VII SA/Wa 190/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi A. i M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zakazu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. i M. G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 25 stycznia 2005 roku w trakcie wizji lokalnej na działce o numerze ew. [...] położonej przy ul.[...] w P. stwierdzono, że B. i M. O. wykonali roboty polegające na wyłożeniu pasa ziemi usytuowanego wzdłuż znajdującego się na w/w posesji budynku mieszkalnego kamieniem polnym o granulacji od 0,5 cm do 5 cm grubości. Wyłożenia dokonano na długości 5,00 m i 8,5 m oraz szerokości 2,50 m i 2 m. Natomiast na długości 1,50 m pas ziemi został utwardzony betonem. Wydzielony pas działki pozostaje oddalony 1,00 m od granicy z działką sąsiednią, należącą do A. i M.G. i służy jako miejsce postojowe dla przyczepy samochodowej i samochodu. W toku postępowania wyjaśniającego M. i B. O. przedłożyli plan zagospodarowania przedmiotowej działki zatwierdzony decyzją Starosty Powiatowego w P. z dnia [...] października 2003 roku o pozwoleniu na budowę garażu blaszanego na którym widoczne jest utwardzenie działki o numerze ew.[...], wykonane od ściany usytuowanego tam budynku mieszkalnego do granicy działki sąsiedniej będącej własnością A. i M. G. Zjazd z nieruchomości B. i M. O. na drogę publiczną odbywa się poprzez element przesuwany w ogrodzeniu działki nr ew. [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zakazu użytkowania i likwidacji samochodowego miejsca postojowego wydzielonego na działce o nr ew. [...]. W wyniku odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2006r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z uwagi na powyższe w dniu 10 kwietnia 2006r. przeprowadzono kolejną wizję lokalną na działce o nr ew. [...] która wykazała, że pas terenu wzdłuż budynku mieszkalnego, usytuowanego na w/w posesji został wydzielony obrzeżem betonowym i wyłożony kamieniem polnym. Wyłożenia dokonano na długości 5,00/2,50 m oraz na długości 8,50/2,00 m. PINB w P. uznając, iż prowadzenie postępowania w sprawie samochodowego miejsca postojowego wydzielonego na działce o nr ew. [...] stało się bezprzedmiotowe, decyzją z dnia [...] października 2006r. umorzył postępowanie administracyjne. W wyniku odwołania [...] WINB decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Skargę sądową na powyższą decyzję wnieśli A. i M. G. Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (sygn. akt VII SA/Wa 359/07) uchylił decyzję [...] WINB nr [...]. W uzasadnieniu wyroku wskazał między innymi, iż ponownie rozpatrujący sprawę PINB nie wykonał wytycznych organu odwoławczego zawartych w decyzji [...]WINB nr [...] z dnia [...] stycznia 2006r. W szczególności organ I instancji nie ustalił daty wykonania samochodowego miejsca postojowego wydzielonego na działce nr ew. [...] w P., która to okoliczność ma podstawowe znaczenie w przedmiotowej sprawie zważywszy na nowelizację przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003r. (Dz. U z 2003r. nr 80, poz. 718) m. in. art. 29 i 30 ustawy. Z uwagi na powyższe [...] WINB postanowieniem z dnia [...] września 2007r. na podstawie art. 136 kpa zlecił PINB w P. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia daty wykonania samochodowego miejsca postojowego wydzielonego na działce nr ew. [...] . Ze sporządzonego przez organ protokołu przesłuchania świadków B. i M. O. wynika, iż samochodowe miejsce postojowe na działce [...] wydzielone zostało w 2002r., zaś A. i M. G. oświadczyli, że sporne miejsce postojowe powstało w listopadzie 2003r. Rozpatrujący ponownie sprawę organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2007r. utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...] października 2006r. umarzającą postępowanie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że jakkolwiek istnieją rozbieżności pomiędzy wskazaną przez świadków datą wykonania spornego miejsca postojowego wydzielonego na działce [...], to jednak w jego opinii zarówno w świetle obecnie obowiązującej ustawy z 1994r. jak i nowelizacji prawa budowlanego z 27 marca 2003r. robót wykonanych przez inwestorów O. nie można zakwalifikować do "robót budowlanych" w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego wyłożenie kamieniem polnym pasa terenu wydzielonego