VII SA/Wa 258/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru instalacji urządzenia reklamowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej C. Sp. z o.o. w W. kwotę 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] (nr [...]) Prezydent [...], na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) dalej Prawo budowlane, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia [...] – [...] ([...]) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1592 ze zm.) - wniósł sprzeciw do zgłoszenia C. Sp. z o.o. dotyczącego zamiaru instalacji urządzenia reklamowego przy ul. W. w W., na działce nr ew. [...], w obrębie [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestor zgłosił, w trybie art. 29 i 30 Prawa budowlanego, zamiar instalacji wolnostojącego urządzenia reklamowego, z dwoma ekranami o wym. 3,Om x 6,Om, ustawionymi pod kątem 45° i wysokości słupa 6,Om. Ze zgłoszenia wynika, że roboty budowlane mają polegać na zagłębieniu w gruncie fundamentu żelbetowego o wym. 2,Om x 4,Om i wysokości 1,0m oraz zakotwieniu słupa. W ocenie organu wymienione roboty budowlane nie mieszczą się w pojęciu "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych". Wielkość urządzenia, powierzchnia tablic, ciężar całkowity konstrukcji oraz sposób osadzenia w gruncie świadczą o tym, że jest to budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W sprawie zatem nie miał zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, gdyż budowle wymagają pozwolenia na budowę. Na poparcie swego stanowiska organ przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych, jak również słownikową definicję pojęcia "instalować" wskazując, że pojęcie "instalowanie" nie może być równoznaczne z "budowaniem". Instalowaniem nie można określać budowy samodzielnej konstrukcji - budowy na własnym fundamencie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] (nr [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa - po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. - utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił argumentację przedstawioną w decyzji pierwszoinstancyjnej, wyjaśniając dodatkowo, że art. 29 Prawa budowlanego zawiera listę wyjątków od zasady wyrażonej w art. 28 ust 1 tej ustawy. Natomiast w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego wskazano, które z inwestycji wymienionych w art. 29 Prawa budowlanego wymagają zgłoszenia. Zdaniem Wojewody [...], z żadnego z powołanych przepisów nie wynika, że budowa żelbetowej i stalowej konstrukcji nośnej, na której ma być zainstalowana tablica reklamowa, zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Brak wskazania wprost w art. 29 wymienionych robót budowlanych oznacza, że budowa konstrukcji nośnej wymaga pozwolenia na budowę. Okoliczność tę potwierdza również fakt, że zgłoszony obiekt jest budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Na poparcie swego stanowiska organ powołał orzecznictwo sądów administracyjnych. Ponadto, organ II instancji nie podzielił zarzutów odwołania o naruszeniu art. 107 § 1 i 3 kpa w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła C. Sp. z o.o. wnosząc o jego uchylenie a także uchylenie decyzji organu I instancji z dnia [...] i zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że: * z brzmienia art. 26 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego wynika, że dotyczy on instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach oraz , że dotyczy on wyłącznie instalowania tablicy reklamowej do konstrukcji nośnej, natomiast budowa urządzenia reklamowego, w postaci żelbetonowej konstrukcji nośnej, nie może korzystać ze zwolnienia, bez względu na sposób związania obiektu z gruntem; * wielkość i cechy konstrukcyjne planowanego obiektu, co do zasady przesądzają, czy taka inwestycja wymaga pozwolenia na budowę; * roboty objęte zgłoszeniem winny być realizowane w trybie art. 28 prawa budowlanego, gdyż dotyczą budowy trwale związanej z gruntem konstrukcji urządzenia reklamowego (budowli); * zakwalifikowanie urządzeń reklamowych do "budowli" w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego uzasadnia wprowadzenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę; Skarżąca zarzuciła ponadto, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 w zw. z art. 7 kpa ze względu na nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w tym dowodowego, które uzasadniałoby przyjętą przez organ podstawę prawną, a także naruszenie art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez brak w treści decyzji uzasadnienia faktycznego, w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podniosła, że po nowelizacji Prawa budowlanego w 1997r. oraz 2003r. zamontowanie urządzenia reklamowego - co do zasady - mieści się w katalogu robót niewymagających pozwolenia na budowę. Wynika to z gramatycznej wykładni art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy, która obejmuje również wolnostojące nośniki reklamowe posadowione na gruncie, pod warunkiem braku negatywnych przesłanek określonych w tym przepisie. W ocenie skarżącej, zamontowanie urządzenia reklamowego dotyczącego budowy "budowli" na gruncie, nie przesądza o konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego w punktach 1-3 i 5-21 wskazano bowiem obiekty, które pomimo, że dotyczą m.in. budowy "budowli" poddane są procedurze zgłoszenia. Na potwierdzenie swego stanowiska skarżąca przytoczyła obszernie orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych. Ponadto, zdaniem skarżącej, nieuprawnione było stanowisko organu, że jeśli w sprawie objętej zgłoszeniem nastąpi budowa obiektu budowlanego, a nie jego instalacja, to jest to przesłanką determinującą uzyskanie pozwolenia na budowę. Termin "instalowanie" bezspornie wiąże się z pojęciem robót budowlanych. Każde bowiem działanie obejmujące instalowanie, montaż, rozbiórkę, czy budowę jest niczym innym jak wykonywaniem robót budowlanych. Instalowanie jest również montowaniem elementów, w tym elementów składowych urządzenia reklamowego. Skarżąca podniosła, że w podstawie prawnej decyzji wnoszącej sprzeciw organ I instancji wskazał art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. Stanowisko to zostało zaakceptowane przez organ II instancji, co oznacza, że organy obu instancji przyjęły, że planowana inwestycja dotyczy robót budowlanych, które nie mogą być realizowane w trybie zgłoszenia, gdyż - co do zasady - wymagają pozwolenia na budowę. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej przyjęto, że planowany nośnik wymaga pozwolenia na budowę. Z treści uzasadnienia wynika jedynie, że podstawą utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej jest przyjęcie, że przedmiotowe urządzenie reklamowe ma określoną masę, wielkość i jest osadzone w gruncie. Nie wynika jednak, dlaczego ww. gabaryty przesądzają, że inwestycja wymaga pozwolenia na budowę. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w kontekście przepisu art. 107 § 1 i § 3 kpa jest niewystarczające, bo ograniczone do ogólnikowego stwierdzenia organu, że planowany nośnik reklamowy jest budowlą trwale związaną z gruntem i wobec tego wymaga pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe kryteria stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze wskazać trzeba, że Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę całkowicie podziela pogląd utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instalacja urządzeń reklamowych - niezależnie od ich posadowienia na budynkach, czy też bezpośrednio na gruncie oraz niezależnie od tego, czy jest ono trwale powiązane z gruntem - stanowi przedmiot regulacji art. 29 ust. 2 pkt 6 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych, usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Zdaniem Sądu, Wojewoda [...] przyjął błędną interpretację przepisów Prawa budowlanego, kwalifikując projektowany nośnik reklamowy do kategorii obiektów wymagających pozwolenia na budowę. Jak słusznie wskazano w skardze, przepis art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, zawierający definicję pojęcia "budowla", nie przesądza o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów przykładowo wymienionych w tym przepisie, w tym także wolno stojących, trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych. Sam fakt zakwalifikowania danego obiektu do kategorii "budowli" oraz trwałe powiązanie z gruntem nie stanowi o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i nie wyłącza możliwości zastosowania ustawowych wyjątków od zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.. Zauważyć należy, że "instalowanie" może dotyczyć zarówno robót budowlanych polegających na połączeniu różnych elementów w jedną całość, zamontowaniu na jakimś obiekcie budowlanym, czy też posadowieniu na gruncie. Urządzenie reklamowe stanowi jedną całość, gdyż zalicza się do niego wszystkie elementy składające się na to urządzenie, niezależnie od sposobu i miejsca ich zamontowania. Niezasadne jest zatem stanowisko organu, który wymóg uzyskania pozwolenia na budowę upatruje w stopniu skomplikowania konstrukcji nośnika reklamowego, sposobie posadowienia, czy rozmiarach, bowiem przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego takiego kryterium nie przewiduje. Natomiast w przypadku, gdy organ administracyjny uzna, że skala i wielkość robót budowlanych przy instalowaniu tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska, albo zwiększenie ograniczenia lub uciążliwość dla terenów sąsiednich może - na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego - nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, na roboty objęte zgłoszeniem. Uprawnienie to ma charakter uznaniowy i wymaga uzasadnienia przez organ podstaw do zastosowania art. 30 ust. 7 ww. ustawy. Wobec powyższego, Wojewoda [...], poprzez akceptację błędnego stanowiska organu I instancji, naruszył przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, a w konsekwencji również art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Sąd nie podzielił zarzutu skargi o naruszeniu art. 107 § 1 i 3 kpa przez organ odwoławczy, gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jakkolwiek oparte na błędnej wykładni prawa materialnego, zawierało niezbędne elementy wymienione w tym przepisie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję mając na uwadze, że kompetencje organu odwoławczego obejmują korygowanie wad prawnych decyzji organu I instancji, polegających m.in. na niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego. Zatem, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, obowiązkiem Wojewody [...] będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska Sądu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.