I OSK 1159/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 120/08 w sprawie ze skargi D. N. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy mianowania aplikantem pozaetatowym sądowym w okręgu opolskim oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 120/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę D. N. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy mianowania D. N. aplikantem sądowym pozaetatowym w okręgu opolskim. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił: Pismem z [...] lipca 2005 r. nr [...] Prezes Sądu Okręgowego w Opolu poinformował D. N., że komisja przeprowadzająca w 2005 r. egzamin na stanowisko aplikanta sądowego w okręgu opolskim ujęła go w projekcie listy aplikantów, a pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] zawiadomił, że nie został wpisany przez Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu na listę aplikantów z uzasadnieniem, że na tę listę dostały się osoby, które na egzaminie uzyskały minimum 70 punktów. D. N., pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r., odwołał się od decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego, który pismem z dnia [...] września 2005 r. nr [...] poinformował, iż wniosek został rozpatrzony odmownie, bowiem minimum 70 punktów uzyskało 85 osób, zaś D. N. uzyskał 69 punktów, zajmując 89 miejsce. Na to pismo D. N. wniósł odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, którego odpowiedź zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, precyzując jednocześnie, że skarży równolegle akt lub czynność Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu. Skargę na czynność Prezesa Wojewódzki Sąd w Warszawie przekazał wg właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, który ją odrzucił postanowieniem z dnia 26 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 34/07, z kolei Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 11 stycznia 2008 r. I OSK 1587/07, uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania stwierdzając, że jest to skarga na akt (czynność) Prezesa Sądu Apelacyjnego mianowania aplikantem sądowym, o której mowa w art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przechodząc do rozważań, Wojewódzki Sąd, przytaczając art. 141 § 1, art. 142 § 2 i § 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, stwierdził: organem właściwym do mianowania aplikantem jest prezes sądu apelacyjnego, który jest ograniczony tylko warunkiem zakwalifikowania kandydata przez komisję egzaminacyjną po przeprowadzeniu konkursu. Z kolei z § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości wynika, że komisja egzaminacyjna przedkłada Prezesowi wyniki konkursu wraz z dokumentacją i projektem listy kandydatów, przy ustalaniu listy kierując się sumą uzyskanych przez kandydata punktów. Wynikające z tych przepisów uprawnienie Prezesa Sądu Apelacyjnego mianowania aplikantów, bądź odmowy, obejmuje również możliwość określenia liczby punktów, których uzyskanie w toku konkursu warunkuje wpisanie na ustaloną przez tego Prezesa listę osób przyjętych na aplikację, co dalej może wywołać skutek w postaci mianowania na aplikanta sądowego. Potwierdza to stanowisko nowelizacja § 16, umacniająca pozycję Prezesa, który na podstawie wyników konkursu ustala listę osób zakwalifikowanych, biorąc pod uwagę liczbę uzyskanych punktów. Zaskarżony akt Prezesa nie narusza prawa. Reprezentowany przez adwokata, D. N. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego zmiany i uwzględnienia skargi, bądź uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając: – naruszenie prawa materialnego – art. 142 § 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 141 § 1 tej ustawy w zw. z nowelizacją przepisu § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej w brzmieniu obowiązującym, podczas przeprowadzania konkursu na aplikację sądową w 2005 r. w zw. z art. 2 Konstytucji RP. – naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, iż w sprawie rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd we Wrocławiu pod sygn. akt: IV SA/Wr 120/07, zachodzi związanie wykładnią prawną przez wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie I OSK 1171/07 z dnia 11 października 2007 r., podczas gdy w sprawie ze skargi D. N. nigdy NSA nie wydał wyroku – tym bardziej w sprawie o wyżej cytowanej sygnaturze, tj. naruszenie art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270). W uzasadnieniu skargi podniesiono, że art. 141 i 142 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, nie dawały podstaw do tego aby przyjąć, że nie przewiduje obiektywnych kryteriów oceny wyników konkursu i warunków jego prowadzenia, a także że w sprawie mamy do czynienia z decyzją związaną tzn., że Prezes mianuje aplikanta sądowego, zaś przepisów nie można wykładać przez pryzmat ich późniejszej nowelizacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w czasie ubieganie się skarżącego o mianowanie na aplikanta sądowego, stanowiły w art. 141 § 1 istotnie obiektywne kryteria mianowania aplikantem, z jednym warunkiem – konkursem. Jak wynikało bowiem z art. 142 § 3 mianowanie następowało po przeprowadzeniu konkursu, konkurs z kolei wydaje się być kryterium nieobiektywnym, jednak jest wprost przeciwnie, operuje on bowiem punktami uzyskanymi w wyniku jego przeprowadzenia. Punkty te obiektywizują kryteria, bowiem w zależności od ich liczby, konstruuje się listę od największej do najmniejszej liczby punktów. W ramach tak ustalonej listy dokonywany jest wybór kandydatów, w zależności liczby miejsc, które są do dyspozycji. Z akt sprawy wynika, czemu skarżący nie oponuje, że uzyskał on z egzaminu 69 punktów i zajął 89 miejsce. Miejsc przeznaczonych do mianowania aplikantów było 85, bez względu na to, jakie minimum czy maksimum ustaliłby Prezes to i tak skarżący nie mieścił się w liczbie 85 miejsc możliwych do mianowania. Nie mianowanie skarżącego aplikantem nie naruszało ani przepisów ustawy, ani aktu wykonawczego, wskazanych w skardze kasacyjnej, a już zupełnie nie - Konstytucji. Naruszenie zasady równości, wynikającej z art. 32 Konstytucji miałoby miejsce wtedy, gdyby skarżący został mianowany aplikantem, gdyż musiałby zająć miejsce osoby, która uzyskała większą liczbę punktów. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył zatem przepisów, uznając, iż zaskarżony akt (czynność) Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu był zgodny z prawem. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).