III SA/Gd 38/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-04-23
Skład orzekający: Felicja Kajut, Marek Gorski, Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny ma obowiązek uwzględnić w ewidencji gruntów i budynków powierzchnię działki wskazywaną przez właściciela, jeśli jest ona sprzeczna z prawomocnym postanowieniem sądu cywilnego ustalającym granice nieruchomości i późniejszymi pomiarami geodezyjnymi?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny ma obowiązek aktualizować dane w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dostępnych dokumentów i materiałów źródłowych, w tym prawomocnych orzeczeń sądowych. W sytuacji, gdy prawomocne postanowienie sądu cywilnego ustaliło granice nieruchomości, a późniejsze pomiary geodezyjne potwierdziły inną powierzchnię działki niż ta wnioskowana przez właściciela, organ nie może dokonać zmiany w ewidencji na podstawie samego wniosku właściciela, zwłaszcza jeśli nie przedłożył on nowych dokumentów uzasadniających zmianę.Stan faktyczny
Skarżący domagali się zmiany powierzchni działki w ewidencji gruntów z 582 m² na 780 m², powołując się na decyzję z 1990 r. Organy administracji odmówiły tej zmiany, wskazując na prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z 2004 r. ustalające granice nieruchomości i późniejsze pomiary geodezyjne potwierdzające powierzchnię 582 m². Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i kwestionowali działania geodety oraz postępowanie sądowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie: Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. L. i R. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 21 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zmiany określenia powierzchni działki w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
We wniosku z dnia 24 listopada 2006 r. R. L. domagał się "przywrócenia do stanu pierwotnego powierzchni działki jego i żony nr [...] położonej w C. do powierzchni 780 m - ". Wskazał, że na skutek przekroczenia uprawnień przez geodetę G. P. odebrano jemu i żonie część działki o pow.180 m-.
Decyzją z dnia 20 grudnia 2006 r. Starosta [...] orzekł o "odmowie przywrócenia powierzchni działki nr [...] położonej w C. na 780 m2" oraz umorzył postępowanie dotyczące przywrócenia powierzchni ww. działki.
Po rozpoznaniu odwołania R. L. decyzją z dnia 26 lutego 2007 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 czerwca 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia 20 grudnia 2006 r. wskazując w uzasadnieniu, iż skoro organ administracji rozpatrywał wniosek skarżącego z dnia 24 listopada 2006 r. "o wydanie decyzji administracyjnej na okoliczność przywrócenia do stanu pierwotnego powierzchni (...) działki nr [...] położonej w C., tj. do powierzchni 780 m2", to rozstrzygnięcie w decyzji powinno dotyczyć wprowadzenia (lub odmowy) zmiany powierzchni przedmiotowej działki w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie spełniały zaś wymogów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez to, że nie zawierały rozstrzygnięcia w sprawie żądania skarżącego, o którym wypowiadają się w uzasadnieniach decyzji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia 9 listopada 2007 r. nr [...] odmówił zmiany powierzchni działki nr [...] położonej przy Al. [...] w C., z ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków 582 m2 na powierzchnię 780 m2, stanowiącą własność M. i R. L. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż w dniu 24 kwietnia 1990 r. państwo L. nabyli działkę nr [...] , dla której prowadzona jest KW [...], o pow. 600 m-, która nie była ujawniona w ewidencji gruntów i budynków. W 1990 r. przeprowadzono postępowanie rozgraniczeniowe, w toku którego, jak wykazuje analiza protokołu granicznego, nie uwzględniono stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej oraz nie uwzględniono danych geodezyjnych z 1950 r. pozwalających w sposób jednoznaczny ustalić granicę parceli [...]. Postępowanie rozgraniczeniowe zostało zatwierdzone decyzją Naczelnika Miasta [...] z dnia 28 maja 1990 r. Na podstawie tego postępowania rozgraniczeniowego działce nadano nowy numer [...], obliczono jej powierzchnię - na 780 m- i taka wielkość została ujawniona w ewidencji gruntów i budynków.
Następnie Sąd Rejonowy w C. prawomocnym postanowieniem z dnia 9 czerwca 2004 r. sygn. akt I Ns 359/01 orzekł o ustaleniu granic pomiędzy nieruchomościami, tj. działką nr [...], stanowiącą własność małż. L. a działką nr [...], przebiegającą odcinkami prostymi łączącymi punkty [...],[...] oznaczonymi na mapie sporządzonej przez geodetę G. P. w dniu 17 maja 1992 r. Granica ta odpowiada danym z pomiaru podstawowego z 1950 r. i jest zgodna z załączonym do tego pomiaru szkicem polowym dotyczącym wydzielenia parceli nr [...]. Opierając się na tym postanowieniu Starosta [...] decyzją z dnia 7 lipca 2005 r. ustalił powierzchnię działki nr [...] na 600 m-. Następnie w 2005 r. operatem wykonanym przez OPGK [...], przyjętym do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w C. wykonawca prac wznowił granice m.in. działki [...], obliczył jej faktyczną powierzchnię - 582m-, a działce nadano nowy numer- [...]. Stan ten ujawniono w ewidencji gruntów i budynków.
Organ stwierdził, że w świetle prawomocnego orzeczenia Sądu oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie było podstaw do zmiany powierzchni, o którą wniósł wnioskodawca, albowiem nie złożył on żadnych innych dokumentów, pozwalających na dokonanie zmiany.
W odwołaniu od w/w decyzji R. L. wniósł o jej uchylenie i dokonanie "scalenia działki nr [...] do powierzchni 780 m2".
Decyzją z dnia 21 grudnia 2007 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji przywołał stan faktyczny ustalony przez organ I instancji oraz wskazał, iż postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia 9 czerwca 2004 r. sygn. akt I Ns 359/01 jest prawomocne i wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe. Treść wskazanego postanowienia stanowiła podstawę do obliczenia powierzchni działki w granicach określonych tym orzeczeniem. W operacie geodezyjnym wykonanym przez OPGK [...] obliczono i wykazano powierzchnię działki nr [...], która wyniosła 0,0582 ha. Te zamiany stanowiły podstawę do aktualizacji operatu ewidencyjnego. Wobec powyższego organ ewidencyjny nie mógł wprowadzić żądanej zmiany, a inne żądania wnioskodawcy w świetle tego rozstrzygnięcia są bezzasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. L. i R. L. wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 7, 8, 9 , 10 § 1, 11, 67 § 1, 68 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 89 k.p.a. Stwierdzili, że Sąd powinien uznać za ważną decyzję Naczelnika Miasta [...] z dnia 28 maja 1990 r. , na której podstawie Sąd powinien nakazać organom dokonanie scalenia ich działki do powierzchni 780 m. Wskazali, że geodeta G. P. nie mógł ustalać nowych granic ich działki przy istniejącej ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia 28 maja 1990 r. , czym naruszył art. 61 § 2 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zarzucili organom, że nie przeprowadziły one rozprawy administracyjnej, a nadto brak przedłożenia przez organy obu instancji pełnomocnictwa właściciela działki sąsiedniej nr [...] H. R., który "rzekomo upoważnił geodetę G. P. do ustalenia granicy jego działki odcinkami prostymi" , jak też nie wyjaśnienie, komu została przypisana powierzchnia ich działki -198 m-, niewyjaśnienie przez organy obu instancji , czy Burmistrz przekazujący sprawę sądowi o rozgraniczenie może być uczestnikiem postępowania. Stwierdzili, że czynności Burmistrza [...] i geodety G. P. odbierają jako "oszustwo na ich szkodę".
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) , Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest bezzasadna.
R. L. domagał się wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na zmianie powierzchni działki , której jest współwłaścicielem wraz z żoną M. L. - nr [...], położonej w C., z 582 m- na powierzchnię 780 m-.
Skarżący nie przedłożył żadnych nowych, aktualnych dokumentów, z których taka zmiana miałaby wynikać, a powoływał się na to, że powierzchnia działki 780 m- ustalona została na podstawie decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia 28 maja 1990 r.
Decyzja ta, znajdująca się w aktach administracyjnych, dotyczy zatwierdzenia granic i znaków granicznych opisanych w protokóle granicznym z dnia 26 maja 1990 r. przez geodetę W. G. w toku przeprowadzonej w C. rozprawy granicznej, dotyczącej nieruchomości KW [...]. W związku z tym ustalono, że działka nr [...], o pow. 600 m-, nabyta przez małżonków L. w dniu 24 kwietnia 1990 r. ma przybytek 180 m-, a co za tym idzie - powierzchnię 780 m-. Dokonano też zmiany oznaczenia numeru działki na [...] ( wynika to z zawiadomień o wpisie do księgi wieczystej znajdujących się w aktach administracyjnych).
Następnie toczyło się przed Sądem Rejonowym w C. postępowanie rozgraniczeniowe z wniosku Burmistrza Miasta i Gminy [...], które zakończyło się postanowieniem z dnia 9 czerwca 2004 r., sygn. akt I Ns 359/01 , w którym Sąd ustalił , że granica pomiędzy nieruchomościami położonymi w C. , z których jedna stanowi działkę nr [...] KW nr [...] Sądu Rejonowego w C. będącą własnością R. i M. L., a druga [...] zapisana w Kw karta [...] C. Sądu Rejonowego w C. jako własność H. R. , przebiega odcinkami prostymi łączącymi punkty ( określone szczegółowo w postanowieniu) oznaczonymi na mapie sporządzonej przez geodetę G. P. w dniu 17 maja 1992 r. Orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 8 października 2004 r.
Następnie ostateczną decyzją z dnia 15 czerwca 2005 r. Starosta [...] ustalił powierzchnię działki nr [...] na pow. 600 m-. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że granica ustalona przez Sąd Rejonowy w C. w prawomocnym postanowieniu z dnia 9 czerwca 2004 r. odpowiada danym z pomiaru podstawowego z dnia 21 sierpnia 1950 r. i jest zgodna z załączonym do tego pomiaru szkicem polowym, dotyczącym wydzielenia parceli nr [...] o pow. 0.0600 ha.
W wyniku wznowienia granic działek nr [...] i nr [...] wykonawca prac OPGK [...] m.in. wznowił granicę działki nr [...] nadając jej nowy numer- [...] i ustalił, że faktyczna powierzchnia tej działki wynosi 582 m-.
Mając na uwadze powyższy stan faktyczny stwierdzić należy, że zarzuty skarżących zawarte w skardze , jak i podnoszone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, choć skierowane pod adresem organów administracji prowadzących niniejsze postępowanie dotyczą w istocie przede wszystkim postępowania, które toczyło się przed Sądem Rejonowym w C. i zakończyło prawomocnym postanowieniem z dnia 9 czerwca 2004 r. To właśnie ten Sąd w wydanym przez siebie postanowieniu oparł się m. in. na czynnościach geodety G. P., który sporządził protokół graniczny oraz mapę (k. 52-58, 59- 60 akt administracyjnych). W orzeczeniu Sąd wskazał, że ustala, iż granica między działką nr [...] a działką nr [...] przebiega odcinkami prostymi oznaczonymi na mapie sporządzonej przez geodetę G. P. w dniu 17 maja 1992 r. Z porównania dat na dokumentach wynika, że Sąd przyjął datę 17 maja 1992 r. jako datę ostatniej czynności geodety. Dane dotyczące przebiegu granicy oznaczone na mapie są opisane w protokole granicznym. Wynik prac geodety posłużył Sądowi Rejonowemu do wydania postanowienia o rozgraniczenie nieruchomości, które to postanowienie jest prawomocne. Zarzuty dotyczące działań tegoż geodety nie podlegają w tej sytuacji ocenie ani organów administracji, ani też sądu orzekającego w niniejszej sprawie, bowiem na jego działaniach i dokumentach sporządzonych w wyniku tych działań opierał się sąd powszechny w prowadzonym przez siebie postępowaniu. Wszelkie zarzuty dotyczące legalności działań geodety , ustalenia granic liniami prostymi ( podania podstawy prawnej takiego działania) jak też nieprzedłożenia pełnomocnictwa właściciela działki sąsiedniej udzielonego geodecie do ustalenia granicy są w istocie zarzutami nie do działań organów administracji publicznej, które wydawały decyzje w sprawie niniejszej, lecz do czynności, w oparciu o które orzekł prawomocnie sąd powszechny lub do orzeczenia tegoż sądu. Organy administracji nie miały także obowiązku, wbrew stanowisku skarżących, wyjaśnienia, czy "burmistrz jako nie strona, który przekazuje sprawę sądowi o rozgraniczenie nie swego terenu, może być uczestnikiem postępowania". Także ten zarzut, dotyczący kręgu osób mogących brać udział w postępowaniu przed sądem powszechnym w sprawie o rozgraniczenie jest chybiony, bowiem tego rodzaju zarzuty skarżący mogli podnosić w toku toczącego się postępowania rozgraniczeniowego lub w środku odwoławczym od postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 9 czerwca 2004 r. , nie zaś domagać się wyjaśnienia tej kwestii od organów administracji.
Zgodnie z treścią § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 38, poz. 454), do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności , tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, zaś § 46 ust. 1 tegoż rozporządzenia stanowi, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w §10 i 11. Z urzędu - zgodnie z § 46 ust. 2 wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno - budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
Organy administracji rozpatrując wniosek skarżącego prawidłowo oparły się na dostępnych dokumentach uznając, że brak podstaw do przyjęcia, że działka skarżących ma wielkość przez nich wskazywaną, t.j. 780 m-.
Skarżący małżonkowie L. zarzucają organom administracji, że nie wyjaśniły, co stało się z brakującą , ich zdaniem, powierzchnią działki 198 m-. Kwestia ta jednak została wyjaśniona w toku postępowania w sposób wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Na skutek postępowania rozgraniczeniowego przeprowadzonego przez sąd powszechny i, następnie, wznowienia granic okazało się, że faktyczna powierzchnia działki skarżących wynosi 582 m-, czyli że jest bardzo zbliżona do pierwotnie wskazywanej wielkości działki, t.j. 600 m-. Skarżącym umyka fakt, że po wydaniu decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia 28 maja 1990 r. zapadło postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia 9 czerwca 2004 r., decyzja Starosty [...] z dnia 15 czerwca 2005 r. oraz że w 2005 wznowiono granice działek , w tym działki skarżących i ustalono jej faktyczną powierzchnię. Organ prowadzący ewidencję miał obowiązek aktualizacji danych dotyczących wielkości działki skarżących nałożony nań przywołanymi wyżej przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa.
Skarżący nie domagali się dogłębnego wyjaśnienia sprawy wówczas gdy okazało się, iż działka o pow. 600 m-, którą kupili, ma większą powierzchnię - 780 m-, czyli że jest większa aż o 180 m-.
Skarżący R. L. w toku postępowania przed organami administracji, jak już wspomniano, nie przedłożył żadnych nowych dokumentów, z których wynikałoby, że powierzchnia jego działki (o obecnym numerze [...], wcześniejsze oznaczenie- [...], jeszcze wcześniejsze- [...]) ma powierzchnię 780 m-.
Skoro tak, to organy prawidłowo na podstawie zgromadzonego materiału przyjęły, że brak podstaw do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Zarzut dotyczący bezzasadnego nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem geodetów jest chybiony, bowiem nie zachodziły w ocenie Sądu przesłanki określone w art. 89 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło