I SA/Wa 153/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M.F. i W.F. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania M. i W. F., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...] o zwrocie na rzecz A.O. nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że M. i W. F. w dniu 25 marca 2006 r. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...] o zwrocie na rzecz A. O. nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, podnosząc, iż zwrot został dokonany z terenu leżącego poza granicami dokonanego wywłaszczenia, a będącego ich własnością. Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r. wskazując, iż M. i W. F. nie mają przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w tym postępowaniu. Od powyższej decyzji Wojewody Podkarpackiego M. i W. F. odwołali się do Ministra Budownictwa. Zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 216, poz. 1594), organem właściwym w sprawie od dnia 16 listopada 2007 r. stał się Minister Infrastruktury. Organ odwoławczy, w wyniku rozpoznanie odwołania, powołując się na treść art. 157 § 2 i art. 28 k.p.a. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, wyjaśnił, że stroną postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...] była A. O. wnioskująca o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Minister wskazał, że wprawdzie legitymację prawną do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ma nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego zakwestionowaną decyzją, lecz także inny podmiot, który wykaże w sprawie posiadanie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., jednakże w niniejszej sprawie M. i W. F. nie wykazali takiego interesu, bowiem nie wykazali się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości objętej decyzją o zwrocie. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że właścicielami zwróconej działki nr [...] (obecnie nr [...]) o pow. [...] ha są obecnie małżonkowie A. i J. S. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, nie było podstaw do wszczęcia i prowadzenia przez Wojewodę Podkarpackiego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r. z wniosku małżonków M. i W. F. nie będących stroną w sprawie. A zatem rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2007 r. Minister Infrastruktury uznał za zasadne. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu Minister wskazał, że spór z obecnymi właścicielami zwróconej działki o prawa do tej działki, czy też o przebieg granicy działki, wskazuje jedynie na interes faktyczny po stronie wnioskodawców, nie zaś na interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w ocenie organu odwoławczego, powoływanie się na umowę darowizny z dnia 26 lutego 1980 r. nie jest trafne, bowiem umowa ta nie dotyczyła spornej działki, nie będącej wówczas własnością darczyńcy A. O. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli małżonkowie M. i W. F. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 28 k.p.a. i art. 157 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że skarżący nie posiadają legitymacji procesowej do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o zwrocie nieruchomości, tymczasem zakwestionowana decyzja narusza ich prawo własności i dotyczy nieruchomości pozostającej w ich władaniu na podstawie umowy dzierżawy. Zarzucając powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie o uchylenie także decyzji pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...] o zwrocie na rzecz A. O., której stwierdzenia nieważności żądali skarżący, dotyczy nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Działka ta została wyodrębniona z działki o nr ew. [...], będącej w użytkowaniu wieczystym K. [...], która powstała m.in. z wywłaszczonej od A. O. działki nr [...] o pow. [...] m2. Skarżący w postępowaniu odwoławczym przedstawili umowę darowizny zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 26 lutego 1980 r., mocą której małżonkowie A. i S. O. darują małżonkom M. i W. F. połowę nieruchomości składającej się z działki o nr [...]. Minister Infrastruktury wyraził stanowisko, że umowa z dnia 26 lutego 1980 r. nie dotyczyła spornej działki, ponieważ nie była wówczas własnością darczyńcy A. O.. W ocenie Sądu, stanowisko to nie jest trafne. Z akt sprawy nie wynika, aby umowa darowizny z dnia 26 lutego 1980 r. została prawnie podważona. Nadmienić wypada, że czynności prawne dokonane przez osoby fizyczne i prawne wiążą organy administracyjne, gdyż organy te nie mają uprawnień do kwestionowania w trybie administracyjnym ważności i skuteczności dokonanych czynności cywilnoprawnych. Jak wskazano powyżej, skarżący mocą darowizny nabyli na własność nieruchomość o nr [...], a nieruchomość objęta decyzją o zwrocie została wyodrębniona właśnie z wywłaszczonej nieruchomości o nr [...]. Należy zatem wskazać, że organ powinien wziąć pod uwagę ten dokument, a to z kolei ma wpływ na określenie kręgu podmiotowego rozpoznawanej sprawy. W związku z tym twierdzenie, że skarżący nie przedstawili tytułu prawnego do nieruchomości objętej decyzją o zwrocie jest co najwyżej przedwczesne. Odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...] o zwrocie na rzecz A. O. nieruchomości położonej w K. przy ul. [....], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, z wniosku skarżących nie jest możliwa bez dokonania oceny przedmiotu umowy darowizny z 26 lutego 1980 r. i zakresu wywłaszczenia oraz zwrotu nieruchomości będącej kiedyś własnością A. O. Przy tak zaś ustalonym stanie faktycznym przez organy orzekające w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Podkarpackiego, skarżący dysponują tytułem prawnym do nieruchomości objętej decyzją o zwrocie i są stronami postępowania nadzorczego o stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca ją naruszają przepisy art. 28 i art. 157 § 3 k.p.a. i z tego powodu - z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.