I SA/Gd 77/08

WyrokWSA w Gdańsku2008-04-22

Skład orzekający: Bogusław Szumacher, Sławomir Kozik, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaliczenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na poczet zaległości podatkowej z lat wcześniejszych (1993 r.) było prawidłowe, biorąc pod uwagę kwestię przedawnienia tej zaległości oraz prawidłowość zastosowania przepisów przejściowych dotyczących biegu terminu przedawnienia po przerwaniu egzekucji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaległość podatkowa z 1993 r. mogła ulec przedawnieniu, ponieważ organy podatkowe błędnie zinterpretowały przepisy przejściowe dotyczące biegu terminu przedawnienia po przerwaniu egzekucji. Zastosowanie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. powinno nastąpić od momentu zastosowania środka egzekucyjnego, a nie od daty wejścia w życie nowelizacji, a spisanie protokołu o stanie majątkowym nie jest środkiem egzekucyjnym. W związku z tym uchylono zaskarżone postanowienia i nakazano uzupełnienie postępowania w celu ustalenia, czy i kiedy zastosowano środek egzekucyjny.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego zaliczył nadpłatę podatku dochodowego od osób fizycznych J.J. za 2006 rok na poczet zaległości podatkowej z 1993 roku wraz z odsetkami. J.J. złożył zażalenie, które Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej, w tym dotyczących przedawnienia i prawidłowości doręczeń. Organy podatkowe argumentowały, że zaległość z 1993 r. nie uległa przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany pierwszą czynnością egzekucyjną (doręczenie tytułu wykonawczego i spisanie protokołu o stanie majątkowym w 1999 r.), a zgodnie z przepisami przejściowymi, bieg terminu przedawnienia rozpoczął się na nowo od dnia wejścia w życie nowelizacji Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] nr [...]; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] zaliczył nadpłatę J.J. w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikającą ze złożonego zeznania rocznego PIT-36 za 2006 rok w kwocie [...] zł na poczet zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 rok w kwocie [...] zł (należność główna) oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości w kwocie [...] zł. J.J. nie zgadzając się z powyższym zaliczeniem pismem z dnia 14 września 2007 r. złożył zażalenie na to rozstrzygnięcie wnosząc o jego uchylenie. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, bowiem rozpatrując sprawę w postępowaniu zażaleniowym nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia 28 grudnia 2007 r. J.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...]. W przedmiotowej skardze strona wniosła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z [...] i postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...], z uwagi na naruszenie następujących przepisów: art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239, art. 76 § 1, art. 76a § l, art. 62 § 1 i § 4, art. 55 § 2, art. 120, art. 122, art. 187 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędne zastosowanie, art. 145 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa - poprzez nieprawidłowe doręczenie postanowienia organu pierwszej instancji, art. 194 § 1 poprzez sprzeczność z innymi dokumentami urzędowymi, art. 70 § 1 i § 3 ustawy Ordynacja podatkowa (w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r.) oraz art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa (w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r.), art. 217 § 1 i § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa - na skutek nieprawidłowego uzasadnienia . Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę przypomniał, że dnia 8 maja 2007 r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego zeznanie J.J. o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2006 (PIT 36) z wykazaną kwotą nadpłaty [...] zł. Ponadto na koncie podatnika istniała zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 rok. W tym miejscu Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż kwota nadpłaty, przy równoczesnym istnieniu na koncie podatnika zaległości podatkowej podlega zaliczeniu na tę zaległość, zgodnie z przepisami art. 76 i art. 76a ustawy - Ordynacja podatkowa. Na podstawie art. 76 § 1 ustawy nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a tejże ustawy oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. W myśl natomiast art. 76a § 1 ustawy w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepis art. 55 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa stosuje się odpowiednio. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej dokonując przedmiotowego zaliczenia, Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo kierował się zatem przepisami art. 76a oraz art. 55 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, według których, jeżeli nadpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, nadpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu jej powstania pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Stosownie do powołanych wyżej przepisów obowiązkiem organu podatkowego, wykonywanym z urzędu było zatem zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę· Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących przedawnienia, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż zaległość podatkowa z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 rok nie uległa przedawnieniu. Z akt sprawy wynika, iż na tę zaległość wystawiony został dnia [...] tytuł wykonawczy [...], którego odpis został doręczony zobowiązanemu dnia 16 kwietnia 1999 roku. W tym samym dniu spisano z J.J. protokół o stanie majątkowym. Zgodnie z art. 70 § 3 ustawy - Ordynacja podatkowa (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2003 roku) przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony. Czynnością egzekucyjną w myśl art. 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - jest każde działanie podejmowane przez organ egzekucyjny zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Tak więc doręczenie tytułu wykonawczego oraz spisanie z podatnikiem protokółu o stanie majątkowym są takimi czynnościami, które w sprawie J.J. spowodowały skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia stosownie do stanu prawnego obowiązującego do dnia 1 stycznia 2003 roku. W konsekwencji, nie można zgodzić się z zarzutem strony, co do naruszenia przepisów art. 120, art. 122, art. 187 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w konsekwencji dokonania błędnych ustaleń faktycznych, iż w dniu 16 kwietnia 1999 r. została dokonana względem J.J. czynność egzekucyjna, która spowodowała przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał także, że wejście w życie ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169 poz. 1387) nie uchyliło skutków prawnych zastosowania czynności egzekucyjnych. Tak więc w dniu 16 kwietnia 1999 roku nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia. Ponadto w okresie od dnia 17 kwietnia 1999 roku do dnia 31 sierpnia 2005 roku nie nastąpiło zakończenie postępowania egzekucyjnego. Wskazać przy tym należy, iż w okresie od 1 stycznia 1998 roku do 31 grudnia 2002 roku według wówczas obowiązującego brzmienia art. 70 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa, po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegł on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Przepis art. 21 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143 poz. 1199 ze zm.) stanowi, że "do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed wejściem w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 70 § 4 ustawy wymienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą". Zgodnie więc z art. 27 przywołanej wyżej ustawy zmieniony przepis art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa wszedł w życie z dniem 1 września 2005 roku. Zatem w obecnej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, gdy zobowiązanie podatkowe istniało przed dniem wejścia w życie znowelizowanej ustawy i postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone przed tym dniem, termin przedawnienia tego zobowiązania biegnie na nowo od dnia 1 września 2005 roku. Jak wynika z wyżej przywołanych przepisów prawa, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, zaległość J.J. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 roku nie przedawniła się, co czyni zarzut skargi bezzasadnym. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących sprzeczności ustaleń zawartych w postanowieniu pierwszej i drugiej instancji z treścią zaświadczeń z dnia 21 stycznia 2005 roku i 10 lutego 2006 wskazać należy, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego dnia 21 stycznia 2005 roku i 10 lutego 2006 wydał J.J. zaświadczenia stwierdzające, iż strona na dzień wydania zaświadczeń nie posiada zaległości podatkowych. Wydanie powyższych zaświadczeń spowodowane było nieuwzględnieniem przerwania biegu terminu przedawnienia, co spowodowało stwierdzenie przez organ podatkowy pierwszej instancji przedawnienia przedmiotowej zaległości i odpisanie jej z konta podatnika. Mając powyższe na uwadze, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał dnia [...] postanowienie nr [...], w którym odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści ze względu na posiadanie przez podatnika zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 rok w kwocie [...] zł, które Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy i które zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Jeżeli chodzi natomiast o zarzut naruszenia art. 217 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdzono, że jest on bezzasadny z uwagi na fakt, iż zarówno postanowienie organu pierwszej instancji jaki i Dyrektora Izby Skarbowej zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, tj. oznaczenie organu podatkowego, datę jego wystawienia, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia (skargi) oraz podpis osoby upoważnionej, jak również uzasadnienie faktyczne i prawne. Końcowo, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] skierowane zostało do J.J. z pominięciem pełnomocnika. Organ podatkowy pierwszej instancji naruszył zatem przepis art. 145 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa. Nie spowodowało to jednak ograniczenia uprawnień procesowych strony, albowiem de facto pełnomocnik strony w terminie ustawowym wniósł zażalenie na ww. postanowienie. W tym miejscu podkreślić dodatkowo należy, iż zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, okoliczność, że doręczenie orzeczenia nastąpiło z naruszeniem art.145 § 2 ustawy, bowiem strona ustanowiła pełnomocnika, którego pominięto przy doręczaniu, nie może być utożsamiane z brakiem doręczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2004r., sygn. akt III SA 1895/02; LEX nr 113584). W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy oraz w świetle przedstawionego stanowiska Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późno zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżone postanowienia, z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że zostały one wydane z naruszeniem prawa. Na wstępie, zdaniem Sądu, należy przyjąć, iż w sprawie doszło do przerwania biegu przedawnienia w dniu 16 kwietnia 1999 r. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 70 § 3 O.p. w stanie prawnym obowiązującym w 1999 r. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony. Wbrew temu co podnosi podatnik, za taką czynność uznać należy sporządzenie protokołu o stanie majątkowym podatnika. Zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji czynnością egzekucyjną są bowiem wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wątpliwości budzi natomiast w sprawie to, od kiedy termin przedawnienia tych obowiązków podatkowych rozpoczął swój bieg na nowo. Kwestia ta regulowana była w § 4 art. 70 O.p., którego treść ulegała zmianom. Do dnia 31 sierpnia 2005 r. art. 70 § 4 O.p. stanowił, że po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Przyjęta w art. 70 § 4 O.p. formuła gramatyczna "biegnie (on) na nowo" pozwalała na uprawniony wniosek, że w zaistniałej sytuacji (dokonanie pierwszej czynności egzekucyjnej przed 1 stycznia 2003 r., lub zastosowanie środka egzekucyjnego przed dniem 31 sierpnia 2005 r.) przedawnienie zobowiązania ponownie rozpoczynało swój pięcioletni bieg począwszy od następnego dnia po zakończeniu postępowania egzekucyjnego niezależnie od tego, jak długi był upływ tego terminu przed jego przerwaniem. Zmiana z dniem 1 września 2005 r. art. 70 § 4 O.p. ustawą nowelizującą z dnia 30 czerwca 2005 r., polegała na zmianie końcówki drugiego zdania § 4 art. 70 O.p. "Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne", poprzez zastąpienie zwrotu "zakończono postępowanie egzekucyjne" formułą "zastosowano środek egzekucyjny". W wyniku wprowadzonej zmiany przedawnienie rozpoczynało swój pięcioletni bieg począwszy od dnia następnego po zastosowaniu środka egzekucyjnego, a nie po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Była to zmiana korzystniejsza dla podatników, skutkująca skróceniem okresu, w którym zobowiązania podatkowe, wobec których wszczęta została egzekucja administracyjna, ulegają przedawnieniu. Zgodnie z art. 21 ustawy nowelizacyjnej z dnia 30 czerwca 2005 r., "do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 70 § 4 ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą". W ocenie Sądu z przepisu tego wprost wynika, że do oceny upływu terminu przedawnienia zastosowanie znajduje art. 70 § 4 O.p. o znowelizowanej treści stanowiący, iż bieg terminu przedawnienia zaczyna swój bieg na nowo po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Brak jest podstaw do przyjęcia poglądu, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna swój bieg na nowo po dniu wejścia w życie nowelizacji przepisu, takiego skutku bowiem ustawodawca w przepisach przejściowych nie przewidział. (tak też NSA w wyroku z dnia 12.04.2007 r., II FSK 518/2006, POP 2007/5/68). Przepis art. 21 ustawy nowelizacyjnej wprost odsyła do treści art. 70 § 4 O.p., który początek biegu terminu przedawnienia wiąże z zastosowaniem środka egzekucyjnego. Stanowisko organów, jakoby bieg terminu przedawnienia rozpoczynał swój bieg na nowo od dnia 1 września 2005 r., stanowi zatem nadinterpretację i nie znajduje oparcia w treści art. 21 ustawy nowelizacyjnej w związku z art. 70 § 4 O.p. Zawarta w uzasadnieniu postanowienia argumentacja organu w kwestii braku przepisów przejściowych oraz skutków prawnych zastosowania środka egzekucyjnego przed dniem 1 września 2005 r. nie znajduje ponadto oparcia na tle utrwalonego już orzecznictwa, jak też doktryny prawniczej, w których przyjmuje się zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. (p. uchwała 5 sędziów NSA Warszawie z 20.10.1997. o sygn. FPK 11/97, ONSA 1998/1/10, wyrok 7 sędziów NSA w Warszawie z 25.08.2003. o sygn. FSA 1/03, ONSA 2004/1/1). Zasada ta polega na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszelkich stosunków prawnych, zdarzeń, czy stanów rzeczy danego rodzaju. Dotyczy to również zdarzeń, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały przed wejściem w życie nowych przepisów, ale trwają w czasie dokonywania zmian prawa. Rozwiązanie takie odpowiada zazwyczaj przeświadczeniu prawodawcy, że nowe normy są bardziej dostosowane do aktualnych warunków niż prawo poprzednio obowiązujące. Zaletą tego rozwiązania jest zaś to, że od wejścia w życie nowej regulacji prawnej wszyscy traktowani są jednakowo, według takich samych norm. Nie można zgodzić się z argumentacją, iż przepis art. 70 § 4 O.p. nie może mieć "zastosowania wstecznego w tym znaczeniu, iż zmieniałby ocenę przedawnienia zobowiązań podatkowych od chwili poprzedzającej wejście w życie tego przepisu". W ocenie Sądu dla oceny upływu terminu przedawnienia znaczenie ma jedynie ten stan prawny, który obowiązuje w chwili upływu tego terminu. Poprzedni stan prawny, który odmiennie regulował kwestię upływu tego terminu, nie ma znaczenia, o ile przepisy przejściowe nie stanowią inaczej. W okolicznościach sprawy nie może być mowy o naruszeniu zasady retroaktywności w sytuacji, gdy w chwili wejścia w życie nowej, korzystniejszej dla podatnika regulacji prawnej przedawnienie zobowiązań skarżącej nie nastąpiło. Podkreślić bowiem należy, iż zasada lex retro non agit zakazuje regulacji przez prawo zdarzeń prawnych i ich skutków zrealizowanych w czasie, gdy konkretny przepis jeszcze nie obowiązywał. Zasada ta nie dotyczy jednak sytuacji, w której zdarzenie prawne trwa w momencie wejścia w życie przepisów nowych, odmiennie regulujących jego reżim prawny. W tym stanie rzeczy nie może zasługiwać na uwzględnienie argumentacja Dyrektora Izby Skarbowej, iż przerwany w kwietniu 1999 r. bieg przedawnienia zobowiązań nie zaczął biec na nowo wobec nie zakończenia postępowania egzekucyjnego, oraz że bieg ten rozpoczął się na nowo dopiero z dniem wejścia w życie zmienionych przepisów. Oceny bowiem skutków prawnych upływu terminu przedawnienia dokonuje się z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dniu upływu tego terminu. W rozpatrywanej sprawie oczywistym jest zatem, iż w po wejściu w życie art. 21 ustawy nowelizacyjnej, do oceny tego, od kiedy zaczął biec termin przedawnienia, po jego przerwaniu wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, należało w całej rozciągłości stosować ten przepis. Mając powyższe na uwadze Sad zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie brak jest informacji na temat tego, czy i kiedy zastosowany został środek egzekucyjny zatem konieczne wydaje się ustalenie tej kwestii przez organy podatkowe. Za środek egzekucyjny nie można bowiem uznać spisania protokołu o stanie majątkowym, a więc nie można od daty dokonania tej czynności liczyć 5 letniego terminu przedawnienia. Środki egzekucyjne zostały bowiem zdefiniowane wprost w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 1a pkt 12, ilekroć w ustawie jest mowa o środku egzekucyjnym - rozumie się przez to a) w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków, z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych, z ruchomości, z nieruchomości, b) w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. Sporządzenie protokołu o stanie majątkowym nie jest niewątpliwie egzekucją, a jedynie działaniem zmierzającym do ustalenia składników majątkowych celem zastosowania środka egzekucyjnego. Reasumując Sąd uznał, że w sprawie zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania poprzez ustalenie, czy przerwany w kwietniu 1999 r. bieg terminu przedawnienia biegnie na nowo w rozumieniu art. 70 § 4 O.p. wg stanu prawnego na dzień 1 września 2005 r. W ocenie Sądu brak ustaleń w tym zakresie stanowi takie naruszenie prawa, które ma wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. Takiej mocy nie posiada – zasadny zdaniem Sądu – zarzut naruszenia art. 145 § 2 O.p. ze względu na to, iż nie doszło na skutek wadliwości doręczeń do ograniczenia uprawnień procesowych strony. Sąd natomiast nie podziela poglądu co do zasadności pozostałych wymienionych w skardze zarzutów wskazując, że opisane w niej uchybienia nie miały miejsca. Jednakże zważywszy na zawarte w przeważającej części uzasadnienia zastrzeżenia do wydanych w niniejszej sprawie postanowień Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o ich uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a). W wyroku zawarto również orzeczenie określone w art. 152 p.p.s.a., a także dotyczące kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło