II OZ 154/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1620/07 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1620/07 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1620/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. B. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku tegoż Sądu z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1620/07. Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd pierwszej instancji podał, iż postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną S. B. ze względu na nieuiszczenie stałego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Odpis doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 7 maja 2008 r. W dniu 14 maja 2008 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi kasacyjnej. We wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, iż skarżący z przyczyn nadzwyczajnych i od niego niezależnych uchybił terminowi uiszczenia wpisu sądowego w terminie zakreślonym do wniesienia skargi kasacyjnej. Do skargi kasacyjnej dołączono dowód przelania kwoty 100 zł na inny rachunek niż na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sytuacja taka była konsekwencją oczywistej omyłki w wypełnieniu przelewu bankowego, bowiem równolegle z tą czynnością wypełniony był także przelew na rzecz innego podmiotu na taką samą kwotę. Osoba wypełniająca powyższe przelewy na przelewie przeznaczonym do uiszczenia wpisu omyłkowo wskazała konto innego niż Sąd odbiorcy. O niezawinionej omyłce przy wypełnianiu przelewu w ocenie strony skarżącej świadczy fakt, iż w jego treści, poza błędnym numerem rachunku bankowego, wskazano prawidłowe oznaczenie Sądu, tytuł dokonywanej wpłaty oraz sygnaturę akt. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a). Sąd podkreślił, że kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Natomiast o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Sądu okoliczności wskazane przez skarżącego nie wykluczały możliwości zachowania terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien był dopilnować, aby czynność procesowa została dokonana w terminie. Pełnomocnik ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością jakby działał na własną rzecz. Sąd stwierdził, iż reprezentujący skarżącego pełnomocnik nie dopełnił obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej polegającej na uiszczeniu stałego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącego zobligowany był do sprawdzenia, czy uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi kasacyjnej wniesiony został na konto właściwego Sądu. Sąd uznał za przejaw niestarannego zachowania i zaniedbania niepodjęcie przez pełnomocnika strony skarżącej niezbędnych czynności zapewniających wpłynięcie należnej opłaty na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W zażaleniu na powyższe postanowienie S. B., reprezentowany przez adwokata J. M. wniósł o jego uchylenie bądź o zmianę poprzez przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż skarżący podjął wszystkie czynności niezbędne do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, jednakże w niezawiniony sposób czynność ta została dotknięta błędem poprzez wskazanie w treści przelewu niewłaściwego numeru konta bankowego Sądu. Błąd ten jest niefortunnym i nadzwyczajnym zbiegiem okoliczności. Stanowisko, iż skarżący bądź jego pełnomocnik nie może popełnić błędu jest krzywdzące, gdyż czynności podjęte przez skarżącego przy uiszczaniu wpisu zmierzały do jego opłacenia. W odpowiedzi na zażalenie Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego J. S. wniósł o oddalenie zażalenia. Zdaniem Komendanta Głównego Policji pełnomocnik skarżącego nie wskazał okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, (LEX nr 45637)., brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe Okoliczności przedstawione przez pełnomocnika skarżącego nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu. Nie można uznać, iż błędne wypełnienie przelewu bankowego przy uiszczeniu wpisu od skargi kasacyjnej stanowi okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu. Skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata J. M., który winien zachować należytą staranność przy dokonywaniu czynności procesowych. Pełnomocnik umocowany do wniesienia /złożenia/ skargi kasacyjnej ma prawo i obowiązek podjęcia wszystkich czynności łączących się z wniesieniem skargi kasacyjnej, w tym wniesienia stosownych opłat sądowych. Jeśli więc strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie przesłanek przywrócenia terminu, należy uwzględnić konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt II OZ 1347/05). Należy wskazać, że nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako brak winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04, H. Knysiak - Molczyk Uchybienie i przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2006/7-8/122). W tym stanie rzeczy należy uznać, w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, a zatem postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.