I SA/Sz 77/07
WyrokWSA w Szczecinie2008-04-23
Skład orzekający: Krystyna Zaremba, Kazimierz Maczewski, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stacje transformatorowe rozdzielcze, wraz z urządzeniami w nich się znajdującymi, powinny być opodatkowane jako budynki czy jako budowle w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stacje transformatorowe rozdzielcze, wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, stanowią całość techniczno-użytkową, która powinna być kwalifikowana jako budowla w rozumieniu przepisów prawa podatkowego i budowlanego. Opodatkowanie ich jako budynków wykluczałoby opodatkowanie urządzeń stanowiących integralną część sieci elektroenergetycznej. W związku z tym, organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały te obiekty jako budowle.Stan faktyczny
Spółka K.E. E. S.A. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2004, twierdząc, że stacje transformatorowe powinny być opodatkowane jako budynki, a nie budowle. Organy podatkowe obu instancji odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając stacje transformatorowe za budowle. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, powołując się na opinie wskazujące na budowlany charakter tych obiektów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.),, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi K.E. E. S.A. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2004 oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpoznaniu odwołania złożonego przez K. E. E. S.A. z/s w G. Oddział w K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z [....] nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2004 na łączna kwotę [...] zł.
W motywach rozstrzygnięcia podano, iż przedmiotowe postępowanie zostało wywołane czterema wnioskami z dnia 15 marca 2006 r. złożonymi przez K. E. E. S.A. Oddział Z. E. w K., zawierającym żądanie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2004 oraz korekty deklaracji dot. tego okresu. Spór jaki toczy przed organami podatkowymi Spółka, jak podkreślił organ odwoławczy, w istocie dotyczy nieuwzględnienia przez organ podatkowy pierwszej instancji złożonych przez Spółkę korekt deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości, w których dokonała ona zmiany dotychczasowych zasad opodatkowania stacji transformatorowych rozdzielczych, uznając, iż stacje te winny być opodatkowane jako budynki, a nie jak uprzednio jako budowle. Do wniosku Spółka dołączyła opinię, sporządzoną przez "N" mgr inż. E. N. w K. oraz opinię prawnopodatkową w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości stacji transformatorowych do pięciu pól rozdzielczych wysokiego napięcia wydaną przez Instytut Studiów Podatkowych M. i Wspólnicy Sp. z o.o. w W.
Odmawiając słuszności argumentacji Spółki wyrażonych we wnioskach o stwierdzenie nadpłaty, organ podatkowy pierwszej instancji (po przeprowadzeniu postępowania, którym objęto wszystkie cztery wnioski, zakończonego wydaniem jednej decyzji) wskazał, że linie elektroenergetyczne przesyłowe i rozdzielcze oraz budowle wytwarzające energię elektryczną do końca 2000 roku zwolnione były z podatku od nieruchomości. Zostały one opodatkowywane dopiero od 2001 r. Od tej daty Zakład Energetyczny w K. opodatkował linie elektroenergetyczne oraz stacje transformatorowe słupowe jako budowle, a po uzyskaniu opinii prawnopodatkowej prof. W. M., jako budowle opodatkował również stacje transformatorowe do pięciu pól rozdzielczych. Rozpoznając wnioski podatnika o stwierdzenie nadpłaty – wobec zmiany stanowiska podatnika - organ podatkowy podkreślił, że stacje transformatorowe będące przedmiotem sprawy, są budowlami, a nie budynkami. W tej kwestii organ przyjął jako zgodną z prawem i przekonująco uzasadnioną opinię Instytutu Studiów Podatkowych W. M. i Wspólnicy Sp. z o.o., natomiast nie podzielił argumentacji wyrażonej w opinii sporządzonej przez Spółkę "N", uznając, iż nie zawiera ona powiązania wniosków z definicjami, które w niej przytoczono, ani opisu technicznego obiektów będących jej przedmiotem. Organ podatkowy nie podzielił też opinii sporządzonej przez inż. A. K. (wykonanej na zlecenie organu podatkowego), stwierdzając, że biegły kwalifikując stacje transformatorowe do budynków opisał te obiekty, podając ich cechy zewnętrzne, takie jak fundamenty, ściany i dach, nie wyjaśnił natomiast, jaki charakter maja instalacje i urządzenia techniczne stacji – czy są to instalacje i urządzenia charakterystyczne dla budynku, czy też stanowią całość techniczno-użytkową z siecią energetyczną. Organ podkreślił, iż stacje transformatorowe rozdzielcze stanowią integralną cześć sieci energetycznych, a ich przeznaczenie również przemawia za tym, że jako całość techniczno-użtytkowa z siecią energetyczną powinny by ć traktowane jako budowle.
K. E. E. S.A. w G. w odwołaniu wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zarzucił naruszenie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 3 pkt 1, 3 i 9 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie, że stacje transformatorowe do pięciu pół rozdzielczych stanowią budowlę.
W uzasadnieniu odwołania Spółka powołała się na stanowisko wyrażone w opinii sporządzonej przez firmę "N" - wydanej w oparciu o dokumentację techniczną poszczególnych obiektów, a także w oparciu o przeprowadzone wizje lokalnych – w której wskazano, które ze stacji transformatorowych Spółki należy opodatkować jako budynki, a które, jako budowle. Do tych pierwszych, zgodnie z tą opinią, należą stacje murowane i prefabrykowane wykonane według typowych projektów Energoprojektu wraz z instalacjami wewnętrznymi, a także stacje transformatorowe o symbolach KS 22-30w i KS 25-36w (obsługa od wewnątrz) wraz z instalacjami wewnętrznymi. Ponadto, zdaniem Spółki, przedmiotowe stacje powinny być klasyfikowane w grupie 613 KŚT (Stacje transformatorowe stałe i przewoźne), a nie w grupie 211 (Rurociągi sieci rozdzielczej oraz linie kablowe rozdzielcze). Wobec tego nie można twierdzić (jak to uczynił organ podatkowy), że stacje transformatorowe stanowią część sieci.
Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podzieliło poglądy organu pierwszej instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując przede wszystkim na to, iż rozstrzygając spór co do tego, czy stacje transformatorowe powinny być opodatkowane jako budynki albo budowle, należy mieć na uwadze przeznaczeniu obiektu. Podobnie jak organ pierwszej instancji, Kolegium - wykluczając przedmiotowe obiekty z kręgu budynków - przywołało w uzasadnieniu rozstrzygnięcia treść obowiązującego do końca 2002 r. przepisu art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zawierającego definicję pojęcia "budynek" (przepisy tej ustawy nie zawierały w tym okresie definicji "budowli") oraz treść art. 1a ust. 1 pkt 1 i art. 3 pkt 1a tejże ustawy, obowiązujące od 1 stycznia 2003 r., definiujące pojęcia "budynku" i "budowli", a ponadto wskazało, że budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego jest obiekt budowlany wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach. Organ podkreślił jednak, że podstawowa cecha budynku wynikająca z systemu prawa budowlanego, odróżniająca go od innych obiektów budowlanych, to przeznaczenie takiego obiektu (mieszkalne lub użytkowe), a w zw. z tym budynek musi posiadać takie warunki techniczne, jakie są konieczne dla realizacji przeznaczenia.
Według Kolegium, przedmiotowe obiekty nie spełniają takich warunków bowiem stacja transformatorowa wraz z rozdzielnią i transformatorem stanowi całość techniczno-użytkową, będąc budowlą spełniającą określone funkcje w sieci elektroenergetycznej, której jest integralną częścią, a ściany i dach mają służyć jedynie ochronie urządzeń znajdujących się wewnątrz i dodatkowo stanowią konstrukcję wsporniczą dla tych urządzeń. Organ ten wskazał również na pewien brak konsekwencji Spółki, traktującej niektóre stacje transformatorowe jako budowle (np. stacje transformatorowe o symbolu KS 19-82z), a pozostałe jako budynki - w sytuacji, gdy różnica pomiędzy nimi dotyczy tylko wielkości obiektu. Analizując z kolei treść opinii sporządzonej przez firmę "N" organ odwoławczy podkreślił, że odwołuje się ona do definicji pojęć budynku i budowli obowiązujących w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, bez konkretnego odniesienia do obiektów będących przedmiotem sporu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt. 1, 3 i 9 ustawy Prawo budowlane, a także art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r. oraz przepisów art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi podtrzymano dotychczasowe stanowisko zawarte w odwołaniu, sprowadzające się do kwestionowania poglądu organów podatkowych obu instancji. Opierając się na załączonej do odwołania opinii . "N." oraz na przytoczonych w skardze pismach Ministerstwa Finansów, Spółka podkreśliła, że stacje transformatorowe będące przedmiotem opodatkowania noszą cechy budynku, z tego względu, iż są trwale związane z gruntem, posiadają fundamenty i ściany oraz dach, a ponadto wybudowanie ich wymagało pozwolenia na budowę. Według Spółki, wizualna ocena stacji transformatorowej i znajdujących się w nim urządzeń prowadzi do wniosku, że sieć elektroenergetyczna nie stanowi całości techniczno-użytkowej wraz z budynkiem oraz urządzeniami energetycznymi znajdującymi się w stacji. Urządzenia zamontowane w stacji mają bowiem charakter przenośny, mogą być demontowane, zaś sam obiekt jest tylko i wyłącznie budynkiem. Stacja nie jest więc częścią sieci energetycznej, co potwierdzają przytoczone przez Spółkę argumenty wynikające z Klasyfikacji Środków Trwałych i Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych.
Według Spółki, organ odwoławczy nie podjął wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a ponadto powołał w uzasadnieniu okoliczności, które nie można uznać za uzasadnione. W związku z tym Spółka zarzuciła, że w przedmiotowej sprawie Kolegium w sposób arbitralny dokonało kwalifikacji danego urządzenia do budowli w sposób sprzeczny z opinią biegłego sądowego, co jest także sprzeczne ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów, wyrażonym w piśmie nr LK-1569/LP/O1/MS z 15 maja 2003 r.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, prezentując stanowisko analogiczne jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, nie istnieją bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy stacje transformatorowe rozdzielcze powinny być opodatkowane jako budynki, czy też budowle, według stawek wskazanych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.
Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w latach 2001-2002 - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części, budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna oraz określone grunty. W ust. 4 tego artykułu ustawodawca podał definicję budynku, za który uważa się "obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe".
W latach 2001–2002 przytoczona powyżej ustawa nie zawierała jednak ustawowej definicji budowli. Przy określaniu pojęcia "budowli" na potrzeby tego opodatkowania należało więc przyjąć potoczne rozumienie tego pojęcia i jedynie posiłkowo posługiwać się definicją zawartą w prawie budowlanym. W potocznym ujęciu językowym za budowlę należy uznać każdą konstrukcję budowlaną będąca dziełem człowieka, wyodrębnioną fizycznie, połączoną z gruntem (położoną na gruncie lub pod nim). Innymi słowy, budowle to obiekty budowlane, które nie posiadają cech budynku. Nie ma znaczenia również to, czy są umocowane w ziemi, czy na ziemi, czy można je przenieść w inne miejsce.
Z kolei w przepisie art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 43, poz. 489 ze zm.), przez obiekty budowlane rozumie się każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Przytoczona definicja jest przykładowym jedynie wyliczeniem obiektów budowlanych, które należy uznać za budowlę. Brak jest zatem w tym przepisie opisowej definicji budowli.
Ta sama ustawa w przepisie art. 3 pkt 9 równocześnie podaje definicję "urządzeń budowlanych związanych z obiektem budowlanym", przez które należy rozumieć "urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki". W świetle brzmienia definicji obiektu budowlanego, określonej w przepisie art. 3 pkt 1 tej ustawy, przez który rozumie się: "budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznym, budowlę stanowiącą całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, oraz obiekt małej architektury", w doktrynie podkreśla się, że w grę może wchodzić zarówno związek o naturze technicznej, jak i funkcjonalnej. W szczególności, technicznie związane z budynkiem muszą być urządzenia takie, jak np. instalacja gazowa, elektryczna, kanalizacyjna, czy wentylacja (por.: Z. Cieśli "Komentarz do ustawy – Prawo budowlane", LEX - 2003). Tego typu urządzenia, zdaniem niektórych komentatorów, traktowane jako budowla, powinny podlegać opodatkowaniu albo samodzielnie albo jako element składowy obiektu (por.: L. Etel, S. Presnarowicz "Podatki i opłaty samorządowe – Komentarz", Dom Wydawniczy ABC 2003, s. 23).
Warto podkreślić, że w ramach wykładni systemowej zewnętrznej przepis art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), wskazuje, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Sposób jej prowadzenia określa rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Stosownie do § 65 ust. 2 tego rozporządzenia przynależność budynku do odpowiedniego rodzaju ustala się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT). Według KŚT w Grupie 6 "Urządzenia techniczne", w rozdziale 613, a więc z wyraźnym pominięciem Grupy 1 "Budynki i lokale", wymienione zostały stacje transformatorowe stałe i przewoźne, do których zalicza się stacje miejskie, wiejskie i przemysłowe, z wyłączeniem stacji słupowych, posiadające więcej niż pięć pól rozdzielczych wysokiego napięcia oraz przewoźne i ruchome stacje transformatorowe.
Posiłkując się klasyfikacją KŚT i dodatkowo Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych (PKOB), w której - w Sekcji II "Obiekty inżynierii lądowej i wodnej", dział 22, Grupa 221, Klasa 2214 "linie energetyczne dalekiego zasięgu" - stacje transformatorowe zaliczone zostały do linii elektroenergetycznych, stanowiących budowlę w rozumieniu prawa podatkowego, uznać należy, że organy podatkowe słusznie uznały, iż stacje transformatorowe należą do urządzeń technicznych (budowlanych), nie zaś do budynków. Takiemu stanowisku nie można odmówić słuszności, tym bardziej, że obie klasyfikacje posługują się pojęciami tożsamymi i taki sposób interpretacji przepisów znajduje odzwierciedlenie w utrwalonym już orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z 21.12.2005 r. sygn. akt II FSK 871/05; LEX Nr 188456). W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, wobec wątpliwości interpretacyjnych powstałych na tle definicji językowej pojęć zawartych w ustawie, uzasadnione było sięgnięcie do zaprezentowanej wykładni systemowej, a następnie celowościowej. Niewątpliwie dokonana przez organy podatkowe wykładnia systemowa wskazuje, że stacje transformatorowe stanowią swoiste urządzenia budowlane.
Z kolei, sięgając do zapisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w ramach wykładni celowościowej, należy przede wszystkim pamiętać, że na gruncie tej ustawy, ustawodawca dokonał rozróżnienia przedmiotu opodatkowania ze względu na to, w jaki sposób te przedmioty są wykorzystywane i od tego uzależnił stawkę podatku lub rodzaj opodatkowania, czemu dał wyraz w przepisie art. 5 tej ustawy.
W odniesieniu do lat 2003-2004 w ustawie z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) dokonano istotnych zmian w zakresie objętym przedmiotowa sprawą. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają:
1) grunty,
2) budynki lub ich części,
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,
zaś podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, (...),
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,
3) użytkownikami wieczystymi gruntów,
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (...) ( art. 3 ust. 1 ww. ustawy podatkowej).
W art. 1a tej ustawy zawarto definicję pojęć w niej użytych, przy czym zarówno w przypadku pojęcia "budynku" oraz "budowli" ustawa ta odwołuje się do regulacji wynikających z prawa budowlanego. W pkt 2 tego przepisu wskazuje się, że "budowla" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Dokonana przez Sąd analiza treści wniesionej przez Spółkę skargi i przedstawionej w niej argumentacji oraz wyrażonego w uzasadnieniu decyzji stanowiska organów podatkowych prowadzi do wniosku, iż na kanwie tego przepisu strony sporu prezentują odmienne stanowisko. Z treści skargi wynika, iż Spółka przyjmuje, że stacja transformatorowa jest budynkiem wraz z instalacjami i urządzeniami technicznym z tego względu, że urządzenia w postaci transformatora i rozdzielni prądu znajdują się wewnątrz obiektu budowlanego, trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadającym fundamenty i dach. Organy podatkowe przyjmują z kolei, że przeznaczenie tego obiektu, funkcje jakie spełnia oraz fakt, iż cała konstrukcja tego obiektu wraz z instalacjami i urządzeniami w nim znajdującymi się stanowi całość techniczno – użytkową, kwalifikuje ją do budowli zarówno w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej, jak i Prawa budowlanego.
Zauważyć wprawdzie należy, że z cytowanej powyżej definicji budowli zawartej w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z dniem 31 maja 2004 r. wyłączono "sieci techniczne" z katalogu obiektów budowlanych uznawanych za budowle, jednak wyłączenie to, w ocenie składu orzekającego, nie zmieniło faktu, iż definicja budowli określona w prawie budowlanym sprowadza się jedynie do ich przykładowego wyliczenia, bez wskazania jej opisowej definicji.
W skardze Spółka podniosła, że stacje transformatorowe wraz z urządzeniami technicznymi znajdującymi się wewnątrz obiektu stanowią całość techniczno-użytkową. Rację ma skarżąca Spółka, iż transformator wraz z rozdzielnią i "obudową" w postaci obiektu budowlanego ze ścianami i dachem należy traktować jako funkcjonalną całość. Potwierdza to również stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym: jeżeli określone elementy rzeczy składowej stanowią części składowe jednej rzeczy, rozstrzyga obiektywna ocena gospodarcza istniejącego między nimi fizycznego i funkcjonalnego powiązania, jeżeli więc są one powiązane fizycznie i funkcjonalnie razem w gospodarczą całość, stanowią części składowe jednej rzeczy złożonej, choćby całość ta dała się technicznie łatwo zdemontować (por. wyrok SN z dnia 28 czerwca 2002 r., sygn. akt I CK 5/02). Teza ta prowadzi do logicznych wniosków, iż opodatkowanie stacji transformatorowych jako budynków (czego żąda skarżąca Spółka) wykluczałoby opodatkowanie urządzeń znajdujących się wewnątrz takiego budynku – stanowiących jednak wraz z nim całość techniczno-użytkową.
Bezsporne jest, że zadaniem stacji transformatorowych, podając w dużym uproszczeniu, jest przetwarzanie i rozdział energii elektrycznej. Bez wątpienia stanowią one część sieci elektroenergetycznej, albowiem w przypadku ich odłączenia od tej sieci, tracą swój charakter i przeznaczenie.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca Spółka jest właścicielem środka trwałego określonego jako stacje transformatorowe do pięciu pól rozdzielczych. Opierając się na opinii wyrażonej przez "N" mgr inż. E. N., Spółka uznała, że budynkami są:
1) obiekty budowlane stacji transformatorowych i prefabrykowanych wykonane według typowych projektów Energoprojekt wraz z instalacjami wewnętrznymi,
2) stacje transformatorowe według katalogu ZBE K. i PKI WILK o symbolach KS 22-30w i KS 25-36w wraz z instalacjami wewnętrznymi oraz
3) stacje kontenerowe o konstrukcji metalowej, które posiadają fundamenty.
W ocenie skarżącej Spółki wskazane obiekty odpowiadają definicji ustawowej budynku zawartej w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ są trwale związane z gruntem, posiadają ściany oraz dach, co potwierdza zresztą załączona do akt dokumentacja fotograficzna poszczególnych obiektów.
Opis techniczny obudowy stacji wskazuje natomiast, iż obudowa ta stanowi integralną część projektu, nazwaną częścią budowlano-techniczną stacji transformatorowych. Konstrukcja części budowlanej musi być przystosowana do przeznaczenia, czyli do montowania w niej urządzeń rozdzielni i transformatora oraz przyłącza do sieci przesyłowych i wymaga zatwierdzenia przez organy energetyki.
Wobec tego zdaniem Sądu, skoro obudowa ta stanowi integralną część stacji transformatorowej, w której mieszczą się urządzenia techniczne wchodzące w skład sieci elektroenergetycznej, a ta z kolei uznawana jest za budowlę w rozumieniu prawa podatkowego, to uprawniony jest wniosek, iż obudowa ta nie może być inaczej traktowana jak budowla. W przypadku sieci elektroenergetycznej budowlą jest bowiem zbiór poszczególnych elementów konstrukcyjnych oraz urządzeń i instalacji, które zostały połączone w celu realizacji określonego zadania. Argument Spółki dotyczący możliwości demontowania urządzeń stacji i przenoszenia ich w inny punkt, nie może być zatem świadectwem tego, że stacja ta nie jest budowlą. W przypadku stacji transformatorowych wyjęcie z obudowy urządzeń nie spowoduje automatycznie tego, iż stanie się ona budynkiem. Z tego względu, zdaniem Sądu, przedstawione przez organy podatkowe stanowisko w kwestii opodatkowania stacji transformatorowych rozdzielczych jako budowli, jest prawidłowe.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, w ocenie Sądu, organy podatkowe prowadząc postępowanie podatkowe nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W toku postępowania organy podatkowe przeanalizowały różne opinie: opinię prawną, opinię wydaną przez rzeczoznawcę majątkowego oraz przez rzeczoznawcę budowlanego, poddając je analizie, która znalazła odzwierciedlenie w treści zaskarżonych decyzji. Organy podatkowe słusznie uznały, że przedłożone przez skarżąca Spółkę opinie zawierają jedynie czysto teoretyczne rozważania prawne, bez konkretnego odniesienia do przedmiotu sporu. Nie można zatem podzielić poglądu skarżącej Spółki, że organy podatkowe nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, naruszając przepis art. 122 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a także przepis art. 187 § 1 Ordynacji, nakładający na organy podatkowe obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Ponadto, w sprawach o sygn. akt II FSK 1307/07, 1308/07, 1309/07, 1310/07, 1311/07, 1312/07 i 1313/07 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne K.E. E. S.A. z siedzibą w G. od wyroków tutejszego Sądu w analogicznych sprawach w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001 – 2004. W wyroku II FSK 1307/07 z 10 stycznia 2008 r., dotyczącym roku podatkowego 2001, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m. in., że "jeżeli dany budynek faktycznie wykracza poza jego ustawowo określone elementy, bo wypełniono go urządzeniami energetycznymi, kubaturowo zajmującymi jego przestrzeń w znacznym stopniu, to wówczas przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Budynek taki, staje się obiektem budowlanym funkcjonalnie tworzącym całość gospodarczą, ze wszystkimi cechami budowli. W tym właśnie znaczeniu omawiany obiekt budowlany stacji transformatorowej, jest budowlą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości od jej wartości". Analogicznie, w wyroku II FSK 1309/07 z tej samej daty – odnoszącym się do roku podatkowego 2003 – NSA stwierdził, że "jeżeli dany budynek faktycznie wykracza poza jego ustawowo określone elementy, bo wypełniono go urządzeniami energetycznymi, kubaturowo zajmującymi jego przestrzeń w znacznym stopniu, to wówczas przestaje być budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Budynek taki, staje się obiektem budowlanym funkcjonalnie tworzącym całość gospodarczą, ze wszystkimi cechami budowli. W tym właśnie znaczeniu omawiany obiekt budowlany stacji transformatorowej, jest budowlą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości od jej wartości".
Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło