I FZ 356/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "M." Spółka jawna w likwidacji w O., M. G., R. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 203/08 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi "M." Spółka jawna w likwidacji w O., M. G., R. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 26 listopada 2007 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2002 r. postanawia: oddalić zażalenie. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została doręczona Spółce w dniu 12.12.2007 r. Zawierała ona pouczenie, iż może być zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia za pośrednictwem ww. organu. Skarga na powyższą decyzję została wysłana w dniu 14.01.2008 r. (data stempla pocztowego). Następnie w dniu 10.03.2008 r. został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Na uzasadnienie wniosku strona skarżąca podała, iż uchybienie terminu było wynikiem choroby wspólników - osób umocowanych do wniesienia skargi - i przebywaniem w okresie od 13.12.2007 r. do 13.01.2008 r. na zwolnieniu lekarskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując powyższy wniosek, uznał, że podlega on odrzuceniu. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożony w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z załączonych do wniosków zaświadczeń wynika bowiem, iż R. H. i M. G.-H. przebywali na zwolnieniu lekarskim do 13.01.2008 r. Sąd uznał, że niezależnie od tego, czy choroba osób umocowanych do wniesienia skargi jest okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia skargi, stwierdzić należy, iż przyczyna uchybienia terminu ustała z dniem 14.01.2008 r. Oznacza to zatem, iż przedmiotowy wniosek powinien być wniesiony najpóźniej w dniu 21.01.2008 r. Sąd podkreślił jednocześnie, że w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję organu odwoławczego nie został złożony za pośrednictwem organu, ale bezpośrednio do sądu. Nie został zatem dochowany tryb określony w art. 87 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - ppsa). Jak zaś stanowi art. 88 ppsa, spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Jak wskazał Sąd, za niedopuszczalny w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożony bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego, jako złożony z naruszeniem wymaganego przepisami trybu (art. 87 § 3 ppsa a contrario). Z tych też względów, WSA w Krakowie - postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 203/08 - odrzucił wniosek Strony. Pismem z dnia 5 maja 2008 r. Spółka złożyła zażalenie na ww. postanowienie sądu I instancji, w którym zarzuciła naruszenie art. 88 ppsa poprzez jego błędne zastosowanie oraz naruszenie zasady swobody oceny dowodów poprzez czynienie ustaleń dowolnych. Uzasadniając zażalenie Strona podniosła, że chybiony jest pogląd, iż pismo wniesione niezgodnie z właściwością jest apriorycznie niedopuszczalne. Skarżąca nie zgodziła się również, że wniosek został wniesiony po terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W ocenie Strony, likwidator był niezdolny do pracy do 29 kwietnia 2008 r., a zaświadczenie lekarskie jeśli nie dowodzi, to z pewnością uprawdopodabnia brak winy. W ocenie Skarżącej błędny jest zatem pogląd, że ustanie przyczyny uchybienia nastąpiło 13 stycznia 2008 r., skoro reprezentant Skarżącej był nadal niezdolny do pracy. Jak argumentuje Strona, nie zaczął biec termin, którego uchybienie zarzucają zaskarżane postanowienia. Zatem nie wina w uchybieniu terminu z art. 87 § 1 ppsa, ale samo ustanie przyczyny jest sporne. Jeśli zaś przyczyna ta trwała nie tylko w chwili składania skargi, ale także w chwili składania wniosku o przywrócenie terminu, nie można mówić o jego uchybieniu, skoro nawet nie zaczął biec. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 2 ppsa, składając wniosek o przywrócenie terminu, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności ( w tym przypadku - złożenia skargi na decyzję organu podatkowego). Spełnienie tej przesłanki jest badane w ramach merytorycznego rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu. Tymczasem niniejsza sprawa dotyczy sytuacji, w której nie doszło do merytorycznego rozpatrzenia, ale do odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie musi się zatem skoncentrować na tych aspektach sprawy, które wiążą się z odrzuceniem wniosku. Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - u.ppsa), pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Należy uznać, że jeżeli sąd ustali, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie tych siedmiu dni, to merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Podkreślenia wymaga przy tym, że termin siedmiu dni liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Należy zatem zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jak wskazuje Skarżąca, likwidator spółki był niezdolny do pracy do 29 kwietnia 2008 r. z powodu choroby. W ocenie Strony fakt ten uprawdopodabnia brak winy po stronie Spółki. W tym miejscu należy się jednak zgodzić ze stanowiskiem Skarżącej, iż nie wina w uchybieniu terminu, ale samo ustanie przyczyny uchybienia jest sporne. W tym zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu I instancji, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że samo zwolnienie lekarskie nie tylko nie udowadnia, ale nawet nie uprawdopodabnia tego, że przyczyna uchybienia terminu ustaje z momentem upływu zwolnienia. W pewnych sytuacjach - niezależnie od trwającego zwolnienia lekarskiego - należy bowiem uznać, że nie tylko przed upływem tego zwolnienia ustąpiła przyczyna uchybienia terminu, ale że w ogóle choroba nie usprawiedliwia jego uchybienia. W niniejszej sprawie bezsporne są następujące fakty: data złożenia skargi na decyzję organu podatkowego oraz data złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Niezależnie od tego, czy zwolnienie lekarskie w ogóle mogłoby stanowić w niniejszej sprawie podstawę do przywrócenia terminu, należy uznać za uzasadniony pogląd, że jeżeli Strona - pomimo przebywania na zwolnieniu lekarskim - miała możliwość wnieść skargę na decyzję organu podatkowego w dniu 14 stycznia 2008 r. i skorzystała z tej możliwości, to w tym też dniu ustała przyczyna uchybienia terminu. Kierując się doświadczeniem życiowym oraz zasadami logiki należy stwierdzić, że stanowisko przeciwne byłoby niekonsekwentne, niespójne i przeczyłoby oczywistym ustaleniom. Podniesiona w tym zakresie kwestia nieznajomości przez pełnomocników Skarżącej reguł składania wniosku o przywrócenie terminu nie może być okolicznością usprawiedliwiającą czy sanującą błędne postępowanie. Należy zatem uznać, że najpóźniej w dniu 14 stycznia 2008 r. ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi. Jeżeli zatem wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie 7 dni od daty uchybienia terminu (a tak z pewnością było w niniejszej sprawie), to działanie sądu I instancji, polegające na odrzuceniu tego wniosku, było prawidłowe. Biorąc zatem pod uwagę wskazane wyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny - stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 i art. 198 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.