V SA/Wa 450/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Danuta Dopierała, Sędzia WSA - Izabella Janson, Asesor WSA - Joanna Gierak (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału ARIMR w W. z dnia ... grudnia 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej; oddala skargę. Przedmiotem skargi z ... stycznia 2008 r., wniesionej przez J. K., jest decyzja Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z ... grudnia 2007 r. wydana w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej, w następującym stanie faktycznym: W dniu ... lipca 2007 r. Pan J. K. wystąpił do ARiMR z wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej. Do wniosku załączył zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z ... czerwca 2007 r. wskazujące, że podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach: od ... stycznia 1991 r. do ... marca 1994 r., od ... kwietnia 1997 r. do ... marca 1998 r. oraz od ... stycznia 2006 r. do chwili obecnej. Wnioskodawca złożył również wraz z wnioskiem oświadczenie, że prowadził działalność rolniczą, w okresie nieobjętym ubezpieczeniem emerytalno-rentowym, w okresie ostatnich 10 lat. Decyzją z ... listopada 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W., powołując się na przepis § 16 ust. 1 w związku z § 19 ust. 3 pkt 1 i § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm.), odmówił wnioskodawcy przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu organ wskazał, iż odmowa jest spowodowana nie spełnieniem przez wnioskodawcę warunków określonych w § 4 pkt 2 ww. rozporządzenia. Zainteresowany w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej ubezpieczeniem emerytalno-rentowym, przez okres co najmniej 5 lat. Okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego należy przyjąć od ... lipca 1997 r. do ... lipca 2007 r., a w tym czasie wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu 2 lata i ... miesiące. W odwołaniu od decyzji organu I instancji, J. K. wniósł o jej uchylenie i przyznanie mu wnioskowanej renty. Decyzji tej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Renty Strukturalne objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W uzasadnieniu odwołania przede wszystkim podniósł, iż w przepisie, który stał się podstawą do wydania decyzji odmownej, nie ma mowy o tym, że 5 - letni okres, w którym osoba ubiegająca się o rentę strukturalną winna podlegać ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników dotyczy okresu 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku. Wskazał, iż organ dokonał nadinterpretacji przepisu, ewidentnie sprzecznej z intencją i wolą wydającego przedmiotowe rozporządzenie, w szczególności poprzez zawężenie okresu, w którym osoba składająca wniosek o rentę strukturalną mogła podlegać ubezpieczeniu rolniczemu. Wyjaśnił przy tym, iż prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym przez ... lat i podlegał ubezpieczeniu społecznemu przez ponad 5 lat w okresie prowadzenia tej działalności. Decyzją z ...grudnia 2007 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, wskazując na treść § 4 pkt 2 powyżej powołanego rozporządzenia oraz na zaświadczenie z KRUS złożone wraz z wnioskiem przez wnioskodawcę, podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie przez organ I instancji. Wskazał, iż zainteresowany w okresie 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę nie podlegał ubezpieczeniu przez wymagany okres co najmniej 5 lat. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału, J. K. wniósł o jej uchylenie i uwzględnienie w całości wniesionego odwołania. W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie i dokonaną przez te organy interpretacją przepisu § 4 pkt 2 rozporządzenia z 19 czerwca 2007 r. regulującego warunki i tryb przyznawania rent strukturalnych. Podniósł, iż z regulacji tej nie wynika, aby do nabycia renty niezbędne było podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w okresie 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku. Przepis wskazuje na okres co najmniej 10 lat, a to w ocenie skarżącego oznacza, że można uwzględnić także okres wcześniejszy. Wskazał przy tym, iż podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników przez ponad 5 lat w okresie, w którym prowadził działalność rolniczą, a wobec tego należało uznać, iż spełnia przesłankę wynikającą z ww. normy prawnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując wcześniej prezentowane stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, iż decyzja ta jest prawidłowa. Decyzja ta została wydana w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm.), wydanego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427). Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zaś do wykładni przepisu § 4 pkt 2 wskazanego rozporządzenia. Zgodnie z jego treścią, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli prowadził on nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w tym okresie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym", przez okres co najmniej 5 lat. Organy orzekające w sprawie uznały, iż wnioskodawca nie spełnia tej przesłanki. Przyjęły, iż ważny jest tu okres 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku i w tym właśnie okresie wnioskodawca winien przez co najmniej 5 lat podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników. Skarżący, nie zgadzając się z taką interpretacją, podkreślił, iż przepis § 4 pkt 2 cytowanego rozporządzenia wskazuje na okres "co najmniej 10 lat", a to świadczy o tym, że zamysłem ustawodawcy było także uwzględnienie wcześniejszego okresu prowadzenia przez ubiegającego się o rentę działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym i podlegania w tym okresie ubezpieczeniu społecznemu rolników. W ocenie Sądu, wykładania spornego w sprawie przepisu dokonana przez orzekające w sprawie organy jest trafna i nie narusza prawa. Po pierwsze, z omawianej normy prawnej wynika, iż rolnik ubiegający się o rentę strukturalną winien prowadzić nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym przez okres co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku. Zgodnie zaś z § 17 ust. 5 pkt 1 lit. b rozporządzenia, do wniosku obowiązany jest dołączyć dokument potwierdzający okres nieprzerwanego prowadzenia działalności rolniczej w ostatnich 10 latach przed złożeniem wniosku. Z przepisów tych -w ocenie Sądu- wyraźnie wynika, że istotny dla uzyskania renty strukturalnej jest okres 10 lat przypadających bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Organ nie ma obowiązku badać i uwzględniać w sprawie wcześniejszego okresu, nawet jeżeli w tym wcześniejszym okresie rolnik również prowadził działalność rolniczą. Po drugie, przepis § 4 pkt 2 rozporządzenia wymaga, aby "i w tym okresie", a więc w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku, rolnik podlegał co najmniej 5 lat ubezpieczeniu społecznemu rolników. Zwrot "i w tym okresie" należy odnosić właśnie do wskazanego przedziału czasowego. Natomiast "co najmniej" należy rozumieć jako "nie mniej niż, przynajmniej". Tym samym wymagany dla spełnienia przesłanek do uzyskania renty strukturalnej minimalny pięcioletni okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, musi przypadać w okresie 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę. Przesądza to zwrot: "i w tym okresie", zawarty w omawianym przepisie. Kierując się gramatyczną interpretacją ww. przepisu, Sąd podziela stanowisko organów orzekających zajęte w sprawie. Pogląd prezentowany przez skarżącego, że okres ubezpieczenia może dotyczyć także okresu innego niż okres 10 lat poprzedzających złożenie wniosku, nie znajduje tu żadnego uzasadnienia. Na koniec Sąd wyjaśnia, iż rozpoznając niniejszą skargę kierował się interpretacją przepisu o podobnym brzmieniu, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis § 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich - w stanie prawnym obowiązującym do 10 listopada 2005 r. (Dz. U. Nr 114, poz. 1191), stanowił, iż rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu, który prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w tym okresie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym", przez okres co najmniej 5 lat. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w tym stanie prawnym w wyroku z 21 lutego 2006 r. (sygn. akt II OSK 1000/2005, Lex Nr 194886) wskazał, iż do uzyskania renty strukturalnej konieczne jest nieprzerwane prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym przez okres minimum 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku oraz podleganie w tym minimalnym okresie 10 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznemu rolników przez okres co najmniej 5 lat. Konkludując, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, iż przyjmując powyżej zaprezentowaną wykładnię § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 czerwca 2007 r. i mając na uwadze niekwestionowany przez żadną ze stron w sprawie stan faktyczny, należało podzielić stanowisko przedstawione w skarżonej decyzji. W dacie złożenia wniosku skarżący nie spełniał bowiem przesłanki wynikającej z tego przepisu. Podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników jedynie 2 lata i 3 miesiące zamiast wymaganych co najmniej 5 lat w okresie 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku. Z wymienionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego też orzekł o jej oddaleniu, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a.