obrzeżem betonowym nie stanowi prowadzenia robót budowlanych i tym samym wykonanie samochodowego miejsca postojowego wydzielonego na tej działce nie podlega reglamentacji przepisów prawa budowlanego. A skoro wykonane roboty nie podlegają tej reglamentacji to brak było podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia tej sprawy i zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania. Stąd też zasadne było utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Skargę sądową na powyższą decyzję wnieśli małż. G. domagając się uchylenia decyzji obu instancji. Skarżący zarzucili naruszenie art. 7, 77, 80 kodeksu postępowania administracyjnego co do niewyjaśnienia, sprawy art. 12, 35 i 36 kpa co do przewlekłości postępowania, art. 74 § 2, 124 i 126 kpa co do odmowy wydania dokumentu z akt, art. 106 kpa (brak uzgodnień ze strażą pożarną) oraz art. 29 ust. 1 pkt 10, art. 29 ust. 2 pkt 5 i art. 30 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a także nieobiektywną ocenę i nadinterpretację rysunku planu. W uzupełniającym piśmie procesowym z dnia 2 kwietnia 2008r. skarżący wnosili o dołączenie akt sprawy zakończonej wyrokiem sądowym sygn. akt VII SA/Wa 359/07 jako współzależnej, wskazując na znajdujące się tam protokoły oględzin, rozprawy administracyjnej, które dowodzą, iż inwestorzy O. rozminęli się z prawdą w oświadczeniu o dacie robót w 2002r. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co nasteruje: Skarga podlega uwzględnieniu bowiem w postępowaniu naruszono przepisy prawa procesowego. Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Kontrolowana w niniejszym postępowaniu sądowym decyzja organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2007r. utrzymująca w mocy umorzenie postępowania w sprawie zakazu użytkowania miejsca postojowego na działce inwestora została wydana po wyroku sądowym z dnia 4 czerwca 2007r. sygn. akt VII SA/Wa 359/07. Wyrokiem tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wydaną wcześniej, bo [...] grudnia 2006r., decyzję organu II instancji utrzymującą w mocy decyzję PINB o umorzeniu postępowania z art. 105 kpa wskazując, że organ I instancji nie wykonał wytycznych organu odwoławczego zaś zaakceptowanie takiego stanowiska przez organ odwoławczy, który nie zastosował się do zasady z art. 138 kpa nakazującej ocenić zgromadzony materiał było naruszeniem przepisów proceduralnych. Stosowanie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sadu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W decyzji kontrolowanej obecnie organ odwoławczy nadal utrzymuje w mocy decyzję I instancji naruszającą art. 105 kpa i nie stosuje się do oceny dokonanej w orzeczeniu sądowym. Powtórzyć należy zatem, że umorzenie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 105 § 1 kpa musi nastąpić wówczas, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika zaś, iż organ ten pomylił bezprzedmiotowość postępowania z bezzasadnością żądania strony. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego w związku z czym nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2000r., s. 462). Natomiast bezzasadność żądania strony to brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony. W przeciwieństwie zatem do bezprzedmiotowości postępowania bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylanie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wprawdzie decyzje organów obu instancji zawierają w swoich uzasadnieniach elementy merytorycznej oceny żądania skarżącego, to jednak umorzenie przez organ I instancji postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 105 § 1 kpa oznacza, że sprawa co do istoty nie została załatwiona (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2000r., sygn. akt IV SA 12/98, Lex 77609). Stanowisko organu odwoławczego również oznacza nie załatwienie istoty sprawy, podczas gdy organ odwoławczy ma kompetencję do skorygowania błędów organu I instancji i winien rozstrzygnąć sprawę orzekając merytorycznie pozytywnie bądź negatywnie. W tej sytuacji, wobec naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mających istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja organu odwoławczego podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Przy orzekaniu zastosowano art. 152 w/w ustawy i art. 200 ustawy.