I OZ 433/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-06-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności, jest właścicielem samochodu i osiąga stały miesięczny dochód, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli jej sytuacja materialna nie wskazuje na niemożność poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu niezbędnym dla niej i jej rodziny?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która posiada oszczędności, jest właścicielem samochodu i osiąga stały miesięczny dochód, nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli jej sytuacja materialna nie wskazuje na niemożność poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu niezbędnym dla niej i jej rodziny. Obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na niemożność poniesienia kosztów spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący posiada wystarczające oszczędności i dochody, aby pokryć koszty postępowania. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując, że jego dochody nie powinny być rozpatrywane łącznie z dochodami rodziny, ponieważ utrzymuje samodzielne gospodarstwo domowe. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Ol 88/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty za wydanie karty pojazdu postanawia: oddalić zażalenie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący posiada oszczędności w wysokości 5 000 zł, nadto jego rodzina osiąga miesięczny dochód w wysokości około 15 000 zł. i dysponuje oszczędnościami w wysokości 300 000 zł. W ocenie Sądu wysokość zgromadzonych przez skarżącego środków oraz osiąganych dochodów wskazuje, że może on uiścić należne koszty sądowe, co nie będzie stanowiło uszczerbku w utrzymaniu jego rodziny. Ponadto Sąd podkreślił, iż zgodnie z zarządzeniem z dnia 12.02.2008 r. wniesienie wpisu przez jednego ze skarżących zwalnia z tego obowiązku drugiego z nich.
Zażalenie na to postanowienie wniósł J. W., reprezentowany przez Ł. W., domagając się jego zmiany lub uchylenia w całości i przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu pełnomocnik strony stwierdził, iż Sąd nie wziął pod uwagę faktu, że skarżący zamieszkuje poza domem rodzinnym i utrzymuje samodzielne gospodarstwo domowe, zaś osiągane przez niego dochody nie mogą być rozpatrywane łącznie z dochodami pozostałych członków rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej jeśli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu niezbędnym dla niej i jej rodziny. Obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na niemożność poniesienia kosztów spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie jej prawa pomocy.
Podkreślenia wymaga, iż instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach, lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej. Skarżący, co wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy, posiada oszczędności pieniężne (w kwocie 5 000 zł), jest także właścicielem samochodu osobowego, a ponadto osiąga stały miesięczny dochód w kwocie 2 000 zł. Jego sytuacja wskazuje więc, iż jest on w stanie ponieść pełne koszty postępowania w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Zauważyć trzeba także, iż – jak podkreślił to już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie – uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia z tego obowiązku drugiego z nich.
Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za odpowiadające prawu, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło