I OZ 774/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 8 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prokuratora Okręgowego w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SO/Gd 9/07 o umorzeniu postępowania z wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz o zasądzeniu od organu na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi J. P. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w G. w przedmiocie rozpoznania zażalenia postanawia uchylić pkt 2 zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku umorzył postępowanie z wniosku J. P. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu w G. za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na bezczynność Prokuratora Okręgowego w G. w przedmiocie rozpoznania zażalenia. Wniosek skarżącego złożony został w dniu 5 września 2007 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż z uwagi na fakt, iż organ przekazał skargę, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy w dniu 10 stycznia 2008 r. postępowanie z wniosku o wymierzenie grzywny stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu wymierzenie organowi takiej grzywny ma charakter dyscyplinujący, co powoduje, że w przypadku wykonania tego obowiązku po złożeniu stosownego wniosku postępowanie w tej sprawie staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Ponadto Sąd postanowił o zasądzeniu od Prokuratora na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania, powołując się na art. 201 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., albowiem do wniosku o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie akt sprawy w terminie 30-dniowym stosuje się odpowiednio przepisy o skardze. Zdaniem Sądu odpowiednie zastosowanie art. 201 § 1 p.p.s.a. odnoszącego się do zwrotu kosztów postępowania od organu przy umorzeniu postępowania na skutek uwzględnienia skargi do wniosku o wymierzenie grzywny organowi z przyczyny określonej w 55 § 1 p.p.s.a. uzasadnia fakt przekazania przez organ akt sprawy, który w tym wypadku należy traktować jako swoiste uwzględnienie wniosku. Dlatego na podstawie powyższych przepisów przyznanie wnioskodawcy od organu zwrotu poniesionych kosztów jest zasadne. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Prokurator Okręgowy w G., zarzucając naruszenie art. 201 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w części zasądzającej od organu na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Prokurator wskazał, iż przepisy prawa w szczególności art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. przewidują możliwość zwrotu poniesionych przez stronę kosztów jedynie wówczas, gdy postępowanie zostanie umorzone w przypadku kiedy organ – którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi – uwzględnił tę skargę. W odpowiedzi na powyższe zażalenie J. P. podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, nadmieniając, iż dodatkową podstawą do zasądzenia kosztów na jego rzecz jest art. 208 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozstrzygając sprawę kosztów postępowania w oparciu o art. 201 § 1 p.p.s.a. Sąd błędnie przyjął, iż przekazanie skargi oraz akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę może być traktowane tak samo jak uwzględnienie skargi ze względu na odpowiednie stosowanie przepisów o skardze do wniosków wszczynających postępowanie na podstawie art. 64 § 3 p.p.s.a. Podstawą umorzenia postępowania o wymierzenie grzywny w zaskarżonym postanowieniu był art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 tej ustawy. Art. 161 § 1 pkt 3 przewiduje umorzenie postępowania wskutek bezprzedmiotowości powstałej wskutek innych niż cofnięcie skargi i śmierć strony zdarzeń. Jednocześnie ta podstawa umorzenia rozbieżna jest z art. 54 § 3 p.p.s.a., który to przepis wskazuje jako przesłankę umorzenia uwzględnienie skargi przez organ administracji. Skoro zatem za podstawę umorzenia postępowania Sąd przyjął art. 161 § 1 pkt p.p.s.a. to konsekwentnie nie powinien był rozstrzygać o kosztach na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. bowiem przepis ten dotyczy wyłącznie umorzenia o jakim mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a. Zasady orzekania o kosztach postępowania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym regulują przepisy art. 199-201 p.p.s.a. Przepis art. 200 tej ustawy, przewidujący zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, dotyczy wyłącznie sytuacji gdy skarga (odpowiednio wniosek – art. 64 § 3 p.p.s.a.) zostanie uwzględniona. W innych sytuacjach – z pominięciem wyjątkowych i nie mających zastosowania w sprawie sytuacji określonych w art. 201 p.p.s.a. stosuje się zasadę z art. 199 p.p.s.a. przewidującą ponoszenie kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie przez strony, za wyjątkiem przypadków gdy ponoszenie tych kosztów w sposób opisany wyłącza przepis szczególny. Przepis powyższy określa regułę, w myśl której strona zobowiązana jest do uiszczania kosztów spowodowanych swoim działaniem bez możliwości domagania się ich zwrotu. Skoro zatem w sytuacji określonej niniejszą sprawą żadna szczególna regulacja nie znajduje zastosowania to do kwestii kosztów w niniejszym postępowaniu należy odnieść zasadę ogólną. W tej sytuacji uchylenie zaskarżonej części postanowienia Sądu pierwszej instancji należy uznać za celowe i orzec na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.