I FZ 291/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 16 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Po 387/08 oddalające wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz złożenia dokumentu pełnomocnictwa w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 18 stycznia 2008 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Po 387/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek W. J. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 18 stycznia 2008 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. Sąd w uzasadnieniu wskazał, że podatnik wniósł skargę, która została sporządzona i podpisana przez pełnomocnika – radcę prawnego. Zarządzeniem z 20 marca 2008 r., doręczonym w dniu 25 marca 2008 r., pełnomocnik wezwany został do uzupełnia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego oraz nadesłanie dokumentu pełnomocnictwa. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2008 r. Sąd I instancji odrzucił skargę, gdyż została ona opłacona dopiero w dniu 7 kwietnia 2008 r., tj. z uchybieniem 7-dniowego terminu, natomiast pełnomocnictwo procesowe do jej sporządzenia nadesłane zostało dopiero wraz z rozpatrywanym wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu tegoż wniosku skarżący podał, że w wyznaczonym terminie nie uiścił wymaganego prawem wpisu od skargi, gdyż w tym czasie nie dysponował odpowiednimi środkami finansowymi. Sąd I instancji stwierdził, że brak środków finansowych na opłacenie wpisu od skargi nie może stanowić okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu, bowiem strona miała możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Odnośnie nienadesłania w wymaganym terminie pełnomocnictwa do sporządzenia skargi Sąd podkreślił, że w tym zakresie skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminu. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, w którym wniesiono o uchylenie skarżonego postanowienia w całości, nadanie biegu skardze kasacyjnej z 14 lutego 2008 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu autor zażalenia podał, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego obejmowało zarówno fazę postępowania przed organami skarbowymi, jak i przez sądami administracyjnymi i winno znajdować się w aktach sprawy. W związku z tym skarżący wychodził z założenia, że spełnił już wszelkie wymogi w zakresie pełnomocnictwa. Dalej autor zażalenia argumentował obszernie, że zaskarżone postanowienie w imieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydał sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego, co zdaniem strony skarżącej jest niedopuszczalne. Następnie podniesiono, że z punktu widzenia ekonomiki procesowej lepszym było to, że skarżący (minimalnie spóźniony) zapłacił jednak koszty sądowe niż to, że wnioskowałby o zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzono także, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie znają instytucji odroczenia terminu do uiszczenia wpisu, ale gdyby była taka prawna możliwość, to skarżący z tego uprawnienia skorzystałby. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Ponieważ strona skarżąca uchybiła 7-dniowemu terminowi zakreślonemu dla uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd I instancji, działając na podstawie art. 220 § 3 oraz 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zasadnie tę skargę odrzucił. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący działający osobiście nie wskazał żadnych okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu powyższego terminu, a argumentacja przedstawiana przez stronę skarżącą na obecnym etapie postępowania również nie prowadzi do podważenia trafności podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia. Autor zażalenia wskazuje, iż w aktach sprawy winno znajdować się wcześniej złożone pełnomocnictwo procesowe, obejmujące swym zakresem również występowanie przed sądami administracyjnymi. Należy stwierdzić, że w istocie w aktach podatkowych (k. 99) znajduje się takowy dokument pełnomocnictwa, jednakże z brzmienia art. 37 § 1 p.p.s.a., nakładającego na pełnomocnika obowiązek przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej, wywodzić należy, że pod pojęciem "akta sprawy" ustawodawca rozumie akta sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ przepisy tej ustawy normują postępowanie sądowe właśnie w sprawach sądowoadministracyjnych, czyli sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej. Należy odróżnić zatem sprawę prowadzoną i załatwianą przez organy administracji publicznej od sprawy sądowoadministracyjnej i nie można przyjmować, że postępowanie przed sądem administracyjnym stanowi kontynuację postępowania przed organami administracji czy też jest jego kolejnym etapem. Pomiędzy jednym a drugim postępowaniem brak jest ciągłości, a zatem nie jest możliwe honorowanie dokumentu pełnomocnictwa załączonego do akt sprawy rozpoznawanej przez organy podatkowe, chociażby obejmowało ono swym zakresem umocowanie do występowania również przed sądem administracyjnym. Zaznaczyć również należy, że materiał zgromadzony w aktach sprawy administracyjnej zostaje zwrócony organowi administracji po zakończeniu postępowania sądowego, a więc również ta okoliczność przemawia za koniecznością załączenia odrębnego dokumentu pełnomocnictwa do każdej sprawy sądowoadministracyjnej. W związku z powyższym, wraz z wniesieniem skargi (czyli wraz z pierwszą czynnością procesową dokonywaną przez pełnomocnika skarżącego w omawianej sprawie) konieczne było przedłożenie stosownego pełnomocnictwa, bez względu na zakres umocowania pełnomocnika na etapie postępowania przed organami podatkowymi. Stwierdziwszy braki formalne skargi w tym zakresie Sąd prawidłowo wezwał pełnomocnika strony skarżącej do ich uzupełnienia oraz pouczył o konsekwencjach nie zastosowania się do wezwania, a po bezskutecznym upływie terminu do wykonania wezwania Sąd podjął słuszne rozstrzygnięcie odrzucając skargę w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3. Skarga w przedmiotowej sprawie dotknięta była również brakiem w postaci nieuiszczenia wymaganego prawem wpisu stosunkowego, do którego opłacenia wezwano pełnomocnika skarżącego i także w tym wypadku zakreślając 7-dniowy termin dla uzupełnienia tego braku wskazano na rygor odrzucenia skargi. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu nie powołał żadnych okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać opóźnienie w dokonaniu opłaty. Takiej okoliczności nie może stanowić brak środków pieniężnych, gdyż, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w takiej sytuacji strona może ubiegać się o zwolnienie z kosztów sądowych w ramach instytucji prawa pomocy. Gdyby skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu przed upływem 7-dniowego terminu złożył stosowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, wówczas nie doszłoby do uchybienia tego terminu i Sąd, dokonawszy oceny sytuacji materialnej skarżącego, mógłby z obowiązku uiszczenia wpisu zwolnić. Natomiast fakt dokonania opłaty z opóźnieniem (chociażby jednodniowym, co jednak nie miało miejsca w tej sprawie) musiał skutkować odrzuceniem skargi również w oparciu o art. 220 § 3 p.p.s.a., gdyż wobec bezwzględnego brzmienia art. 85 tej ustawy, czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Trudno odnieść się do pozostałej argumentacji zawartej w uzasadnieniu rozpatrywanego zażalenia. Strona skarżąca kwestionując wydanie zaskarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w osobie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w istocie nie wskazuje na naruszenie żadnej konkretnej normy prawnej, ale jej wywody sprowadzają się do licznych uwag dotyczących konstrukcji ustawy reformującej sądownictwo administracyjne, skierowanych pod adresem ustawodawcy. Treść zażalenia w tym zakresie nie dotyczy więc istoty omawianej sprawy i w żaden sposób nie podważa trafności podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu. Mając na względzie powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.