IV SA/Wa 398/08

WyrokWSA w Warszawie2008-04-22

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Alina Balicka, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ meldunkowy może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta posiada ważne zameldowanie na pobyt czasowy w innej miejscowości, a organ ten nie zakwestionował prawidłowości tego zameldowania?
Ratio decidendi
Organ administracyjny, orzekając o wymeldowaniu z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie może skutecznie twierdzić, że osoba opuściła lokal na stałe i dobrowolnie, jeśli posiada ona ważne zameldowanie na pobyt czasowy w innej miejscowości, a organ ten nie zakwestionował prawidłowości tego zameldowania. Zameldowanie czasowe, jeśli nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, stanowi potwierdzenie dopełnienia obowiązku meldunkowego i nie może być kwestionowane w kontekście wymeldowania z pobytu stałego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m. W. o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Organ uznał, że skarżąca opuściła lokal na stałe, mimo że była zameldowana czasowo w innej miejscowości. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, wskazując, że nie miała zamiaru opuszczenia mieszkania, pozostawiła w nim rzeczy i ponosiła opłaty. Zameldowanie w innej miejscowości miało charakter czasowy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m. W. oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia (...) grudnia 2007 roku wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 139, poz. 993 ze zm.) Wojewoda Mazowiecki po rozpoznaniu odwołania G. K. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. W. z dnia (...) października 2007 roku orzekającą o wymeldowaniu wyżej wymienionej z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W.. Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie w sprawie wymeldowania G. K. zostało wszczęte na wniosek E. K., głównej najemczyni lokalu znajdującego się w zasobach komunalnych Dzielnicy T. m. W.. Wnioskodawczyni we wniosku o wymeldowanie podniosła, że G. K. nie przebywa we wskazanym lokalu od 2 lat. Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Przesłuchani w sprawie świadkowie I. G. i C. S. potwierdzili fakt opuszczenia lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. przez G. K.. Świadek D. K. oświadczył, iż w/w posiada klucze od przedmiotowego lokalu jednakże od kilkunastu lat w nim nie zamieszkuje, pozostawiła jedynie niewielką ilość rzeczy i raz w miesiącu przyjeżdża, aby odebrać rentę. Sporadycznie nocuje. Sama zainteresowana oświadczyła, iż od lutego 2006 roku nie przebywa w przedmiotowym lokalu, do którego przyjeżdża z różną częstotliwością. W miejscu zameldowania pozostawiła część mebli, sprzęt elektroniczny i rzeczy osobiste. Jest współwłaścicielką gospodarstwa w miejscowości S. nr (...) i tam przebywa. Ponadto organ ustalił, że G. K. zameldowana jest na pobyt czasowy w miejscowości S. nr (...) od (...) maja 2006 roku do (...) maja 2008 roku. Organ odwoławczy, przywołując treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podkreślił, iż jedyną przesłanką, jaką bada organ meldunkowy w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego jest fakt opuszczenia lokalu. W ocenie Wojewody pobyt G. K. w miejscowości S. utracił charakter pobytu tymczasowego. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalił się pogląd, iż miejscem pobytu stałego jest miejsce skupiające wszystkie codzienne sprawy, w którym się przebywa, odpoczywa i prowadzi gospodarstwo domowe a opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem. W konkluzji Wojewoda uznał, iż okoliczność okazjonalnego bywania G. K. w przedmiotowym lokalu i fakt pozostawienia w nim rzeczy stanowiących jej własność nie może przesądzać o uznaniu, że lokal ten stanowi miejsce jej stałego pobytu a więc zachodzą przesłanki określone w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. K., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędne przyjęcie, iż opuściła lokal nr (...) przy ul. (...) w W.. W uzasadnieniu skargi wskazała m.in., iż nigdy nie miała zamiaru opuszczenia przedmiotowego mieszkania, pozostawiła w nim swoje rzeczy, ponosi opłaty a co więcej przeprowadziła remont. W miejscowości S. jest zameldowana na pobyt czasowy i po śmierci rodziców wyjeżdżała i wyjeżdża na weekendy oraz wczasy letnie i zimowe do odziedziczone gospodarstwa rolnego. W miejscu zameldowania korzysta z usług takich jak opieka medyczna czy też stomatologiczna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W świetle ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm. ) zameldowanie i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby (art. 1 ust. 2), a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisów ustawy (art. 5, art. 6, art. 10 i art. 15) i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 9 ust. 1, art. 10, art. 15) właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno-techniczną rodzącą skutki prawne. Czynności ewidencyjne podejmowane są, zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie (art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2). Zgodnie z art. 15 ust. 2 omawianej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ meldunkowy gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu danej osoby i na tej podstawie ewidencja ludności rejestruje faktyczne dane dotyczące miejsca pobytu. Ewidencja ludności nie odzwierciedla stanu prawnego lokalu, a jedynie fakt przebywania w nim danej osoby. W tej sytuacji uzasadnione jest stanowisko, że w sprawach związanych z wymeldowaniem organy administracji uprawnione są jedynie do badania, czy określona osoba faktycznie opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W rozpatrywanej sprawie na podstawie zebranego materiału dowodowego organ ustalił, iż zaistniał warunek konieczny do wymeldowania G. K. w trybie art. 15 ust. 2 w/w ustawy. Opuszczenie miejsca pobytu stałego przez skarżącą ma charakter trwały i dobrowolny. Wymieniona przebywa w miejscowości S. (...) gdzie została zameldowana na pobyt czasowy na okres od (...) maja 2006 roku do (...) maja 2008 roku. Wynika z tego, że dopełniła obowiązku meldunkowego zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 cyt. ustawy pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Z kolei art. 8 stanowi, że osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba, że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych ( art. 8 ust. 1 pkt 2). W przedmiotowej sprawie należy w szczególności zauważyć, że właściwy organ administracji publicznej dokonując czasowego zameldowania G. K. w miejscowości S. (....) na okres od (...) maja 2006 roku do (...) maja 2008 roku uznał zasadność tego zameldowania. Tak, więc bez wyeliminowania z obrotu prawnego czasowego zameldowania w miejscowości S., nie można skutecznie podnosić, iż skarżąca bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W., w którym zameldowana jest na pobyt stały. Bez zakwestionowania prawidłowości zameldowania na pobyt czasowy nie można twierdzić, że skarżąca trwale i dobrowolnie opuściła swoje miejsce stałego zameldowania. Zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożone przepisami ustawy obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu. Nie ma w tej sytuacji znaczenia, czy strona korzysta z lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały i czy ma w nim swoje rzeczy. To organ administracyjny meldując skarżącą na okres dwóch lat na pobyt czasowy w miejscowości S. uznał, że zachodzą szczególne warunki do zameldowania na taki pobyt czasowy ( art. 8 ust. 1 pkt 2 ) przy zachowaniu dotychczasowego zameldowania na pobyt stały. Wątpliwości co do charakteru pobytu uzasadniającego zameldowanie skarżącej na okres dłuższy niż trzy miesiące, zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ administracyjny miał obowiązek rozstrzygnąć w toku załatwiania sprawy o zameldowanie na pobyt czasowy (patrz niepubl. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007r. sygn. akt IIOSK 263/06 ). W tej sytuacji nie zasadnie organ uznał, że zostały spełnione ustawowe warunki do wymeldowania skarżącej w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W.. Reasumując należy stwierdzić, iż zarówno zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda Mazowiecki rozważy wskazane wyżej okoliczności. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji. Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonaniu zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło