II SA/Gd 825/07

WyrokWSA w Gdańsku2008-04-16

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Janina Guść, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły legalność wykonanych robót budowlanych polegających na zmianie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie budynku usytuowanego w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki, uwzględniając stan prawny obowiązujący w dacie ich wykonania oraz możliwość odstępstw od przepisów technicznych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W szczególności organy nie ustaliły jednoznacznie, czy pierwotnie istniejące okna w północnej ścianie budynku były zgodne z prawem i czy zostały uwzględnione w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją z 1967 r. Sąd wskazał, że organy miały obowiązek objąć kontrolą legalność wszystkich robót wykonanych sprzecznie z prawem, a nie tylko tych ostatnio wykonanych, oraz uwzględnić wytyczne sądu z poprzedniego wyroku dotyczące oceny możliwości spełnienia warunków technicznych.
Stan faktyczny
Skarżąca D. V. kwestionowała legalność wykonania otworów okiennych i drzwiowych w ścianie sąsiedniego budynku, usytuowanego blisko granicy jej nieruchomości. Wskazywała, że pierwotnie budynek nie posiadał okien od strony północnej, a zostały one wykonane później. Organy nadzoru budowlanego nakładały na inwestora obowiązki w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, jednak kolejne decyzje były uchylane. Ostatecznie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora i nakazał zamurowanie nowo wykonanego otworu okiennego oraz odtworzenie pierwotnego otworu okiennego w miejscu otworu drzwiowego, uznając naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym legalności pierwotnych okien.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 października 2007 r. i orzekł, że decyzja ta nie może być wykonana. Zasądził od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. V. kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2008 r. sprawy ze skargi D. V. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 października 2007 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. V. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Gd 825/07 Uzasadnienie D. V., właścicielka nieruchomości przy ul. [...] w S. wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie robót budowlanych wykonywanych w budynku położonym na sąsiedniej nieruchomości, działce nr [...] przy ul. [...] w S., kwestionując legalność wykonywania robót w ścianie budynku oddalonej 20 cm od jej nieruchomości. Nadto, D. V. w toku postępowania kwestionowała legalność poprzednio istniejących otworów okiennych w ścianie budynku od strony jej nieruchomości, wskazując w pismach z dnia 24 sierpnia 2001 r. (k. 5 akt administracyjnych organu I instancji) oraz 15 maja 2002 r. (k. 21 akt administracyjnych organu I instancji), iż budynek w wersji pierwotnej nie posiadał okien od strony północnej, lecz zostały one wykonane w późniejszym czasie. Skarżąca wskazywała, iż sąsiadująca wówczas z nieruchomością skarżącego droga miała szerokość około 1,20 m, a jej istnienie nie dawało inwestorowi podstaw do wykonania okien w budynku. Skarżąca domagała się wydania nakazu zamurowania wszystkich otworów okiennych i otworu drzwiowego w ścianie budynku sąsiadującej z jej nieruchomością z uwagi na naruszenie przepisów regulujących odległość budynku od granicy nieruchomości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2001r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na działkach Nr [...] przy ul. [...] w S. stanowiących własność J. W.. Decyzją z dnia 7 września 2001 r. organ nałożył na inwestora obowiązek wykonania czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie przez złożenie inwentaryzacji części obiektu objętego rozbudową, orzeczenia określającego zgodność wykonanych robót z warunkami technicznymi oraz planu zakończenia robót – projektu zamierzonej inwestycji od stanu robót w chwili ich wstrzymania. Następnie w toku postępowania organ I instancji decyzjami z dnia 11 października 2001 r. i 21 listopada 2002 r. dwukrotnie udzielał inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 a Prawa budowlanego, które to decyzje uchylono w toku postępowania odwoławczego. Decyzją z dnia 25 marca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego decyzją z dnia 7 września 2001 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 6 czerwca 2005 r., uchylił tą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, stwierdzając naruszenie przez inwestora warunków technicznych określonych w § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.) z uwagi na wykonanie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki. Decyzja ta została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 2006 r. sygn. akt [...], który wskazał na zasadność zastosowania przez organ obowiązującego w dacie orzekania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, konieczność oceny możliwości spełnienia w niniejszej sprawie § 2 ust. 2 tego rozporządzenia oraz brak podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., z uwagi na fakt, iż z uzasadnienia decyzji nie wynika konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Decyzją z dnia 25 września 2006 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 września 2001 r. wydanej na postawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W dniu 6 listopada 2006 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie wydał decyzję uchylającą decyzję z dnia 25 marca 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzją z dnia 20 lipca 2007 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w celu doprowadzenia wykonanych przez J. W. w 2001 r. na działce przy ul. [...] w S. robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, nakazał wykonawcy zamurowanie otworu okiennego o wymiarach 1,00 m x 1,30 m i otworu drzwiowego o wymiarach 0,90 m x 2,10 m, zlokalizowanych w północnej ścianie budynku dawnego warsztatu. W uzasadnieniu wskazano, iż znajdujący się na działce nr [...] przy ul. [...] w S. budynek mieszkalny został wybudowany w latach 1967-1968 na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 7 listopada 1967 r. Organ wskazał, iż w zatwierdzonym decyzją projekcie budowlanym były uwzględnione w północnej ścianie budynku, trzy okna o wymiarach 0,84m x 1,66 m każde oraz czwarte, o wymiarach 0,84 m x 0,85 m. W sierpniu 2001 r. na nieruchomości wykonano bez wymaganego pozwolenia szereg robót budowlanych, polegających m.in. na wstawieniu okien do nowych otworów okiennych, likwidacji dotychczasowych drzwi wejściowych do warsztatu od strony północnej i wykonaniu nowego wejścia o wymiarach 0,9 m x 2,10 m od strony północnej w miejscu dotychczas istniejącego otworu okiennego o wymiarach 0,84m x 1,66 m oraz budowie ścian działowych. Organ podkreślił, że pomimo wybudowania budynku na podstawie decyzji wydanej w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z dnia 31 stycznia 1961 r., wszystkie zmiany w istniejących już obiektach budowlanych muszą pozostawać zgodne z obecnie obowiązującymi przepisami. Organ stwierdził, że przebudowa polegająca na rozbiórce kilku ścian działowych i wykonaniu innych ścian, aby dostosować funkcję pomieszczeń warsztatu do potrzeb mieszkaniowych, nie wymaga ingerencji w zakresie poprawności i jakości ich wykonania. Natomiast wykonanie nowego otworu okiennego i drzwiowego w ścianie północnej budynku stanowi naruszenie § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazany przepis wyłącza bowiem możliwość wykonania nowych, czy też powiększenia starych otworów okiennych lub drzwiowych w ścianach oddalonych od granicy innej działki budowlanej mniej niż 4 m. W przedmiotowej sprawie roboty zostały natomiast wykonane w ścianie budynku położonej w odległości od 0,5 m do 2,5 m. od granicy działki nr [...] należącej do D. V. Organ stwierdził, iż roboty budowlane związane z wykonaniem otworów okiennych i drzwiowych zostały juz wykonane, zatem w sprawie znajdował zastosowanie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Organ wskazał, iż odnośnie planowanej nadbudowy budynku i przebudowy dachu inwestor winien zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego ubiegać się o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wnosząc o uchylenie powyższej decyzji, J. W. wskazał w odwołaniu, że zarówno otwór okienny, jak i otwór drzwiowy zostały wykonane zgodnie z obowiązującym w dacie powiększenia otworów – w sierpniu 2001 r. § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dopuszczającym w przypadku przebudowy możliwość spełnienia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w inny niż wskazany w rozporządzeniu sposób, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej albo rzeczoznawcy majątkowego. Odwołujący się wskazał na obowiązywanie analogicznego uregulowania w kolejnym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Decyzją z dnia 17 października 2007 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w całości uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2007 r. i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał J. W. przywrócenie do stanu poprzedniego północnej ściany budynku warsztatu poprzez zamurowanie nowo wykonanego otworu okiennego o wymiarach 1,02 m x 1,30 m oraz odtworzenie otworu okiennego o wymiarach 0,84 m x 1,66 m w miejscu wykonanego otworu drzwiowego o wymiarach 0,90 m x 2,10 m. Organ odwoławczy ustalił, że inwestor dokonał przebudowy istniejących trzech otworów okiennych w sposób następujący - w miejscu pierwotnego otworu okiennego wykonał otwór drzwiowy, kolejne okna zostały pomniejszone do wymiarów 0,42 m x 0,72 m, ostatnie okno zostało zamurowane, a obok zamurowanego otworu wykuto nowy otwór okienny o wymiarach 1,02 m x 1,30 m. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, ze wykonane w 2001 r. roboty budowlane spowodowały, iż budynek przestał spełniać warunki techniczne w zakresie odległości, o których mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowiącego, że w przypadku usytuowania budynku w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, w ścianie zwróconej w stronę granicy nie mogą znajdować się żadne otwory okienne ani drzwiowe. Organ odwoławczy wyjaśnił, że poprzednio istniejące otwory nie naruszały obowiązujących przepisów, ponieważ sąsiednia działka stanowiła drogę i dopiero jej scalenie z należącą do D. V. działką nr [...] spowodowało, iż stała się ona w całości działką budowlaną. Organ odwoławczy wskazał, iż nakaz zamurowania nowopowstałych w ścianie północnej budynku otworów winien nastąpić na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, stanowiącego, iż właściwy organ w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, nakazuje m. in. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Organ wskazał nadto, że powołany w odwołaniu § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ odnosi się tylko do tych robót budowlanych, na które uzyskano pozwolenie na budowę. D. V. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie powyższej oraz poprzedzającej ją decyzji w związku z naruszeniem art. 7, art. 10 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie skarżącej organy nie wyjaśniły czy stan budynku istniejący przed 2001 r., tj. przed rozpoczęciem prac adaptacyjnych, był faktycznie zgodny z prawem, a na inwestora powinien zostać nałożony obowiązek zamurowania wszelkich otworów okiennych i drzwiowych w północnej ścianie należącego do niego budynku. Skarżąca wskazała, iż zgodnie z jej wiedzą, nabycie nieruchomości przez J. W. nastąpiło dopiero w dniu 12 marca 1969 r., a więc po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 7 listopada 1967 r. Skarżąca zarzuciła, iż w aktach sprawy brak jest zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego, co uniemożliwia dokonanie oceny czy inwestor spełnił warunki pozwolenia na budowę, czy też nie, a organy pomimo powoływania się na tę decyzję nie wykazały, iż zgodnie z projektem budowlanym okna wychodziły na stronę północną. Skarżąca stwierdziła, iż pierwotnie warsztat posiadał okna od strony południowej i dopiero bowiem w wyniku przeprowadzonego w połowie lat dziewięćdziesiątych dobudowania nowej części budynku z przeznaczeniem na cele mieszkalne, J. W. zamurował okna od strony południowej i wybił nowe od strony północnej. Skarżąca zakwestionowała, aby powołana przez organ odwoławczy okoliczność, iż działka sąsiadowała pierwotnie z drogą mogła wyłączać konieczność zachowania przepisów dotyczących odległości budynku od działki sąsiedniej. Odstępstwa od tej odległości mogły być wykazane w planie zagospodarowania przestrzennego lub odpowiedniej decyzji organu wskazującej na możliwość przybliżenia się do działki stanowiącej drogę, wydanej przed złożeniem wniosku o pozwoleniu na budowę. Kwestie te nie zostały jednak zbadane przez organy, pomimo ich sygnalizowania przez skarżącą w toku postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ podkreślił dodatkowo, że przedmiotem postępowania nie jest budowa obiektu, ale samowolnie wykonane w 2001 r. roboty budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w związku z wnioskiem skarżącej dotyczącym wykonywania przez J. W. robót budowlanych w budynku oddalonym od 0,50 do 2,50 m od granicy jej nieruchomości. Skarżąca kwestionowała możliwość wykonania w północnej ścianie budynku położonej od strony jej nieruchomości drzwi oraz nowego otworu okiennego. Nadto skarżąca w toku postępowania wielokrotnie kwestionowała legalność poprzednio istniejących okien od strony jej nieruchomości, wskazując, iż budynek w wersji pierwotnej nie posiadał okien od strony północnej, lecz zostały one wykonane w późniejszym czasie, a sąsiadująca wówczas z nieruchomością skarżącego droga miała szerokość około 1,20 m, i jej istnienie nie dawało inwestorowi podstaw do wykonania okien w budynku. Skarżąca domagała się wydania nakazu zamurowania wszystkich okien w ścianie budynku sąsiadującej z jej nieruchomością. Z ustaleń dokonanych przez organ administracji w protokole z dnia 28 sierpnia 2001 r. oraz dołączonych do niego zdjęć wynikało, iż inwestor wykonał w ścianie od strony północnej dodatkowe małe okno, otwór drzwiowy w miejsce istniejącego otworu okiennego, oraz przerobił dwa pozostałe okna, dokonując ich zmniejszenia. Organ nadzoru budowlanego rozpatrując sprawę samowoli budowlanej nie może wybiórczo ograniczyć się do sprawdzenia legalności ostatnio wykonanych w obiekcie robót, lecz w sytuacji, gdy z ustalonego stanu faktycznego wynikać będą wątpliwości odnośnie legalności innych uprzednio zrealizowanych robót, winien objąć zakresem tego postępowania całość robót wykonanych sprzecznie z prawem. W niniejszym postępowaniu, organ winien zatem objąć kontrolą także legalność wykonania okien uprzednio istniejących w ścianie północnej budynku. Decyzja organu wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U 2006 Nr 156, poz. 1118 ze zm.) winna nakładać obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a decyzja wydana w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego o doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego nie może zobowiązywać inwestora do przywrócenia obiektu do stanu, który naruszałby przepisy prawa. Organ miał zatem obowiązek ustalenia stanu odpowiadającego przepisom prawa. Stanowisko przyjęte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, iż okna na ścianie północnej budynku były uwzględnione w projekcie zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę nie zostało oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, czy otwory w ścianie północnej budynku były przewidziane w projekcie, w oparciu o który wydano stronie pozwolenie na budowę, czy też zrealizowano je wbrew treści tego pozwolenia i w jakim okresie. Z akt postępowania administracyjnego nie wynika bowiem, by organ przeprowadził dowód z projektu budowlanego budynku, a treść znajdującej się w aktach decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 7 listopada 1967 r. nie umożliwia dokonania ustaleń odnośnie treści tego projektu. Zarzuty skargi w tym zakresie są zatem uzasadnione, a działanie organu narusza treść art. 80 k.p.a., zgodnie z którym ustalenia organu winny znajdować oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz wynikający z art. 7 i 77 k.p.a. obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wobec sporności między stronami okoliczności dotyczącej wykonania okien w ścianie północnej budynku i podniesionych przez skarżącą zarzutów, organ winien podjąć działania w celu zebrania materiału dowodowego niezbędnego do dokonania ustaleń w tym zakresie. Powinien on dopuścić dowód z projektu, o ile jest to możliwe, bądź inne dowody, w tym z przesłuchania świadków i stron w celu ustalenia tej okoliczności. Posiłkowo, w sytuacji braku projektu i wątpliwości w zakresie oceny ewentualnego postępowania dowodowego, organ winien rozważyć czy zatwierdzenie takiego projektu było możliwe w świetle obowiązujących wówczas przepisów w tym zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z 1966 r. Nr 10, poz. 44 ze zm.). Dodatkowo wskazać należy, iż skarżąca twierdziła, że okna w ścianie północnej budynku zostały wykonane w czasie jego rozbudowy w latach dziewięćdziesiątych. Z porównania szkicu sytuacyjnego z 1972 r. oraz mapy sytuacyjno- wysokościowej z października 2001 r. wynika inny stan budynku i powierzchnia jego zabudowy. Porównanie obu dokumentów wskazuje na znaczną rozbudowę budynku w stosunku do stanu istniejącego w 1972 r. Organ winien zatem ustalić na jaki w istocie obiekt inwestor uzyskał pozwolenie w 1967 r. i wyjaśnić okoliczności jego znaczącej rozbudowy. W sprawie przedmiotowego obiektu mogła bowiem zaistnieć konieczność przeprowadzenia postępowania odnośnie legalności budowy części obiektu budowlanego. Zarzut skarżącej dotyczący nabycia nieruchomości przez J. W. w dniu 12 marca 1969 r., a więc po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 7 listopada 1967 r., nie ma znaczenia dla rozpatrzenia niniejszej sprawy, a tytuł prawny do zabudowy nieruchomości nie musi wynikać z faktu jej własności. Wskazać nadto należy, iż zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania w sprawie wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Organ administracji był związany wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku z dnia 4 maja 2006 r. nakazującymi zajęcie stanowiska