinie skarżącego pomocy w wysokości [...] zł dziennie, na jednego członka rodziny, cel ten mógł zostać osiągnięty. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy kwestia przyznania posiłku w naturze w okresie objętym kontrolowanym postępowaniem administracyjnym jest już oczywiście nieaktualna. Dlatego też pozostaje do wyjaśnienia problem wysokości świadczenia pieniężnego, które winno być porównywalne z faktycznym kosztem gorącego posiłku. Ewentualny brak środków wymaga udokumentowania. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. su.