II OSK 1841/08

Dnia 17 grudnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Kisiel po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza Miasta S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2008 r., II SA/Gl 189/08 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Burmistrza Miasta S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały dotyczącej ustanowienia zarządu komisarycznego dla wspólnoty gruntowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Zarząd Miasta S. działając w trybie nadzoru podjął uchwałę z dnia [...] lutego 2000 r., nr [...] o wyznaczeniu zarządcy komisarycznego w osobie J. B. dla Spółki do zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej [...]. Decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, działając z urzędu, stwierdziło nieważność tej uchwały. Po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], utrzymało w mocy swą poprzednią decyzję. Skargę do sądu administracyjnego na tę decyzję wniósł Burmistrz Miasta S. jako organ nadzoru Spółki do zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia z dnia 27 sierpnia 2008 r., II SA/Gl 189/08, odrzucił skargę Burmistrza Miasta S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] grudnia 2007 r. Uchwała z dnia [...] lutego 2000 r., nr [...] została podjęta na podstawie art.23 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. nr 28, poz.169 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, według stanu z dnia podjęcia uchwały, sprawowanie nadzoru nad działalnością spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej należało do kompetencji zarządu gminy. Zarząd Miasta Szczyrk wydając rozstrzygnięcie z dnia [...] lutego 2000 r. występował w sprawie jako organ pierwszej instancji. Od 27 października 2002 r., na skutek nowelizacji ustawy przez art.34 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza, prezydenta miasta (Dz.U. nr 113, poz.984), organem nadzoru nad taką spółką jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Zgodnie z art.11a ustawy o samorządzie gminnym, organami gminy są rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent miasta), a przed nowelizacją z 2002 r. — organami tymi były rada gminy i zarząd gminy. W ocenie Sądu I instancji, burmistrz miasta, sprawujący obecnie nadzór nad spółką dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej, jest funkcjonalnie i ustrojowo tożsamy z zarządem miasta. Wobec tego działając w sprawie jako organ nadzoru, Burmistrz Miasta S. nie był uprawniony do złożenia skargi na decyzję Kolegium, które jako organ wyższego stopnia, stwierdziło nieważność uchwały Zarządu Miasta. Skargę kasacyjną od tego postanowienia wniósł Burmistrz Miasta Szczyrk zarzucając, na podstawie art.172 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270 ze zm. dalej P.p.s.a. ), naruszenie art.50 § 1 P.p.s.a. przez błędne uznanie, że organ nadzoru nad wspólnotami gruntowymi nie posiada legitymacji do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na decyzje administracyjne wydawane przez samorządowe kolegium odwoławcze, których przedmiotem jest stwierdzenie nieważności aktów nadzoru nad spółkami dla zagospodarowania wspólnot gruntowych. W uzasadnieniu podniesiono, że wyrokiem z dnia 30 czerwca 2004 r., II SA/Gl 1220/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, którą uchylono uchwałę Zarządu Miasta S. w sprawie ustanowienia zarządu komisarycznego dla Spółki Wspólnoty Gruntowej [...] i umorzono postępowanie. W ocenie skarżącego, zgodnie z art.170 P.p.s.a., wiążąca dla wszystkich stron, sądów i organów stała się ocena prawna wyrażona w tym wyroku. Skarga kasacyjna wskazuje ponadto, że organ nadzoru nad działalnością spółek funkcjonujących w oparciu o art.23 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych posiada interes prawny do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych. Brak możliwości weryfikacji orzeczeń organu wyższego stopnia wskutek skargi organu nadzoru oznaczałby utratę atrybutu władzy nadzorczej przez ten organ i przejęcie go przez samorządowe kolegia odwoławcze. Interes prawny organu nadzoru do wnoszenia skarg na decyzję kolegiów wypływa więc z istoty funkcji nadzorczej Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (art.50 § 1 P.p.s.a.). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art.50 § 2 P.p.s.a. ). Oznacza to, że dwie kategorie podmiotów mają prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Pierwszą stanowią te, którym to uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego. Druga kategoria natomiast to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie, ze względu na konieczność ochrony również obiektywnego porządku prawnego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2004). W niniejszej sprawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Zarządu Miasta S. z dnia [...] lutego 2000 r., nr [...] o wyznaczeniu zarządcy komisarycznego w osobie J. B. dla Spółki do zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej [...] wniósł Burmistrz Miasta S.. Uchwałę podjął Zarząd Miasta S., który nie występował w charakterze strony, ale organu wyposażonego w kompetencje do władczego rozstrzygnięcia sprawy i wydania rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Art.11a ustawy o samorządzie gminnym, w brzmieniu sprzed nowelizacji, jako organy gminy wskazywał radę gminy i zarząd gminy. Obecnie organami gminy są rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent miasta). W świetle powyższego prawidłowo Sąd I. instancji odrzucił skargę, jako wniesioną przez podmiot, który ze swej istoty nie może posiadać legitymacji skargowej tj. organ administracji, który wydał rozstrzygnięcie w I instancji (por.: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r. OPS 1/04, ONSA z 2005 r., z. 4, poz.62). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.