odnośnie możliwości spełnienia w niniejszej sprawie wymagań rozporządzenia w sposób inny niż podano w rozporządzeniu i nie mógł zająć stanowiska, iż przepis ten nie znajduje w sprawie zastosowania, lecz winien dokonać ustaleń i oceny w tym zakresie. Przepis ten zawiera odmienne od art. 9 Prawa budowlanego uregulowanie w zakresie odstępstw od warunków technicznych, ograniczone do budynków istniejących w dacie wejścia w życie rozporządzenia i nie zawiera analogicznego jak art. 9 ust. 3 uregulowania o wyrażaniu zgody na odstępstwo przed wydaniem pozwolenia na budowę. Nadto w wyroku tym wskazano na zasadność zastosowania przez organ obowiązującego w dacie orzekania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.). Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Wykonane ostatnio otwory - drzwiowy i okienny naruszają ten przepis, nadto oceny wymagało czy wcześniej istniejące w ścianie otwory okienne nie były robotami samowolnymi i czy w związku z tym winien znaleźć do nich zastosowanie tryb przewidziany w art. 51 Prawa budowlanego. Organ administracji objął zakresem orzekania roboty już wykonane. Zgodnie z art. 51 ust. 7 przepisy ust. 1 i 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49 b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Wydanie przez organ decyzji w niniejszej sprawie w zakresie wykonanych robót nie wymagało istnienia i ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. W przypadku robót wykonanych, zbędne jest bowiem wydawanie postanowienia o ich wstrzymaniu, a wydanie jednej z decyzji, o których jest mowa w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest ograniczone terminem. Stanowisko takie w analogicznej sprawie, wydanej na tle treści art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego obowiązującej przed dniem 11 lipca 2003 r. zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2001 r., wskazując, iż "upływ terminu, o jakim mowa w art. 50 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, ma ten skutek, że traci ważność decyzja o wstrzymaniu robót budowlanych a to oznacza, że inwestor może prowadzić roboty budowlane na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, o ile ostateczną decyzją nie orzeczono na podstawie art. 36 ust. 2 o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Zwrócić jednak należy uwagę, że w myśl art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane ust. 1-3 tego artykułu stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy, a nie zachodzą przesłanki wydania nakazu rozbiórki obiektu na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Uregulowanie zawarte w art. 51 ust. 4 ma między innymi zastosowanie wówczas, gdy upłynął termin 2-miesięczny o wstrzymanie robót budowlanych, a ujawniony stan faktyczny w zakresie wykonanych robót budowlanych wypełnia hipotezę art. 50 ust. 1 ustawy." (vide: Lex Nr 75539) Wskazać należy, iż w świetle aktualnie obowiązującego brzmienia art. 50 Prawa budowlanego, znajdującego w sprawie zastosowanie z mocy art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93 poz. 888 ze zm.), brak jest możliwości wydania inwestorowi decyzji zezwalającej na wznowienie robót budowlanych wykonywanych bez pozwolenia na budowę. Art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego przewiduje bowiem jedynie stwierdzenie wykonania obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem lub, w razie jego niewykonania, nakazanie zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki. Taka konstrukcja przepisu wyklucza możliwość zalegalizowania kontynuacji planowanych robót modernizacyjnych w taki zakresie, w jakim roboty te nie zostały rozpoczęte i nie mają charakteru robót "wykonywanych". Stanowisko organu I instancji, iż brak było podstaw do obejmowania rozstrzygnięciem planowanych przez inwestora robót dotyczących wykonania nadbudowy i przebudowy dachu, było zatem uzasadnione. Organ administracji dopuścił się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa procesowego art. 7, 77 i 80 k.p.a. przez niedostateczne niewyjaśnienie okoliczności sprawy oraz dokonanie ustaleń nie znajdujących potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji winien uwzględnić wskazania Sądu oraz dokonaną w wyroku ocenę prawną. Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd, w związku z uwzględnieniem skargi, uwzględnił wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania i zasądził na jej rzecz od organu tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania kwotę 757 zł w tym kwotę 500 zł tytułem wpisu sądowego, kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło