IV SA/Wa 195/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego S. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) listopada 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w pkt 1, na zasadzie art. 59 § 2 K.p.a., odmówiło p. S. P. przewrócenia terminu do wniesienia wniosku o powtórne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego Kolegium z dnia (...) marca 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza miasta Z. z dnia (...) marca 2001 r., ustalającej warunki zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych, zaś w pkt 2, na zasadzie 134 K.p.a., stwierdziło, iż wniosek o powtórne rozpatrzenie sprawy został wniesiony z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż wniosek p. S. P. o powtórne rozpatrzenie sprawy, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, wpłynął w dniu 12 czerwca 2007 r. Wnioskodawca wskazał, iż o wydaniu decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności dowiedział się 4 czerwca 2007 r. w siedzibie Kolegium. Pomimo, że jest stroną postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, gdyż na jego wniosek wydano decyzję o warunkach zabudowy z 2001 roku, nie był informowany o tańczącym się postępowaniu ani nie doręczono mu kwestionowanej obecnie decyzji. Wskazywał, iż pod tym samym adresem (W., ul. (...)) zamieszkuje niezmiennie od wielu lat. Prowadzi także pod tym adresem działalność gospodarczą. Kolegium zauważyło, iż kierowana do wnioskodawcy korespondencja wracała z adnotacją poczty odpowiednio "firma zlikwidowana odmówiono przyjęcia przesyłki" i "adresat wyprowadził się". W tym stanie rzeczy skoro, jak ustalono zainteresowany prowadził pod adresem, gdzie doręczano korespondencję, działalność gospodarczą pod nazwą, jaka została uwidoczniona na adresie przesyłki ("W." Przedsiębiorstwo B.) należy uznać, iż przesyłka została prawidłowo doręczona, pomimo jej nie odebrania (tzw. fikcja prawna doręczenia). Nie odebranie przez przedsiębiorcę kierowanej do niego korespondencji oznacza uchybienie obowiązkowi szczególnej staranności. Oznacza to, iż brak jest przesłanki braku winy, a więc termin nie może być przywrócony na zasadzie art. 58 K.p.a. Skoro nie uwzględniono wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środków odwoławczych, zasadne było orzeczenie o uchybieniu terminu dla dokonania tej czynności. Od postanowienia tego wniósł skargę p. S. P. wskazując, iż uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego było przez niego nie zawinione. Nigdy prawidłowo nie próbowano mu doręczyć przesyłki. Korespondencja bezpodstawnie wracała do adresata z adnotacjami np. "adresat wyprowadził się", skoro ciągle mieszka on pod tym samym adresem i prowadzi działalność gospodarczą. Zwrócił także uwagę na błędy odnośnie określenia nazwy adresata i prowadzonej przez niego działalności, jakie dostrzegł w zaskarżonym postanowieniu. Wskazane błędy zostały sprostowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) stycznia 2008 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie pełnomocnik Strony skarżącej wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie wniosek Strony skarżącej dotyczył przywrócenia terminu do wniesie środków odwoławczych od decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Procedowanie w przedmiocie przywrócenia terminu jest zasadne, o ile zostanie ustalone, iż termin ten został przekroczony. Gdy chodzi o wniesienie środków odwoławczych (należy do nich instytucja wniosku o powtórne rozpatrzenie sprawy) termin ten wynosi 14 dni od doręczenia orzeczenia stronie (art. 129 § 2 K.p.a.). O ile orzeczenie w ogóle nie jest określonej stronie doręczane, termin dla wniesienia dla niej środków odwoławczych wyznacza ostatni dzień, gdy środki te mogły być wniesione przez strony, którym orzeczenie doręczano. O ile nie wniesiono środków odwoławczych, po tym terminie decyzja staje się ostateczna. W myśl art. 29 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego (podmiotem praw lub obowiązków) może być generalnie jedynie osoba fizyczna (bez znaczenia jest czy prowadzi ona określoną działalność gospodarczą, jako przedsiębiorca) lub prawna (wskazane w art. 29 in fine wyjątki od tej zasady nie znajdują w przedmiotowej sprawie zastosowania). Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności dotyczyło decyzji, w której ustalono warunki zabudowy zagospodarowania terenu na zasadach ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). W treści decyzji, jako wnioskodawcę określono p. S. P., wskazując jednocześnie, iż jest on Dyrektorem Przedsiębiorstwa "W.". Jednocześnie, jak wynika z rozdzielnika tej decyzji, przesłano ją do inwestora, którego określono jako Przedsiębiorstwo B."W.". Ze zgromadzonych obecnie akt strawy wynika, iż p. S. P. ma zarejestrowaną działalność gospodarczą pod tą nazwą pod adresem W., ul. (...) (patrz zaświadczenie z ewidencji). Jednak prowadzenie przez Stronę skarżącą działalności gospodarczej pod nazwą "Przedsiębiorstwo" nie oznacza, iż może być ono podmiotem praw i obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Podmiotem takim mogłaby być, w tego rodzaju przypadku, wyłącznie osoba fizyczna – p. P. Jednocześnie zgromadzone akta mogą wskazywać, iż na terenie miasta W. działało także Przedsiębiorstwo B. "W." Sp. z. o.o., którego obecnie następcą prawnym jest inna osoba prawna (patrz pismo z dnia 18 lipca 2007 r.). Powyższe uwagi uprawniają konstatację, iż stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji mógł być p. P., jako osoba fizyczna lub Przedsiębiorstwo B."W." sp.zo.o., jako osoba prawna. Jak wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma o wszczęciu postępowania korespondencja adresowana do Przedsiębiorstwa B. "W." ul. (...) W. wróciła z adnotacją "Firma zlikwidowana odmówiono przyjęcia przesyłki". Kwestia ta została pominięta przez Kolegium, co prowadziło do wydania decyzji, w której jako adresata określono jedynie "W." Przedsiębiorstwo B., wskazując adres W., ul. (...) (wymienienie dodatkowo w rozdzielniku decyzji Burmistrza Miasta Z. nie wynikało oczywiście z posiadania przez ten organ administracji - orzekający uprzednio w sprawie - statusu strony). Przesłana na adres wskazany w rozdzielniku przesyłka została zwrócona z informacją, iż adresat wyprowadził się. Trzeba jednak stwierdzić, iż decyzja nie została skierowana do żadnego podmiotu, który mógłby być uznany za stronę postępowania (ani do osoby prawnej ani fizycznej) co oznacza, iż orzeczenie, nie może być uznane za prawidłowo doręczone żadnemu podmiotowi, który mógłby być traktowany jako strona postępowania w rozumieniu art. 29 K.p.a. O tzw. doręczeniu zstępczym, (kwestie tę podnosi Kolegium) możnaby mówić, o ile nie podjęto by przesyłki adresowanej do strony postępowania. Skoro orzeczenie nie zostało nigdy doręczone Skarżącemu, jak również żadnej innej stronie postępowania (co uruchomiłoby bieg terminu wniesienia środków odwoławczych dla stron, które pominięto w postępowaniu) nie upłynął termin do wniesienia środków odwoławczych dla Strony skarżącej, a więc rozważanie kwestii zaistnienia przesłanek przywrócenia terminu było bezzasadne (naruszenie art. 59 K.p.a.). W tej sytuacji, błędnie także organ administracji uznał, iż środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu (naruszenie art. 134 K.p.a.). Z uwagi na zakres przedmiotowy zaskarżonego aktu, poza oceną Sądu pozostaje kwestia, czy Strona skarżąca – p. S. P., jako osoba fizyczna - jest istotnie stroną (ma interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a.) w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 2001 roku. Kwestie te, w granicach art. 138 K.p.a., powinien rozważać organ administracji, rozpatrując wniesiony środek odwoławczy. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy. Rozpatrując ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeknie uwzględniając zawartą w orzeczeniu ocenę prawną.