I SA/Wa 160/08
WyrokWSA w Warszawie2008-04-22
Skład orzekający: Monika Nowicka, Gabriela Nowak, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość nabyta przez Skarb Państwa w drodze dobrowolnej umowy cywilnoprawnej, zawartej pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, podlega zwrotowi na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Nieruchomość nabyta przez Skarb Państwa w drodze dobrowolnej umowy cywilnoprawnej, nawet jeśli nastąpiło to pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie podlega zwrotowi na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W takim przypadku organ właściwy do spraw zwrotu nieruchomości jest zobowiązany do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, ponieważ brak jest materialnoprawnych podstaw do jego prowadzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2007 r., która uchyliła decyzję Starosty K. odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej w R. i umorzyła postępowanie I instancji. Nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa – Wojewódzką Dyrekcję Inwestycji w R. na podstawie umowy sprzedaży z dnia 6 kwietnia 1989 r. Skarżąca twierdziła, że nabycie nastąpiło pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 1985 r. i domagała się zwrotu nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.
ISA/WA 160/08
UZASADNIENIE
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. K. od decyzji Starosty K. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] orzekającej o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji jako dz. Nr [...], obręb [...], arkusz [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] - uchylił zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia [...] czerwca 2007 r. w całości i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
W toku postępowania administracyjnego ustalono następujący stan faktyczny:
Wojewoda Mazowiecki postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. wyznaczył Starostę K. jako organ właściwy do załatwienia sprawy z wniosku E. K. dotyczącej zwrotu nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], oznaczonej numerem działki [...] obręb [...] arkusz [...].
Starosta K. ustalił na podstawie wypisu z rejestru gruntów, że przedmiotowa nieruchomość stanowiąca działkę gruntu oznaczoną numerem [...], o powierzchni [...] m2, stanowi własność Gminy Miasta R. i posiada założoną Księgę Wieczystą Nr KW [...].
Starosta K. wskazał, że z dołączonego do akt sprawy aktu notarialnego Rep. A Nr [...] sporządzonego w dniu 06 kwietnia 1989 r. w Państwowym Biurze Notarialnym w R., wynika że E. K. sprzedała działkę Nr [...] o powierzchni [...] m2 Skarbowi Państwa- Wojewódzkiej Dyrekcji Inwestycji w R. za ustaloną między stronami cenę.
Organ I instancji podniósł, że oznacza to, iż przedmiotowa działka nie została wywłaszczona ani przejęta lub nabyta przez Skarb państwa w trybie wymienionym w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r.(Dz. U. Nr 261, poz. 2603 z 2004 r. - z późn. zm.).
Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji jako dz. Nr [...], obręb [...], arkusz [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...].
Od decyzji Starosty K. odwołała się E. K., kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia [...] czerwca 2007 r. w całości i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł, że zwrot nieruchomości w trybie przewidzianym w art. 136 i następne ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, dotyczy nieruchomości wywłaszczonych decyzjami administracyjnymi, a także tych, o których mowa w art. 216 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Do nieruchomości przejętych i nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustaw wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się bowiem odpowiednio przepisy działu III rozdziału 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami czyli art. 136 i następne powołanej ustawy.
Organ odwoławczy podniósł, że w wyniku analizy notarialnej umowy sprzedaży Rep. A Nr [...] sporządzonej w dniu 06 kwietnia 1989 r., doszedł do przekonania, że pomimo tego iż nabycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło na określony cel publiczny tj. pod budowę oddziału zawodowej straży pożarnej, to z jej treści nie wynika by została ona zawarta w oparciu o przepisy ustaw wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W związku z powyższym uznał, iż w przedmiotowej sprawie roszczenie byłej właścicielki E. K., pozbawione jest podstawy prawnej, a co za tym idzie postępowanie w sprawie zwrotu omawianej nieruchomości powinno zostać przez organ I instancji umorzone jako bezprzedmiotowe.
Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. K.
W skardze wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że cel zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej działki gruntu nr [...], jasno wynika z treści aktu notarialnego oraz pism wzywających skarżącą do odstąpienia nieruchomości sygnowanych przez Wojewódzką Dyrekcję Inwestycji w R. - nabycie nastąpiło pod budowę oddziału Zawodowej [...].
Skarżąca wskazała, że nie wymienienie w akcie notarialnym podstawy prawnej nabycia nieruchomości nie wyłącza możliwości powoływania się na tę ustawę, oraz nie powoduje, iż ustawa ta przestaje istnieć, a świadczy jedynie o braku w owym czasie skrupulatności właściwych organów oraz o lekceważeniu przez nich przepisów prawa.
Skarżąca podniosła, że pisma przysyłane do niej przez Wojewódzką Dyrekcję Inwestycji w R., straszące wywłaszczeniem nieruchomości w przypadku braku zgody na "dobrowolną" sprzedaż oraz późniejsza umowa notarialna czynione były na podstawie art. 8 i 52 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości.( Dz.U. Nr 30, poz. 127 z 1991 r.).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego.
Zwrot nieruchomości w trybie przewidzianym w art. 136 i następnych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dotyczy nieruchomości wywłaszczonych decyzjami administracyjnymi, a także takich, o których mowa w art. 216 ustawy. Do nieruchomości przejętych i nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustaw wymienionych w tym przepisie stosuje się bowiem odpowiednio przepisy rozdziału 6 działu III ustawy, a więc art. 136 i następne.
W art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest mowa o nieruchomościach przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa pod rządami wymienionych w nim ustaw.
Istota problemu w sprawie niniejszej sprowadza się do tego czy przedmiotowa działka gruntu położona w R. przy ul. [...], oznaczona w ewidencji jako dz. Nr [...], obręb [...], arkusz [...], uregulowana w księdze wieczystej KW nr [...] została nabyta przez Skarb Państwa – Wojewódzką Dyrekcję Inwestycji w R. pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Jak słusznie ustalił organ w sprawie dotyczącej działki gruntu dz. Nr [...], obręb [...], arkusz [...], nie toczyło się postępowanie wywłaszczeniowe w trybie przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Przedmiotowa działka gruntu została nabyta przez Skarb Państwa dla realizacji celów publicznych w drodze umowy cywilnoprawnej.
Skarżąca otrzymała od Wojewódzkiej Dyrekcji Inwestycji w R. propozycję dobrowolnego odstąpienia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej działki gruntu za wskazaną w propozycji cenę.
Skarżąca wyraziła zgodę na warunki zawarte w propozycji i w wyniku tego w dniu 6 kwietnia 1989 r. zawarła umowę sprzedaży działki gruntu nr [...].
Decyzja Wojewody Mazowieckiego jest prawidłowa . W przypadku zgłoszenia roszczenia o zwrot nieruchomości nabytej, tak jak w sprawie niniejszej na podstawie dobrowolnej umowy cywilnoprawnej, starosta, jako organ orzekający w sprawach zwrotu, zobowiązany jest wydać decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, bowiem brak jest w takiej sytuacji materialnoprawnej podstawy do jego prowadzenia.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi.
Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło