II SA/Wa 106/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę Dowódca Wojsk Lądowych działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 roku Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w sprawie przyznania należności pieniężnych [...] W. K. zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] sierpnia 2007 roku. W uzasadnieniu organ wskazał, że pan W. K. pełnił służbę w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w J. W wyniku reorganizacji WKU J., Dowódca [...] Okręgu Wojskowego decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2003 roku wypowiedział stronie stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Następnie rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] maja 2003 roku, zwolnił wyżej wymienionego z zawodowej służby wojskowej. W wyniku zwolnienia W. K., Wojewódzki Sztab Wojskowy we W. wypłacił zainteresowanemu odprawę w kocie [...] zł. Następnie Dowódca Wojsk Lądowych decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 roku, stwierdził nieważność decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego Nr [...] z dnia [...] marca 2003 roku, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Na tej podstawie Dowódca [...] Okręgu Wojskowego rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 roku, stwierdził wygaśnięcie punktu 64 swojego rozkazu nr [...] z dnia [...] maja 2003 roku dotyczącego zwolnienia W. K. Działając w oparciu o powyższe akty prawne, odwołujący się został przywrócony do służby wojskowej na wcześniej zajmowane stanowisko służbowe w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w J., co potwierdza rozkaz dzienny tego organu nr [...] z dnia [...] lipca 2006 roku. Jednocześnie organ wskazał, iż strona po przywróceniu jej do służby wojskowej, nie dokonywała zwrotu należności z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Ponownie [...] W. K., na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] lipca 2007 roku został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] sierpnia 2007 roku. Na poczet przysługującej [...] W. K. odprawy z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej naliczono pobraną, a nie zwróconą przez odwołującego się odprawę w dniu [...] stycznia 2004 roku w kwocie [...] zł. Organ przywołał tu treść art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego: świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został spełniony. W przypadku utraty mocy prawnej przez decyzje o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, wskutek stwierdzenia nieważności wypowiedzenia stosunku służbowego w oparciu o przepis art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego - odpada właśnie podstawa prawna do wypłaty szeregu świadczeń pieniężnych z tytułu rozwiązania z żołnierzem zawodowym stosunku służbowego. Takie stanowisko zostało wywiedzione przez Dowódcę Wojsk Lądowych z treści uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 1995 r. (sygn. akt. III CZP 46/95, OSNC 1995-7-8/114, Lex nr 2411), z której wynika, że osoba która otrzymała określone świadczenie pieniężne w wyniku wykonania decyzji, która następnie została uznana za nieważną, zobowiązana jest do zwrotu tego świadczenia w granicach bezpodstawnego wzbogacenia. Organ podkreślił, iż w sprawie tytuł do wypłaty odprawy, w związku z pierwotnym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, istniał, lecz w wyniku usunięcia z obiegu prawnego, na podstawie art. 156 kpa, decyzji kadrowych o zwolnieniu W. K. z zawodowej służby wojskowej, podstawa do wypłaty odprawy odpadła. Zdaniem organu z przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jednoznacznie wynika, że należności z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej mają charakter świadczeń jednorazowych. Tym samym nie ma możliwości wypłaty dwóch odpraw, za niewykorzystany urlop z tytułu jednego zwolnienia z zawodowej wojskowej (nieprzerwanej czynnej służby wojskowej), a zatem w przypadku, gdy wypłacone kwoty nie zostały do dnia ponownego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej zwrócone, zasadna jest przy ponownym zwolnieniu żołnierza wypłata wyłącznie różnicy kwot tych świadczeń. Skoro więc, strona nie zwróciła odprawy, należało wypłacić jej przy drugim zwolnieniu odprawę pomniejszoną o już wypłaconą kwotę. W dniu 10 grudnia 2007 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan W. K. Skarżący wniósł w skardze o zmianę zaskarżonej decyzji oraz pkt 1 decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. poprzez przyznanie mu odprawy w wysokości 600% uposażenia należnego mu w ostatnim dniu służby. Zdaniem skarżącego przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie przewidują samodzielnej podstawy do zwrotu świadczeń przez żołnierzy zawodowych, którzy zostali zwolnieni ze służby, a następnie do niej przywróceni. Podstawa do takiego zwrotu winna być wyraźnie i konkretnie określona. Organ nie może się tu powoływać na przepisy prawa cywilnego, gdyż stosunek służbowy żołnierza zawodowego jest stosunkiem administracyjnoprawnym i tylko przepisy prawa administracyjnego mogą regulować sprawę ewentualnego zwrotu wynagrodzenia. Nadto, zdaniem skarżącego, decyzje organów obu instancji naruszają art. 72 w zw. z art. 77 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, które wyraźnie wskazują, że odprawy i inne świadczenia związane ze służbą wojskową żołnierzy zawodowych, nie podlegają zwrotowi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga, nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organ ponownie zwalniając ze służby żołnierza służby stałej, miał prawo dokonać potrącenia odprawy należnej w związku ze zwolnieniem ze służby z wypłaconymi świadczeniami przy uprzednim zwolnieniu. Należy tu wskazać, iż z przepisów art. 94 oraz art. 95 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jednoznacznie wynika, że odprawa w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oraz inne świadczenia wypłacane w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej są świadczeniami jednorazowymi. Oznacza to, że brak jest możliwości wypłaty dwóch odpraw oraz np. dwóch ekwiwalentów za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z tytułu jednego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Taka też sytuacja miała miejsce w omawianym stanie faktycznym. Uchylenie przez Dowódcę Wojsk Lądowych decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego skarżącemu z dnia [...] marca 2003 r. oraz stwierdzenie przez Dowódcę [...] Okręgu Wojskowego wygaśnięcia punktu 64 rozkazu nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. spowodowało, iż W. K. został przywrócony do zawodowej służby wojskowej, a następnie zwolniony na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]. Bezsporny w sprawie jest fakt, iż skarżącemu Wojewódzki Sztab Wojskowy we W. wypłacił w 2004 r. w związku z pierwszym zwolnieniem ze służby odprawę w kwocie [...] zł. Z chwilą uchylenia więc rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, wypłacona odprawa stała się świadczeniem nienależnym, które powinno być przez skarżącego niezwłocznie zwrócone, bowiem odpadła podstawa do jej wypłaty. Stanowisko takie zostało zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 1999 r., sygn. akt II SA 1634/98. Skarżący nie dokonał zwrotu świadczeń, które stały się świadczeniami pobranymi nienależnie. Jednak jak wynika z akt sprawy skarżący nie zwrócił odprawy wypłaconej mu w roku 2004. W takiej sytuacji, mając na uwadze przepisy art. 94 ust. 1 i 2 oraz art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, z których jednoznacznie wynika, że z tytułu jednego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, skarżący mógł otrzymać tylko jedną odprawę, należało uznać, iż organ słusznie uwzględnił uprzednio wypłaconą kwotę odprawy. Skoro zatem skarżącemu wypłacono już należności za odprawę, to mimo, iż decyzja o zwolnieniu została uchylona, nie miał on prawa do uzyskania kolejnej odprawy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.