III SA/Gd 83/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Bożeny Kiecol sprawy ze skargi D. I. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. J. H. wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie D. I. z pobytu stałego lokalu nr [...] przy ul. [...] w T., wskazując iż nie przebywa on w opisanym lokalu, zamieszkuje pod innym adresem, tj. przy ul. [...] w T. Nadmieniła, że nieruchomość położona przy ul. [...], w tym sporny lokal, jest przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych. Decyzją z dnia 30 grudnia 2004 r., nr [...] Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu D. I. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w T. Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji powołał się na ustalenia funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w T., w świetle których D. I. nie przebywa w przedmiotowym lokalu z uwagi przeprowadzany w nim od około 2-3 lat (według D. I. od 5 lat) remont, wraz z rodziną zamieszkuje przy ul. [...] w T., przebywa także w lokalu przy ul. [...] w T. Wskazał również, że z przeprowadzonych oględzin lokalu wynika, że ze względu na stan techniczny (brak urządzeń sanitarnych, częściowo podłóg) lokal nie nadaje się do zamieszkania. Ponadto mieszkańcy budynku zeznali, iż D. I. opuścił lokal z momentem rozpoczęcia w nim remontu, a jego pobyt w spornym lokalu związany jest wyłącznie z wykonywaniem prac remontowych. Od powyższej decyzji odwołanie złożył pełnomocnik D. I. Pełnomocnik strony podniósł, że prowadzenia prac remontowych w spornym lokalu i niemożności w nim zamieszkiwania z tych przyczyn nie można utożsamiać z zamiarem opuszczenia lokalu. Wyjaśnił, że odwołujący się do czasu zakończenia remontu przebywa wraz z żoną w lokalu nr [...] przy ul. [...] w T. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych zwrócił uwagę, że przesłanką wymeldowania z pobytu stałego jest dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu. Za takie zaś nie sposób uznać zmianę miejsca pobytu w związku z przeprowadzanym remontem mającym na celu poprawę warunków mieszkaniowych odwołującego się i jego rodziny. Powyższe, zdaniem pełnomocnika, uzasadnia uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 17 marca 2005 r., nr [...] w całości podtrzymał rozstrzygnięcie prezydenta i prezentowane przez niego stanowisko. Przywołał przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, iż podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie budzi wątpliwości, że odwołujący się nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Poza okolicznościami powołanym już w uzasadnieniu decyzji prezydenta wskazał, że z zeznań złożonych przez sąsiadów wynika, iż sporny lokal jest opuszczony od 10 lat. Organ odwoławczy za niewiarygodne uznał twierdzenia strony jakoby główną przyczyną niezamieszkiwania w spornym lokalu jest przedłużający się ze względu na brak środków finansowych remont. Przeczy temu stan zaawansowania prowadzonych w przedmiotowym lokalu od kilku lat robót. Wobec powyższego nie można uznać za centrum życiowe odwołującego się lokalu, w którym on nie przebywa. W tym stanie faktycznym i prawnym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł D. I. reprezentowany przez pełnomocnika, żądając jej uchylenia. Podniesione przez pełnomocnika zarzuty to: - naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez odmowę uznania, że skarżący rozpoczął i kontynuuje remont w spornym lokalu z zamiarem zamieszkania w nim, - dokonanie ustaleń pozostających w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, tj. przyjęcie przez wojewodę, że prowadzenie prac remontowych nie stanowi głównej przyczyny nieobecności skarżącego w przedmiotowym lokalu bez jednoczesnego wskazania innych okoliczności, z których wynikałaby przyczyna niezamieszkiwania w nim. Przedstawiona w skardze argumentacja powiela stanowisko strony przedstawione w postępowaniu odwoławczym. Pełnomocnik skarżącego dodatkowo wskazał, że do wstrzymania prac remontowych doszło nie tylko na skutek brak środków finansowych, ale także w wyniku działania współwłaścicieli budynku, którzy utrudniają ustanowienie odrębnej własności lokali. Skarżący nie mając pewności, iż w wyniku ustanowienia odrębnej własności lokali otrzyma sporny lokal zaprzestał jego dalszego remontu. Nadmienił, iż wymeldowanie strony skarżącej ma na celu utrudnienie realizacji przysługujących mu uprawnień wynikających z prawa własności nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008 r. swój udział w postępowaniu zgłosiła Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w G. B. K. wnosząc o oddalenie skargi D. I. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Orzekając w niniejszej sprawie Sąd był związany poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 maja 2004 r. sygn. akt III SA/ Gd 93/04. Zgodnie z art. 153 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania prawne co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że orzekając w sprawie ponownie, organy zawiadomiły o toczącym się postępowaniu wszystkich właścicieli nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] i zapewniły im udział w postępowaniu przed organem pierwszej i drugiej instancji. Zgodnie też ze wskazaniem Sądu organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z wnioskiem J. H. Dla dokonania oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem zasadniczego znaczenia nabiera treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), w myśl którego organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego trwającego ponad dwa miesiące i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia cytowanego powyżej przepisu wynika, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, przy czym w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęty został pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić jedynie wówczas, jeżeli ma on charakter dobrowolny i trwały (por. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1999 r., V SA 252/99, baza Lex nr 49952 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2000 r., V SA 1784/99, baza Lex 49415). Sąd zwraca też uwagę, iż instytucje zameldowania oraz wymeldowania z lokalu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i jako takie – nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania skarżącego, w ocenie Sądu prowadzi do wniosku, iż fakt dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca zameldowania przez D. I. nie budzi wątpliwości. Powyższe wynika zwłaszcza z bezspornego faktu nie przebywania skarżącego w spornym lokalu od ok. 1999r. Wówczas to skarżący przystąpił do remontowania przedmiotowego lokalu. Jak wynika z dokonanych przez organ w dniu 15 października 2004 r. oględzin, lokal nie nadawał się do zamieszkania: część pomieszczeń nie posiadała podłóg, brak też było kuchni i łazienki, w tym urządzeń sanitarnych. Na czas remontu skarżący zamieszkał wraz z żoną w mieszkaniu położonym w T. przy ul. [...]. Skarżący tłumaczył fakt przedłużającego się remontu złożeniem wniosku o jego wymeldowanie z lokalu oraz brakiem środków pieniężnych na remont, wskazując przy tym na zamiar powrotu do lokalu po zakończeniu remontu. Nie negując powyższego nie można jednak, zdaniem Sądu, uznać za czasowy trwający nieprzerwanie przez 5 lat pobyt w innym miejscu. Nadto dla oceny charakteru opuszczenia lokalu najbardziej istotne są dające się obiektywnie stwierdzić okoliczności, w tym zwłaszcza faktyczna możliwość realizacji woli przebywania w danym lokalu. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organy, a czemu skarżący nie zaprzeczał, lokal znajdował się w stanie technicznym uniemożliwiającym zamieszkiwanie w nim, przy czym stało się tak na skutek działań podjętych przez skarżącego. Trudno tym samym uznać, że w przedmiotowym lokalu znajdowało się centrum życiowe skarżącego. A skoro, jak wskazano wyżej, zameldowanie jest aktem, którego istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby, to w niniejszym przypadku, utrzymywanie zameldowania w przedmiotowym lokalu przesłanki tej nie spełnia. Nadto Sąd nie podziela zarzutu skargi, jakoby błędem organu był brak wskazania, poza remontem, innych okoliczności, z powodu których skarżący nie przebywał w swoim lokalu. Wskazuje on tutaj na utrudnianie mu wykonywania swoich uprawnień właścicielskich i brak pewności co do przyszłego podziału nieruchomości, co miałoby stanowić okoliczności uzasadniające wstrzymanie się z remontem lokalu, a co za tym idzie zamieszkiwanie w innym miejscu. Należy tutaj zauważyć, że zgodnie z art. 1 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób o urodzeniach, zmianach stanu cywilnego, imion i nazwisk oraz o zgonach. Zatem kwestia zameldowania nie wpływa na prawa do lokalu czy nieruchomości. W niniejszej sprawie fakt wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w żaden sposób nie uniemożliwia mu wykonania uprawnień właścicielskich, jak również domagania się rekompensaty z tytułu dokonanych na wspólną nieruchomość nakładów. W reasumpcji powyższych rozważań uznać należało, iż organ I instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki przemawiające za wymeldowaniem skarżącego z pobytu stałego. Prawidłowa była również decyzja wydana przez organ odwoławczy ponownie rozstrzygający sprawę w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zważywszy fakt, iż brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd uznał zarzuty skargi na niezasadne i działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji oddalając skargę.