III SA/Gd 34/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J.C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 10 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podania informacji dotyczącej adresu właściciela działki uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty [...] z dnia 16 października 2007 r., nr [...] Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2007 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...], powołując się na art. 123, art. 217, art. 218 i art. 219 k.p.a., art. 24 ust. 3 w związku z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 240 poz. 2027 z późn. zm.) oraz art. 154 § 2, art. 439 ustawy Kodeks cywilny oraz art. 29 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych(t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 102 poz. 926 z późn. zmianami) po rozpatrzeniu zażalenia J. C. - utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia 16 października 2007 r. nr [...], o odmowie podania informacji dotyczącej adresu właściciela działki ewidencyjnej numer [...] położonej w obrębie ewidencyjnym P., gmina K. Rozstrzygniecie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego: J. C. wystąpił do Starostwa Powiatowego w P. o podanie adresu właściciela nieruchomości położonej w S. D., przy ulicy [...], która stanowi działkę numer [...] położoną w obrębie ewidencyjnym P., gmina K. Podał, iż runęła część płotu między jego posesją a niezamieszkałą posesją [...]. Istnieje potrzeba natychmiastowego ustalenia sposobu naprawy i jej wykonania w porozumieniu z właścicielem (właścicielami) posesji [...] z powodu zagrożenia bezpieczeństwa spowodowanego swobodnym dostępem osób trzecich do posesji strony. J. C. powołał się przy tym na treść art. 154 i 439 Kodeksu cywilnego. Organ I instancji odmówił stronie podania żądanych danych. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Zgodnie zaś z treścią § 10 ust.1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ewidencja obejmuje m.in. dane dotyczące właścicieli nieruchomości. Podmiotami uprawnionymi do żądania danych zawartych w operacie ewidencyjnym są - stosownie do treści art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - właściciele lub osoby fizyczne i prawne, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal, osoby fizyczne i prawne oraz inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także zainteresowane organy administracji rządowej i jednostki samorządu terytorialnego. Udostępniając dane osobowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków organ prowadzący ewidencję ma jednocześnie obowiązek przestrzegać przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych dane osobowe, z wyłączeniem danych, o których mowa w art. 27 ust. 1, mogą być także udostępnione w celach innych niż włączenie do zbioru, innym osobom i podmiotom niż wymienione w ust. 1, jeżeli w sposób wiarygodny uzasadnią potrzebę posiadania tych danych, a ich udostępnienie nie naruszy praw i wolności osób, których dane dotyczą. Właściciel działki numer [...] nie wyraził zgody na udostępnienie swoich danych adresowych, a zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie danych osobowych każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych. Pismem z dnia 21.08.2007 r. Starostwo Powiatowe w P. zwróciło się do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg, o interpretację przepisu art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych w kontekście stanu faktycznego sprawy. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w piśmie z dnia 12.10.2007 r. wskazał na swój brak kompetencji w opisanej sprawie, powołując się między innymi na art. 7b ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi, że kontrolę nad działaniami administracji geodezyjnej i kartograficznej sprawuje wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, działający w imieniu wojewody. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji J. C. podniósł, iż płot wybudowany na granicy jego działki i działki sąsiedniej - przy ulicy [...], na skutek silnych wiatrów runął na znacznej części, stwarzając tym samym swobodny dostęp do jego działki. Naprawa płotu nie jest możliwa, konieczne jest postawienie nowego płotu, a to należy do właściciela tejże nieruchomości. W ocenie J. C. posiada on interes prawny w domaganiu się podania informacji dotyczącej adresu właściciela sąsiedniej działki wynikający z przepisów art.154 i 439 k.c. Organu odwoławczy wskazał, iż przytoczone przez stronę argumenty mające udowodnić istnienie interesu prawnego w uzyskaniu informacji z ewidencji gruntów i budynków, bezsprzecznie świadczą o istnieniu po stronie wnioskodawcy interesu faktycznego, a nie interesu prawnego, który każdorazowo musi być oparty na normie prawnej wynikającej z konkretnego przepisu prawa materialnego. Zdaniem organu odwoławczy nie ma przepisu, z którego jednoznacznie wynikałby obowiązek udzielenia wnioskodawcy informacji zgodnej z jego żądaniem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. C. powtórzył argumenty zawarte w zażaleniu, oraz podkreślił, iż bez zgody właściciela sąsiedniej działki nie może dokonać naprawy płotu, nie może również postawić nowego płotu, bez usunięcia starego. Odmowa podania danych adresowych właściciela działki przy ulicy [...] powoduje, iż skarżący od roku zmuszony jest ochraniać swoją posesją poprzez prawie ustawiczne przebywanie w domu, kosztem życia zawodowego i osobistego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przywołane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z przepisem art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 240 poz. 2027 z późn. zm.) ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Według art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 powyższej ustawy w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela oraz jego miejsce zamieszkania lub siedzibę. Art. 24 ust. 1 i 2 ustawy stanowi, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów, zaś informacje te są jawne, przy czym udziela się ich odpłatnie. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 3 ustawy wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków odpłatnie na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal, osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie.... Zdaniem Sądu wniosek skarżącego stanowił w istocie żądanie wydania wypisu z ewidencji gruntów, dotyczącego sąsiedniej nieruchomości - obejmującego określenie jej właściciela i jego adresu. Słusznie zatem, rozpatrując wniosek skarżącego organy administracji rozważały zastosowanie cytowanego wyżej art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i analizowały kwestię posiadania przez skarżącego interesu prawnego w uzyskaniu takiego wypisu. Wadliwy był natomiast rezultat tej analizy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się powszechnie, iż treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako jego podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Norma ta daje mu możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu i powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej ona bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się np. wydania orzeczenia administracyjnego, a po jego wydaniu będzie miał prawo do wniesienia wszystkich przewidzianych prawem środków zaskarżenia. Tym samym ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Rozważając kwestię interesu prawnego skarżącego w uzyskaniu wypisu z ewidencji gruntów dotyczącego nieruchomości sąsiedniej należy zwrócić uwagę na to, że przepisy art. 143 - 154 Kodeksu cywilnego zawierają przepisy tak zwanego prawa sąsiedzkiego, regulujące kwestie wzajemnych relacji między właścicielami sąsiadujących z sobą nieruchomości. Przywoływany przez skarżącego w toku postępowania przepis art. 154 § 1 i 2 k.c. ustanawia domniemanie, że mury, płoty, miedze, rowy i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów sąsiadujących, służą do wspólnego użytku sąsiadów oraz stanowi, że korzystający z wymienionych urządzeń obowiązani są ponosić wspólnie koszty ich utrzymania. Zachodzą zatem prawne relacje pomiędzy skarżącym i właścicielem sąsiedniej nieruchomości ukształtowane powyższymi przepisami prawa cywilnego - dotyczące między innymi utrzymania płotu stojącego na granicy nieruchomości. Skoro zaś dochodzenie przed sądem powołanym do rozpoznania sporów cywilnych realizacji uprawnień wynikających z omawianych przepisów prawa wymaga wskazania imienia, nazwiska i adresu właściciela sąsiedniej nieruchomości, jako strony postępowania (art.126§1 i 2 k.p.c.) - to nie sposób twierdzić, że skarżący ma wyłącznie interes faktyczny w uzyskaniu wypisu z ewidencji gruntów obejmującego adres tegoż właściciela. Uznać należało zatem, że organy obu instancji dokonując oceny, że skarżącemu nie przysługuje interes prawny w domaganiu się wypisu z ewidencji gruntów naruszyły prawo materialne w postaci przepisu art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ponieważ organy administracji powoływały się na ochronę danych osobowych właściciela sąsiedniej działki, należy wskazać, że przepis art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych(t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 102 poz. 926 z późn. zmianami) stanowi, że przetworzenie danych osobowych jest dopuszczalne, gdy jest niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, Jeśli zatem realizacja uprawnień właścicielskich skarżącego wymaga uzyskania wiedzy o adresie właściciela sąsiedniej działki to uznać należy, że także i przepisy ustawy o ochronie danych osobowych dozwalają na uwzględnienie wniosku skarżącego. Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji powinien uwzględnić przedstawioną powyżej wykładnię omawianych przepisów. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.