IV SA/Gl 1238/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-04-23
Skład orzekający: Adam Mikusiński, Stanisław Nitecki, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stosować rozporządzenie określające przeciętne normy zużycia wody w przypadku braku wodomierza głównego, gdy w budynku taki wodomierz istnieje?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne, ponieważ organy administracji błędnie zastosowały rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody. Rozporządzenie to jest stosowane wyłącznie w przypadku braku wodomierza głównego, a w budynku, w którym mieszka skarżący, taki wodomierz istnieje. Ponadto, uzasadnienia decyzji organów obu instancji były wadliwe, ponieważ nie wyjaśniały w sposób wystarczający przesłanek ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego, w szczególności w zakresie zużycia wody, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania M.D. dodatku mieszkaniowego w wyższej kwocie, niż przyznał organ pierwszej instancji i utrzymał w mocy organ odwoławczy. Skarżący zarzucił organom błędne zastosowanie rozporządzenia dotyczącego norm zużycia wody, twierdząc, że w jego budynku znajduje się wodomierz główny, co wyklucza stosowanie tego rozporządzenia. Kwestionował również sposób obliczenia wysokości dodatku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...]
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 i art. 9a ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. u. Nr 71, poz. 734 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznał M.D. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł na okres od [...] do [...], a decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ ten zawarł wyliczenia, które doprowadziły go do ustalenia wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego. Z wyliczeń tych wynika, że wysokość wydatków za zajmowany lokal wynosi [...] zł i jest on zajmowany przez [...].
Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł M.D. W motywach odwołania wystąpił o zmianę decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ według niego prawidłowa wysokość dodatku mieszkaniowego powinna wynosić [...] zł, czyli [...] % rzeczywistych wydatków ponoszonych za zajmowany lokal, które wynoszą [...] zł. Zdaniem odwołującego się organ pierwszej instancji błędnie upiera się przy tym, że wydatki za zajmowany lokal wynoszą [...] zł, zamiast [...] zł. Nadto odwołujący się zarzucił organowi wadliwe obliczenie wysokości przyznanego dodatku oraz zaniżenie opłat za zużycie wody.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wpierw przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołało treść przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych wyznaczających warunki przyznania tej formy wsparcia społecznego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, co do wysokości przyznanego odwołującemu się dodatku mieszkaniowego. Przyjęta wysokość wydatków wynosząca [...] zł obejmuje koszty eksploatacji, opłatę za energię cieplną, opłatę za odbiór nieczystości stałych oraz opłaty za wodę i kanalizację w wysokości [...] zł zamiast [...] zł. Spowodowane zostało to tym, że organ pierwszej instancji prawidłowo skorygował zużycie wody, ponieważ odpowiada ono postanowieniom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70) przewidującym zużycie wody w ilości 3 m3 na jedną osobę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł M.D. W skardze tej zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70). Zdaniem skarżącego przedmiotowe rozporządzenie nie ma zastosowania w jego przypadku, ponieważ budynek, w którym zamieszkuje posiada wodomierz główny, natomiast przedmiotowe rozporządzenie stosuje się tylko w budynkach, które nie posiadają zamontowany wodomierz główny. W tej sytuacji powoływanie się na błędną podstawę prawną jest równoznaczne z wydaniem decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również nie podzieliło argumentację zaprezentowaną przez skarżącą w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do postanowień art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie skarżący zarzucił organom administracji publicznej naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnym zastosowaniu w stosunku do niego postanowień rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70). Wychodząc z założenia, że przedmiotowe rozporządzenie ma zastosowanie jedynie w tych sprawach, w których w budynku brak jest zamontowania głównego wodomierza. Nadto należy zwrócić uwagę na fakt, że skarżący jak i organy administracji nie kwestionują tego, że skarżącemu przysługuje dodatek mieszkaniowy, sporna natomiast jest jego wysokość. Z uwagi na podniesione zarzuty przez skarżącego niezbędne jest przybliżenie stanu normatywnego w sprawie dotyczącego wysokości tego świadczenia.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości: 15 % dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym; 12 % dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 2-4 osobowym, 10 % dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 5-osobowym i większym. Stosownie do postanowień art. 6 ust. 3 tej ustawy wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Wydatkami tymi, są: czynsz; opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej; zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną; odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż powyżej wymienione opłaty za używanie lokalu mieszkalnego; opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych: wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Do wydatków mieszkaniowych nie zalicza się wydatki poniesione z tytułu: ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów; opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe.
Po myśli art. 6 ust. 6 tej ustawy, jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu nie wchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy; opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. Jednocześnie stosownie do brzmienia art. 6 ust. 10 wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, nie może przekraczać 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Jednocześnie organy administracji obu instancji jako podstawę ustalenia wysokości przyznanego dodatku przywołały treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70). Stosownie do postanowień § 1 tego rozporządzenia ustala ono przeciętne normy zużycia wody dla poszczególnych odbiorców usług, stanowiące podstawę ustalania ilości pobranej wody w razie braku wodomierza głównego. Zatem wskazane rozporządzenie jest stosowane jedynie w przypadku tych odbiorców usług, którzy nie dysponują wodomierzem głównym.
W świetle przedstawionego stanu normatywnego przyjdzie zauważyć, że organy administracji publicznej obu instancji przywołały wadliwą podstawę prawną. Otóż organy te jako powód przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego w orzeczonej wysokości podały postanowienia przywoływanego powyżej rozporządzenia. Jednakże przyjdzie stwierdzić, że rozporządzenie to w niniejszej sprawie nie może być stosowane, ponieważ jak wynika z informacji zamieszczonej w załączniku nr 2, a sporządzonej przez administratora budynku, w budynku, w którym skarżący posiada swój lokal mieszkalny znajduje się wodomierz główny, a jak zostało to powyżej zaznaczone rozporządzenie to stosuje się wówczas, gdy jest brak takiego wodomierza. W świetle powyższego zaskarżona decyzja jak również decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a okoliczność ta wyczerpuje przesłankę uwzględnienia skargi przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Nadto należy zwrócić uwagę na fakt, że w uzasadnieniu kwestionowanych rozstrzygnięć organów administracji brak jest podania przesłanek, jakimi organy te kierowały się ustalając taką a nie inną wysokość przyznanego skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Zdaniem Sądu nie jest wystarczające przywołanie przepisów i podanie kwot branych pod uwagę przy wyliczaniu wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego. Organ administracji jest zobligowany także do wskazania charakteru poszczególnych kwot i ich znaczenia przy ustalaniu wysokości dodatku. W zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przywoływane są określone kwoty, jednakże brak jest wskazania powodów przywołania takiej kwoty, odnosi się to w szczególności do zużycia wody. Oznacza to, że organy administracji nie uzasadniły przyczyn przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego w takiej a nie innej wysokości. Taka konstrukcja uzasadnienia zaskarżonej decyzji narusza postanowienia art. 107 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Kolejną kwestią, na którą należy zwrócić uwagę jest fakt pominięcia w uzasadnieniu decyzji postanowień art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ stosownie do jego postanowień w przypadku osoby ubiegającej się o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie zajmującej lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy, wówczas inne opłaty niż czynsz ustalane są tak jak dla lokalu wchodzącego do takiego zasobu. Organy administracji nie wyjaśniły tej okoliczności i nie ustaliły statusu lokalu zajmowanego przez skarżącego, jak również jaka wysokość dodatku przysługiwałaby mu, gdyby lokal ten nie należał do mieszkaniowego zasobu gminy. Zatem i w tym przypadku zachodzi przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi z uwagi na wyczerpanie powyższej wskazanej przesłanki.
Konsekwencją niniejszego orzeczenia jest powrót sprawy do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, który kierując się uwagami i wskazaniami zamieszczonymi w niniejszym wyroku winien podjąć stosowną decyzję.
Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji skarżącemu przyznany został dodatek mieszkaniowy Sąd nie orzekał o wykonalności zaskarżonej decyzji, ponieważ umożliwia to stosowanie dotychczasowej decyzji.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło