I SA/Bd 67/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent (spr) Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra asesor WSA Urszula Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi K. i A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. oddala skargę I SA/Bd 67/09 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wszczął postępowanie egzekucyjne z wniosku Urzędu Miejskiego w W. na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego opłatę adiacencką za 2000r. Organ wskazał na art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 29 § 1 tej ustawy. Stwierdził, że wierzyciel wyraził stanowisko, iż obowiązek zapłaty jest wymagalny, nie uległ przedawnieniu i podlega egzekucji. W takim wypadku organ egzekucyjny uznał się za nieuprawnionego do umorzenia prowadzonego postępowania. Jednocześnie wskazał na art. 146-148 ustawy o gospodarce nieruchomościami i 118 kc, który wskazuje, że w danej sytuacji okres przedawnienia wynosi 10 lat i art. 70 § 1 ordynacji podatkowej nie ma zastosowania. Organ stanął na stanowisku, że skoro wierzyciel potwierdził istnienie obowiązku, a przedawnienie nie nastąpiło, to zadaniem organu egzekucyjnego jest dalsze prowadzenie egzekucji, a organ nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i nie może kontrolować podjętych przez wierzyciela decyzji. W skardze zarzucono naruszenie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 59 § 1 pkt 2) tej ustawy w zw. z art. 70 w zw. z art. 2 § 1 pkt 1) ordynacji podatkowej , art. 59 § 1 pkt 2) postępowania egzekucyjnego w zw. z art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 121, 187 § 1, 191 ordynacji, poprzez nie wyjaśnienie okoliczności dokładnej daty zakończenia prac. W uzasadnieniu stwierdzono, że organ powołał się na stanowisko wierzyciela, które nie mogło stanowić podstawy orzekania. Dalej, brak podstaw do stosowania prawa cywilnego do przedawnienia opłaty adiacenckiej. Skarżący podnieśli również, że z uwagi na przekroczenie terminu do wydania decyzji, egzekwowana należność wcale nie powstała, co wynika z niedokładnego określenia daty zakończenia robót. Na rozprawie porównano opłatę adicencką z rentą planistyczną i postawiono tezę, iż tak jak charakter renty nie jest cywilny, tak nie można uznać za cywilną w swej istocie opłatę. Natomiast zwłoka czy opóźnienie w zapłacie nie powoduje przedawnienia, jeśli wierzyciel podejmie odpowiednie działania. W odpowiedzi na skargę, wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie kończyło postępowanie wszczęte na wniosek skarżących, którzy wskazali na przedawnienie zobowiązania. Organ prawidłowo w takim wypadku zastosował art. 59 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. t.j. z 2005r., Nr 229, poz.1954 ze zm.), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Dlatego też, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, niemniej jest on obowiązany do chociażby sprawdzenia, czy obowiązek ten nie wygasł. Dopiero jeżeli by organy tego nie uczyniły, przedwczesne byłoby wydanie postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z powołanego przepisu wynika, że obowiązek sprawdzenia ciąży na organie egzekucyjnym, a ustawodawca nie przewidział związania stanowiskiem wierzyciela w tej kwestii. Świadczy o tym także zapis w § 5, gdzie zapisano, iż na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi nie będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Takie stanowisko zatem zawsze w przypadku kwestii umorzenia z art. 59 podlegać musi samodzielnej ocenie organu egzekucyjnego. Zdaniem Sądu, organ ten dokonał samodzielnej oceny wskazując na charakter samej opłaty adiacenckiej, a stanowisko to zasługuje na aprobatę w świetle prawa. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że podstawą należności była bezspornie funkcjonująca w obrocie prawnym, decyzja, która nie podlegała weryfikacji w postępowaniu egzekucyjnym (art. 29 § 1 ustawy). Zarzuty oparte na przeciwnym stanowisku są więc niezasadne. Natomiast organ powinien zbadać, czy zobowiązanie nie wygasło w trakcie postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 148 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie opłaty adiacenckiej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. W tym miejscu od razu można stwierdzić, że uregulowania renty planistycznej nie mają takich zapisów i analogia przywołana w skardze nie może być przyjęta do orzekania w przedmiotowej sprawie. Bezspornie opłaty nie uiszczono. Zatem do skutków takiego zachowania należy sięgnąć do prawa cywilnego, bez względu na to, że przyjmiemy, iż sama opłata jest daniną publiczną. Przy czym to, że przyjmuje się tak, wynika z tego, że jej ustalenie następuje w sposób władczy (art. 146 ust. 1), już jednak wysokość zależy od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej (art. 147 ust.1). Nie można zapominać, że po stronie podmiotu prawa publicznego – gminy – występuje element częściowej wzajemności, gdyż wzrost wartości nieruchomości następuje na skutek działań inwestycyjnych podjętych przez gminę (por.: B. Wierzbowski, Gospodarka nieruchomościami. Podstawy prawne, LexisNexis, W-wa 2007, s. 224). W ocenie Sądu nie ma podstaw by ze skutków, o jakich mowa w art. 148 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłączyć kwestie dochodzenia zapłaty opłaty adiacenckiej, w tym czasu, w jakim można to czynić. Zatem prawidłowo organ przywołał art. 118 kc i przyjął dziesięcioletni termin przedawnienia – dający podstawy by uznać, że egzekwowany obowiązek nie wygasł. Nie bez znaczenia dla takiej oceny było to, że wybudowanie urządzeń przynosi bezpośrednie korzyści przede wszystkim właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości. Polepsza się ich komfort życia i wzrasta wartość nieruchomości. Jest więc uzasadnione by nie obciążały one całej społeczności danej jednostki samorządu lokalnego, ale również jednostki, które w większej części ponoszą korzyść. Zatem uznanie wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu, że takie stanowisko organu pierwszej instancji jest prawidłowe w świetle prawa, nie narusza prawa w sposób, o jakim mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 cyt. Prawa, orzeczono jak w sentencji. D. Dudra M. Łent U. Wiśniewska