VII SA/Wa 238/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, , Protokolant Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2007r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. R. kwotę 200 ( dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją znak [...] wydaną dnia [...] października 2004r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta miasta L. wydaną dnia [...] lipca 2004r. na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane uchylającą decyzję Prezydenta L. z dnia [...] stycznia 2003r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Z. R. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalno - usługowego wraz z wykonaniem instalacji wewnętrznych na działce nr [...] oraz na budowę schodów terenowych do działki nr [...] przy ul. D. w L. Decyzja Wojewody była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem wydanym dnia [...] lutego 2005r. w sprawie sygn. akt [...] oddalił skargę wniesioną przez Z. R. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody L. z dnia [...] października 2004r. złożył Z. R. podnosząc, że została ona wydana bez podstawy prawnej. Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] października 2007r. na podstawie art. 157 § 3 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że objęta wnioskiem decyzja była kontrolowana przez Sąd, który wyrokiem z dnia [...] maja 2005r. oddalił skargę. Po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł Z. R. Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] listopada 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2007r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. R. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] listopada 2005r. została uchylona decyzja nakazująca rozbiórkę budynku i fakt ten stworzył sytuację, iż nie istnieje podstawa do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd kontroluje rozstrzygnięcia jakie zapadają w postępowaniu administracyjnym pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przy czym stosownie do art. 134 §1 w/w ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co znaczy, że może zaskarżoną decyzję uchylić także z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja Wojewody L. z dnia [...] października 2004r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., który wyrokiem z dnia [...] lutego 2005r., sygn. akt [...] oddalił skargę wniesioną na tę decyzję przez Z. R. Znaczenie powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dla rozstrzygnięcia sprawy polega na jego wiążącej mocy co do braku podstaw do zarzucenia decyzji Wojewody L. nie tylko wadliwości kwalifikowanej ale i jakiejkolwiek wadliwości branej pod uwagę w ramach wyznaczonej sądowi kognicji. Ewentualne próby stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już wcześniej przez Sąd są niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu. Zajęte w tym zakresie stanowisko organu należy uznać za słuszne. Jednakże Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję uznał, że organ naruszył przepis art. 157 § 3 kpa. Badana decyzja została wydana w postępowaniu wstępnym, dotyczącym jedynie kwestii formalnych. W postępowaniu tym organ bada np legitymację podmiotu wnoszącego żądanie: czy wniosek dotyczy wydanej decyzji lub innego aktu administracyjnego - tj. czy, żądanie jest dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych, przy czym tego rodzaju przyczyny nie były podstawą kontrolowanej decyzji. Wstępna ocena nie może natomiast dotyczyć wyjaśnienia kwestii, czy rzeczywiście w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przyczyny nieważności decyzji. Stanowisko takie zajmował w szeregu orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny. Tytułem przykładu można wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1994 r. sygn. akt I SA 1143/93 (publ. ONSA 1995, nr 3, poz. 145), w którym Sąd stwierdził, iż: "Organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (art. 157 § 3 kpa) uzasadniając odmowę brakiem podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności. O tym, czy zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 § 1 kpa, organ może zadecydować dopiero po przeprowadzeniu stosownego postępowania". W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody L. z dnia [...] października 2004r. ponieważ była ona kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. który wyrokiem wydanym dnia [...] lutego 2005r. oddalił skargę. Zdaniem Sądu powołany wyrok wiąże organ przy merytorycznej ocenie decyzji wskazując, iż kontrolowana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, natomiast nie może przesądzać o dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Może być on podstawą do odmowy stwierdzenia nieważności tej decyzji, a nie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 lit c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.