II OSK 845/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-12-21

Skład orzekający: NSA Małgorzata Jaśkowska, NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz, NSA Jerzy Stelmasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do szczegółowego ustalenia odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania, w celu oceny, czy przedsięwzięcie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, zgodnie ze zmienionymi przepisami?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo stwierdził, iż organy administracji nie przeprowadziły należytej oceny materiału dowodowego. Kluczowe jest szczegółowe ustalenie odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania, z powołaniem się na źródło takich ustaleń, co jest niezbędne do prawidłowej oceny, czy przedsięwzięcie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Brak takiego ustalenia uniemożliwia ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Rzeszowie, który uchylił decyzję SKO w Rzeszowie utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Boguchwała o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji bazowej telefonii cyfrowej. Organy administracji uznały, że inwestycja nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ze względu na parametry techniczne i odległość od miejsc dostępnych dla ludności. WSA uchylił decyzje, wskazując na brak wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących odległości od miejsc dostępnych dla ludności. NSA rozpatrywał skargę kasacyjną inwestora.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia NSA Jerzy Stelmasiak ( spr.) Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 156/08 w sprawie ze skargi R.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, na podstawie między innymi art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 158, poz. 1105) oraz w związku z § 2 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania A.Ł. i R.Ł. od decyzji Wójta Gminy Boguchwała z dnia [...] października 2007 r., Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, utrzymało kwestionowane rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, że Wójt Gminy Boguchwała umorzył, jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek A. Sp. z o.o. w W. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej ERA BTS nr 58176.01 "Boguchwała Centrum" na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości N. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, że w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. oraz wydanej w czasie jego obowiązywania opinii Głównego Inspektora Sanitarnego w Warszawie (postanowienie z dnia [...] września 2007 r., Nr [...]) realizacja przedsięwzięcia objętego wnioskiem nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo ochrony środowiska a tym samym nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w trybie art. 46 ust. 1 tejże ustawy. Organ wskazał, iż przedmiotowe przedsięwzięcie polegać będzie na zamontowaniu trzech par anten sektorowych i 6 anten parabolicznych mikrolinii na projektowanej wieży o wysokości 50 m oraz na zainstalowaniu zespołu urządzeń nadawczo-odbiorczych w kontenerze umieszczonym bezpośrednio przy tej wieży. Izotropowa moc promieniowania każdej anteny sektorowej wynosi 1172,5 W, zaś miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości większej niż 70 m od środka elektrycznego wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Budowa stacji bazowej oraz przewidywany zasięg jej oddziaływania nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a ich lokalizacja nie mieści się w ramach obszaru Natura 2000. Decyzję Wójta Gminy Boguchwała zakwestionowali w drodze odwołania A.Ł. i R.Ł. W uzasadnieniu podnieśli, że realizacja planowanej inwestycji w niewielkiej odległości od siedzib ludzkich doprowadzi do skażenia środowiska w Nosówce promieniowaniem elektromagnetycznym na ogromną skalę. Zwrócili uwagę, iż teren projektowanej inwestycji to urodzajne gleby o bardzo dobrych klasach bonitacyjnych. Ponadto, w rejonie inwestycji znajdują się pola uprawne, na których prowadzona jest ekologiczna uprawa czarnej porzeczki. Podkreślili, że realizacja tej inwestycji uniemożliwi im oraz innym mieszkańcom Nosówki urzeczywistnienie własnych planów inwestycyjnych, związanych z zamiarem budowy dla dzieci domów na działkach znajdujących się w bezpośredniej bliskości stacji bazowej telefonii. Zwrócili uwagę, iż planowany maszt telefonii będzie znajdował się zbyt blisko istniejącej kopalni ropy naftowej (ok. 50 m). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie powołaną wyżej decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nie uwzględniło powyższego odwołania, utrzymując skarżoną decyzję w mocy. Argumentując rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na brzmienie § 1 pkt 1 lit. a/ i § 1 pkt 2 lit. a/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. w związku z § 2 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. określających rodzaje przedsięwzięć, które bądź wymagają, bądź mogą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Mając na uwadze powyższe regulacje, jak też okoliczności faktyczne niniejszej sprawy Kolegium stwierdziło, iż nie wymaga sporządzenia raportu antena sektorowa, gdyż jako instalacja radiokomunikacyjna (emitująca pole elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz – w przedmiotowym przypadku 824-960 MHz) nie wytwarza promieniowania izotropowo nie mniejszego niż 2 000 W. Ponadto inwestycja nie została zaliczona do przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu może w drodze postanowienia ustalić organ, bowiem równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi 1172,5 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości większej niż 70 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Z kolei anteny paraboliczne mikrolinii nie wymagają sporządzenia raportu w związku z wykluczeniem radiolinii. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że jednym z przypadków bezprzedmiotowości postępowania jest sytuacja, gdy w jego trakcie nastąpiła zmiana przepisów prawa, czyniąca niemożliwym jego dalsze kontynuowanie. Uznając, iż sytuacja taka wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, SKO w Rzeszowie oceniło decyzję organu I instancji jako prawidłową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję SKO w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2007 r. R.Ł. powtórzył motywy zawarte uprzednio w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] października 2007 r. Dodatkowo zarzucił, iż nie otrzymał, pomimo stosownych żądań, kopii raportu oddziaływania na środowisko. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Udział w niniejszym postępowaniu zgłosiło Stowarzyszenie A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie dopuścił tę organizację do udziału w sprawie. Stowarzyszenie poparło skargę. Stwierdziło, że § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia RM w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ma zastosowanie do stacji bazowych telefonii komórkowej. W tym przypadku właściwy organ powinien w sposób jednoznaczny ustalić czy inwestycja spowoduje wzrost emisji promieniowania elektroenergetycznego o ponad 20%. Stowarzyszenie zarzuciło organowi, że nie wyjaśnił stanowiska sprowadzającego się do uznania, że w odległości przewidzianej w rozporządzeniu w odniesieniu się do środka elektrycznego anteny nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. W tym miejscu przywołano definicję pojęcia "wzdłuż" określoną w "Słowniku współczesnego języka polskiego" po czym stwierdzono, że ocena odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny sektorowej wzdłuż osi głównej promieniowania anteny obejmuje nie tylko obszary, które taka oś "przebija", ale także miejsca pod anteną, w tym wypadku na poziomie terenu. Stowarzyszenia podkreśliło, iż organ zobligowany był do wskazania konkretnej odległości od środka elektrycznego w przestrzeni oddziaływania głównej wiązki promieniowania danej anteny miejsc dostępnych dla ludności. Stowarzyszenie podkreśliło również, że badanie przesłanek umorzenia postępowania powinno nastąpić nie tylko przy uwzględnieniu treści art. 55 i art. 56 ustawy – Prawo ochrony środowiska, ale także art. 105 § 1 k.p.a. W jego ocenie, sama nowelizacja rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r. nie jest dostateczną podstawą umorzenia postępowania, gdyż zmiana stanu prawnego w toku postępowania administracyjnego może wywołać powyższy skutek tylko wówczas, gdy wymaga tego wyraźny przepis ustawowy, zaś w realiach niniejszej sprawy przepis taki zaś nie istnieje. Zarzucono również organowi, iż nie ustalił czy w sprawie ma zastosowanie art. 135 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Boguchwała z dnia [...] października 2007 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji orzekł, że wnioskodawca w niniejszym postępowaniu byłby zwolniony z obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, gdyby planowana przez niego inwestycja była przedsięwzięciem, w odniesieniu do którego przepisy prawa nie przewidują możliwości sporządzenia raportu, nawet w sposób fakultatywny. Określenie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko nastąpiło w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Wskazane tam parametry przesądzają o tym, iż w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia obowiązywało rozporządzenie w wersji przed nowelizacją (tj. w wersji sprzed 31 sierpnia 2007 r.), dlatego inwestycja należała do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu było obligatoryjne (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia). W dniu 31 sierpnia 2007 r. rozporządzenie z dnia 9 listopada 2004 r. zostało znowelizowane, zaś kryteria według których kwalifikuje się daną inwestycję jako wymagającą sporządzenia raportu obligatoryjnie, czy też fakultatywnie uległy zmianom. Kryterium tym nie jest już tylko wartość równoważnej mocy promieniowana izotropowo wyznaczonego oraz częstotliwość wartości emisji pola elektromagnetycznego, ale również odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Kryteria te uznać należy za zliberalizowane w stosunku do stanu wcześniejszego, ponieważ o wymogu sporządzenia raportu nie przesądza sam fakt spełniania przez inwestycję określonych parametrów technicznych lecz rozstrzyga o tym lokalizacja wokół terenu inwestycji miejsc dostępnych dla ludności. Nowelizacja rozporządzenia weszła w życie w dniu 31 sierpnia 2007 r., czyli w toku trwania niniejszego postępowania. Rozporządzenie nowelizujące rozporządzenie z dnia 9 listopada 2004 r., tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. (Dz. U. Nr 158, poz.1105) nie przewidziało przepisów intertemporalnych, stąd nowelizacja wywołuje skutki prawne również w odniesieniu do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed wejściem jego w życie. Zasadnie zatem organy obu instancji stosują w sprawie przepisy rozporządzenia po nowelizacji. Organy obu instancji uznały, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż zgodnie z raportem maksymalna równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny sektorowej wynosi 1172,5 W, natomiast miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości większej niż 70 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. W ocenie Sądu I instancji, powyższe ustalenia organu nie znajdują oparcia w materiale dowodowym sprawy. Organ zobowiązany był do wskazania konkretnej odległości od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anten, w której znajdują się miejsca dostępne dla ludności, z powołaniem się na źródło takich ustaleń. W sprawie niniejszej organ powinien był ustalić dla każdej z anten, czy w określonej w znowelizowanym rozporządzeniu odległości w przestrzeni, oddziaływania wiązki promieniowania danej anteny, znajdują się miejsca dostępne dla ludzi. Ponadto, dopiero w oparciu o tak przeprowadzoną analizę, należy wskazać czy zachodzi bądź nie zachodzi przypadek wymieniony w cytowanym powyżej przepisie. Sąd I instancji orzekł, że ponownie rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności będzie zobowiązany sprawdzić, czy wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia odpowiada kryteriom takiego wniosku w związku z nowelizacją art. 46a ustawy – Prawo ochrony środowiska. Następnie należy uzupełnić materiał dowodowy sprawy w kierunku ustalenia, parametrów planowanej inwestycji w celu dokonania oceny, czy mieści się ona w katalogu instalacji określonych w § 3 pkt 8 cyt. rozporządzenia RM. W przypadku stwierdzenia, że planowane przedsięwzięcie mieści się w tym katalogu należy rozważyć nałożenie na wnioskodawcę stosownego obowiązku. W razie stwierdzenia przez organ, że obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wynika z art. 46 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska i § 3 ust. 1 pkt 8 powoływanego rozporządzenia Rady Ministrów należy odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, wskazując na brak podstaw prawnych do jego dokonania, a nie umarzać postępowanie. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę organów na fakt nowelizacji przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska dokonanej przez art. 144 pkt 9 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227), która weszła w życie z dniem 15 listopada 2008 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł inwestor. Zarzucił naruszenie prawa materialnego – § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d/ rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ administracji stosujący ten przepis obowiązany jest do wskazania konkretnej odległości od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anten, w której znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Jednocześnie podniósł zarzut, że nie są wystarczające poczynione przez organ ustalenia, z których wynika, że miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości większej niż 70 m od środka elektrycznego wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędnie przyjęcie przez Sąd I instancji, że ustalenia poczynione przez organ administracji nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz błędne przyjęcie, że organ nie przeprowadził rozważań celem ustalenia, czy zachodzi bądź nie zachodzi przypadek wymieniony w § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d/ rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r. Jako ostatni zarzut kasacyjny podniesiono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z 105 § 1 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że w razie stwierdzenia przez organ, że obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wynika z art. 46 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r., należy odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a nie umarzać postępowanie. Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Stowarzyszenie wniosło o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty nie są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek. Po pierwsze, w przedmiotowej skardze kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i prawa procesowego, stąd w pierwszej kolejności należy rozpatrzyć te ostatnie zarzuty w celu oceny kontroli dokonanej przez Sąd I instancji stanu faktycznego ustalonego w tej sprawie przez właściwe organy w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W tym zakresie należy stwierdzić, wbrew zarzutowi kasacyjnemu, że Sąd I instancji słusznie orzekł, iż właściwe organy nie przeprowadziły prawidłowej oceny materiału dowodowego pod kątem czy nie zachodzi w tej sprawie konieczność zastosowania § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d/ cyt. rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2004 r., po jego nowelizacji w drodze cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. oraz biorąc pod uwagę zasadę swobodnej oceny dowodów, która obowiązuje w ogólnym postępowaniu administracyjnym, w celu ustalenia zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.a. prawdy obiektywnej. Oznacza to, co prawidłowo Sąd I instancji orzekł, że właściwy organ w tej sprawie nie może w osnowie zaskarżonej do niego decyzji ostatecznej załatwić tej sprawy w oparciu o ustalenia faktyczne, które przeprowadził w tej sprawie tylko inwestor. Nastąpiło to bowiem w szczególności w oparciu o ustalenia faktyczne raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko opracowanego jeszcze w lipcu 2006 r., kiedy przedmiotowa inwestycja była zaliczona z mocy prawa do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast w stanie prawnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej do Sądu I instancji było to już przedsięwzięcie dla którego sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogło być fakultatywne w świetle dyspozycji § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d/ znowelizowanego cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Oznacza to, że jest to dowód, który podlega ocenie przez właściwe organy w świetle innych dowodów w sprawie (art. 75 § 1 k.p.a.). Ponadto, nie jest to dokument urzędowy w świetle dyspozycji art. 76 § 1 i § 2 k.p.a., czyli nie może stanowić wyłącznego materiału faktycznego dla ustalenia prawdy obiektywnej w tej sprawie. Dlatego też, co zasadnie podniósł Sąd I instancji, to właściwy organ administracji publicznej powinien rozpatrzyć wszystkie okoliczności sprawy, podejmując w tym celu konieczne działania do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Należy podkreślić, że w ogólnym postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodów, w świetle której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy danego, a nie innego środka dowodowego, czy też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Ponadto zasada oficjalności (art. 7 i art. 75 k.p.a.) wymaga, żeby w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie działania konieczne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, a także dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, w tym także żeby z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Dlatego też, co prawidłowo także orzekł Sąd I instancji, w tej sprawie nie został właściwie ustalony stan faktyczny, po nowelizacji § 3 ust. 1 pkt 8 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Organy obu instancji uznały bowiem, że realizacja danego przedsięwzięcia nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ zgodnie z raportem maksymalna równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny sektorowej wynosi 1172,5 W, natomiast miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości większej niż 70 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Jednak, co zasadnie podniósł Sąd I instancji, właściwe organy zobowiązane były do wskazania konkretnej odległości od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anten, w której znajdują się miejsca dostępne dla ludności, z powołaniem się na źródło takich ustaleń. W tej sprawie właściwy organ powinien więc ustalić dla każdej z anten, czy w określonej w znowelizowanym rozporządzeniu odległości w przestrzeni, oddziaływania wiązki promieniowania danej anteny, znajdują się miejsca dostępne dla ludzi. Ponadto, dopiero w oparciu o tak przeprowadzoną analizę należy wskazać czy zachodzi bądź nie zachodzi przypadek wymieniony w cytowanym powyżej przepisie rozporządzenia Rady Ministrów, a także czy wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia odpowiada kryteriom takiego wniosku w związku z nowelizacją art. 46a ustawy – Prawo ochrony środowiska. Należy w tym miejscu przypomnieć, że tym kryterium nie jest już tylko wartość równoważnej mocy promieniowania izotopowo wyznaczonego oraz częstotliwość wartości emisji pola elektromagnetycznego, lecz także odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Oznacza to, że o obowiązku sporządzenia raportu nie przesądza wyłącznie spełnianie przez inwestycję określonych parametrów technicznych, tylko rozstrzygająca jest przesłanka lokalizacji wokół terenu inwestycji miejsc dostępnych dla ludności. Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (s. 9) powołano się na pozytywne uzgodnienie dokonane w tym zakresie postanowieniem Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 września 2007 r., które, czego nie podniosła jednak strona skarżąca, zostało uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 2356/07. W jego uzasadnieniu Sąd I instancji sformułował swoje stanowisko z którego wynika, że właściwy organ był zobowiązany "do wskazania konkretnej odległości od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anten, w której znajdują się miejsca dostępne dla ludności, z powołaniem się na źródło takich ustaleń", zgodnie z dyspozycją art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Dotyczy to również braku ustalenia przez właściwy organ czy dla każdej z anten "w określonej w znowelizowanym rozporządzeniu odległości w przestrzeni oddziaływania wiązki promieniowania danej anteny znajdują się miejsca dostępne dla ludzi". Dopiero powyższe ustalenia faktyczne pozwolą zdaniem Sądu I instancji na prawidłową ocenę zastosowanych w tym zakresie przepisów prawa materialnego. Natomiast powyższe orzeczenie zgodnie z dyspozycją art. 170 cyt. ustawy p.p.s.a. wiąże również inne sądy i inne organy państwowe, a nie tylko strony i sąd który je wydał. Oznacza to, że nie ustalono prawidłowo stanu faktycznego w tej sprawie, który dopiero pozwoli ocenić, czy nastąpiła właściwa subsumcja czy też wykładnia zastosowanych w tej sprawie przepisów prawa materialnego, co do braku potencjalnego oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, w rozumieniu art. 46 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 cyt. ustawy – Prawo ochrony środowiska. Jest to także spowodowane brakiem wyjaśnienia kluczowych okoliczności faktycznych, a więc czy wzdłuż głównej wiązki promieniowania anten – oraz czy może to być linia prosta – nie ma miejsc dostępnych dla ludności w świetle znowelizowanego § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d/ cyt. rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2004 r., w tym również w świetle pierwotnych twierdzeń raportu "o obszarach granicznych gęstości mocy", a nie o odległościach miejsc dostępnych dla ludności w świetle nowej metodyki wyznaczania ich odległości. Dlatego też zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, będą mogły być rozpatrzone dopiero po ustaleniu prawidłowego stanu faktycznego w tej sprawie, a ponadto Sąd I instancji orzekał w tej sprawie tylko na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, a nie także lit. a/ cyt. ustawy p.p.s.a. Natomiast skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie, nie podziela poglądu Sądu I instancji, że jeżeli ze stanu faktycznego jednoznacznie wynika brak podstaw prawnych do zastosowania art. 46 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz w związku z § 3 ust. 1 pkt 8 cyt. rozporządzenia RM do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji danego przedsięwzięcia, to należy wydać decyzję odmowną w tym zakresie, a nie umarzać postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe. Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Z tych względów i na podstawie art. 184 cyt. ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny z powodu braku usprawiedliwionych podstaw oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi uczestnika postępowania R.Ł. – radcy prawmemu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło